به پیشنهاد سازمان جهانی بهداشت سالروز درگذشت لویی پاستور، کاشف واکسن هاری، بعنوان روز جهانی هاری نامگذاری شده است. هدف از تعیین این روز، ایجاد فرصتی برای آموزش و افزایش آگاهی کلیه افراد جامعه در مورد بیماری هاری، پیشگیری از حیوان گزیدگی و کنترل و حذف بیماری هاری در جوامع بشری است .

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و به نقل از معاونت امور بهداشتی ، دکتر رکسانا باطبی رئیس گروه بیماریهای واگیر درباره بیماری هاری توضیح داد: هاری، نوعی بیماری ویروسی و قابل انتقال بین حیوان و انسان است که معمولا به واسطه گزش حیوان هار به انسان منتقل می‌ شود.

وی افزود: در صورت بروز بیماری در انسان متاسفانه مرگ بیمار (۱۰۰ درصد) حتمی است. اما، خوشبختانه علیرغم کشندگی بالای این بیماری، در صورت اقدام به موقع و طی مراحل شامل شتشوی صحیح محل گزش با آب و صابون و مواد ضدعفونی کننده، واکسیناسیون و تزریق سرم ضد هاری می‌توان از ابتلا به هاری پیشگیری کرد .

رئیس گروه بیماریهای واگیر در ادامه با اشاره به اینکه همه پستانداران خونگرم نسبت به بیماری هاری حساسند و ممکن است به آن مبتلا شوند، افزود: بیش از ۹۵ درصد موارد حیوان گزیدگی در محدوده تحت پوشش دانشگاه مربوط به سگ و گربه گزیدگی است؛ اما مواردی از گزش توسط گرگ، روباه، شغال و سایر حیوانات اهلی و وحشی نیز دیده می شود .

دکتر باطبی با اشاره به اینکه طبق آمار مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت سال گذشته (۱۳۹۷) بیش از ۲۰۷‌هزار نفر در کشور توسط حیوانات اهلی یا وحشی دچار گزش شدند، یادآور شد: از این تعداد حدود ۶۵۰۰ مورد در محدوده تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اتفاق افتاده است و با اقدامات صورت گرفته هیچ موردی از هاری انسانی در دانشگاه بروز نکرده است.

وی با بیان اینکه موفقیت در پیشگیری از ابتلای موارد حیوان گزیده به بیماری هاری با تزریق ۲۲ هزار دز واکسن هاری و بالغ بر ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد سرم ضد هاری محقق شده است، گفت: همچنین در شش ماه ابتدایی سال جاری بالغ بر سه هزار مورد حیوان گزیدگی در نواحی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گزارش شده است که تمامی موارد اقدامات پیشگیری و درمانی را دریافت کرده اند.

رئیس گروه بیماریهای واگیر معاونت، با اشاره به اینکه در اغلب موارد ویروس هاری از طریق گزش سگ هار به انسان انتقال می‌یابد، تاکید کرد: یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از هاری در انسان، پیشگیری و کنترل هاری در سگ‌ها است که این امر با هدف کاهش جمعیت حیوانات حساس از طریق واکسیناسیون حداقل ۷۰ درصد جمعیت سگ‌ها محقق می‌ شود .

دکتر باطبی با تاکید بر ضرورت کنترل جمعیت سگ‌ های بدون صاحب، راه اندازی مراکز زنده گیری را در جهت کنترل سلامت و جمعیت این دسته از حیوانات ضروری دانست و افزود: در سالهای گذشته اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده و با پیگیری های انجام شده در حال حاضر در شهرستانهای فیروزکوه، دماوند، پردیس، پاکدشت و تهران مراکز زنده گیری مشغول فعالیت هستند.

هر حیوان گزیدگی را "هارگزیدگی" تلقی کنید

بیژن مقیمی کارشناس بیماری هاری معاونت امور بهداشتی نیز شروع فوری اقدامات درمانی در مواقع حیوان گزیدگی را در پیشگیری از بیماری حیاتی دانست و گفت: در صورت گزش انسان توسط حیوان مشکوک به هاری، بلافاصله باید اقدامات درمانی ضد هاری آغاز شود.

وی ادامه داد: از آنجایی که هر سال در کشور ما مواردی از آلودگی در حیوانات اهلی و وحوش دیده می شود، لذا هر حیوانی که انسان را مورد گزش قرار دهد مشکوک به هاری قلمداد می شود.

مقیمی با بیان اینکه نخستین اقدام پس از گزش به وسیله حیوان مبتلا به هاری شست‌وشوی محل گزش است، یادآور شد: به جرات می توان گفت نیمی از روند درمان هاری به شتشوی مناسب و کافی (۱۵ تا ۲۰ دقیقه) محل جراحت وابسته است.

کارشناس بیماری هاری معاونت امور بهداشتی دانشگاه با بیان اینکه پس از انجام این اقداممحل عارضه ضدعفونی می شود، گفت: چنانچه فرد حیوان گزیده به هر دلیل امکان مراجعه سریع به مراکز درمان هاری را ندارد باید در محل مناسب اقدام به شستشوی محل جراحت با آب و صابون بنماید و سپس در اسرع وقت خود را به نزدیکترین مرکز پیشگیری و درمان هاری برساند.

کارشناس بیماری هاری دانشگاه در ادامه واکسیناسیون کامل ضدهاری را طبق دستورالعمل جدید وزارت متبوع، سه تزریق واکسن داخل جلدی(اینترادرمال) درسه نوبت یا چهار تزریق عضلانی درچهار نوبت مراجعه فرد حیوان گزیده عنوان کرد و افزود: فرد گزیده شده توسط حیوان مشکوک به هاری، در صورت نیاز با تشخیص کارشناس مربوطه ممکن است سرم ضد هاری نیز دریافت ‌کند.

مقیمی انجام اقداماتی نظیر خودداری از تحریک حیوانات بخصوص سگ و گربه، واکسیانسیون افراد در معرض خطر نظیر دامپزشکان، دامداران، جنگل بانان و ...، واکسیانسیون حیوانات خانگی علیه بیماری هاری، خودداری از نگهداری حیوانات در منزل، آموزش جامعه در خصوص نحوه برخورد با حیوان گزیدگی و مراقبت از کودکان در زمان مواجهه با حیوانات را در جهت پیشگیری از بیماری هاری را بسیار موثر دانست.

جراحتهای ناشی از حیوان گزیدگی به جز موارد خاص هرگز نباید پوشانده یا بخیه شوند

وی خودداری کادر درمانی از بخیه زدن محل جراحت و یا به تاخیر انداختن آن را در روند پیشگیری از بروز بیماری هاری بسیار کلیدی عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه ویروس هاری از جمله ویروسهای بی‌هوازی است، لذا بخیه زدن در محل جراحت شرایط را جهت رشد ویروس مهیاتر می کند.

مقیمی یادآور شد: در موارد ضروری باید پیش از بخیه در محل جراحت سرم ضدهاری تزریق گردیده و نیز مقداری سرم در محل جراحت ریخته شده و سپس به طور محدود بخیه انجام شود.

کارشناس بیماری هاری دانشگاه در پایان تاکید کرد: در مواردی که فردی دچار حیوان گزیدگی می شود باید در اسرع وقت به مراکز پیشگیری و درمان هاری شهرستان محل سکونت مراجعه کنند، این مراکز بصورت ۲۴ ساعته آماده ارائه خدمات به موارد حیوان گزیدگی بصورت رایگان هستند.

آدرس و شماره تماس مراکز پیشگیری و درمان هاری در استان تهران به شرح زیر است:

فهرست مراکز درمان پیشگیری هاری شهر تهران و سایر مراکز تحت پوشش دانشگاههای ایران، تهران و شهید بهشتی

ردیف	نام شهرستان	نام مرکز پیشگیری هاری	شماره تلفن	آدرس
۱	مرکز بهداشت غرب	مرکز خدمات جامع سلامت تقی نیا	۶۶۶۹۶۳۷۳	سه راه آذری- خیابان شاهپروری
۲	مرکزبهداشت شمالغرب	مرکز خدمات جامع سلامت کن	۴۴۳۰۰۸۹۴	شهران- بلوارکوهسار-خیابان ادهمی-کوچه درمانگاه
۳	شهریار	مرکز خدمات جامع سلامت سهراب علی بخشی	۶۵۲۲۴۳۲۲	بلوار انقلاب- نرسیده به میدان جهاد- جنب امامزاده اسماعیل
۴	ملارد	مرکز خدمات جامع سلامت شهیدفهمیده	۶۵۶۷۱۷۹۱	بلوار رسول اکرم- جنب اورژانس ۱۱۵
۵	شهرقدس	مرکز خدمات جامع سلامت نیمه شعبان	۴۸۸۲۰۶۰۰	خیابان آزادی- خیابان ۸متری شورا
۶	بهارستان	مرکز خدمات جامع سلامت نسیم شهر	۵۶۶۱۷۱۲۸	نسیم شهر-وجه آباد -بعدازمیدان رجایی-خیابان۲۰متری کوهپایی
۷	رباط کریم	مرکز خدمات جامع سلامت شاطریان	۷- ۵۶۴۳۳۷۷۰	خیابان بخشداری- بیمارستان حضرت فاطمه(س)
۸	پاکدشت	مرکز خدمات جامع سلامت اشرفی اصفهانی	۳۶۰۲۷۲۵۷	پاکدشت- میدان شهید گمنام
۹	پیشوا	درمانگاه شبانه روزی مهتدی	۳۶۷۸۱۲۵۶	شهرک نقش جهان- انتهای شهرک طاق سپهر- جنب مدرسه الغدیر
۱۰	شرق تهران	مرکز بهداشت شرق تهران	۷۷۴۳۳۵۴۵	میدان امامت- خیابان جدیدی- خیابان ابوریحان
۱۱	شمال تهران	مرکز بهداشت شمال تهران	۸۸۵۱۴۰۹۴	خیابان شریعتی - نرسیده به پل سیدخندان - کوچه اشراقی پلاک ۱۶/۲
۱۲	دماوند	شبکه بهداشت و درمان دماوند	۷۶۳۱۵۴۵۵	دماوند- جیلارد- کوچه دبیرستان دکتر حسابی- شبکه بهداشت و درمان دماوند
۱۳	شمیرانات	شبکه بهداشت و درمان شمیرانات	۲۲۶۸۶۷۲۴	میدان قدس- خ شریعتی- جنب داروخانه طالقانی مر کز بهداشت شمیرانات
۱۴	بومهن	مرکز خدمات جامع سلامت ولیعصر	۷۶۲۲۴۰۱۱ ۷۶۲۳۵۰۴۰	اول بومهن پشت آتش نشانی خیابان محراب درمانگاه ولیعصر
۱۵	فشم	مرکز خدمات جامع سلامت فشم	۲۶۵۰۲۰۳۱	میدان فشم، روبروی پمپ بنزین
۱۶	لواسان	مرکز خدمات جامع سلامت لواسان	۲۶۵۴۲۶۲۶	میدان گلندوک، خ نجار کلا پائین، رو به روی مسجد
۱۷	فیروزکوه	مرکز بهداشت شهرستان فیروزکوه	۷۶۴۴۳۱۰۴	فیروزکوه - میدان راه آهن
۱۸	ورامین	شبکه بهداشت و درمان ورامین	۳۶۲۸۰۰۳۸	ورامین - روبروی فرمانداری
۱۹	قرچک	شبکه بهداشت و درمان قرچک	۳۶۱۳۵۶۸۵	قرچک باقرآباد- خیابان اصلی- جنب بانک مسکن
۲۰	اسلام شهر	شبکه بهداشت و درمان اسلام شهر	۵۶۳۷۳۰۹۴	جاده ساوه-بهرام آباد-نرسیده به میدان نماز
۲۱	شهر ری	شبکه بهداشت و درمان شهر ری	۳۳۸۸۳۰۳۴	پل بعثت- خیابان بروجردی-کیانشهر-شهرک مطهری-خیابان قاضی زاده
۲۲	شهرری	مرکزبهداشتی درمانی حسن آباد	۵۶۲۲۲۱۲۱	اتوبان قم - تهران- حسن آباد- مرکز اورژانس حسن آباد
۲۳	جنوب تهران	انستیتو پاستور ایران	۶۶۹۵۳۳۱۱	میدان پاستور- خیابان پاستور- خیابان ۱۲فروردین- پلاک ۶۹