کاهش خشکسالی و استراتژی پرآبی
فرود شریفی
مسول کارگروه خشکسالی و تغییر اقلیم ستاد توسعه فناوری های آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی
کشور ایران به دلیل قرارگرفتن روی کمربند خشک و نیمه خشک همواره در معرض و مستعد به خشکی و خشکسالی است و میزان خسارت وارده در اثر این خطر طبیعی در اثر افزایش سرمایه گذاری ها سال به سال رو به افزایش است.
به دلیل شرایط کشور به طور ویژه مشکل خشکسالی را داریم و این مشکل از گذشته تا به امروز وجود داشته است؛ از زمان هخامنشیان در سنگ نوشته ها دیده می شود که به دلیل خشکسالی و قحطی گله شده تا به امروز که با بیش از ۷۰ میلیون جمعیت و تشدید مسائل تغییرات آب و هوایی، این موضوع شدت یافته است؛ خشکسالی به دلیل موقعیت جغرافیایی ایران و قرار گرفتن در کمربند خشک کره زمین، امری مربوط به دیروز و امروز نیست اما ما نیازهایمان بیشتر شده و دخل و تصرف¬های بشری خشکسالی را تشدید کرده است؛ برای مثال زمانی پوشش گیاهی حالت طبیعی داشت و بارشی که صورت می گرفت به سرعت از دسترس خارج نمی شد و مورد استفاده قرار می گرفت، در همین حال جمعیت هم کمتر بود و تاثیر خشکسالی به مراتب جلوه کمتری داشت، اگر اقدامی اثرگذار در مقابله و سازگاری با خشکسالی و کم آبی بخواهد صورت گیرد زمان مناسب آن شروع دوره ترسالی و پر آبی است. بهرهبرداری بی رویه از منابع آب منجر به کاهش سرانه آب موجود شده است. در ۵۰ سال قبل که جمعیت کشور ۱۹ میلیون نفر بود میزان سرانه آب حدود ۷ هزار مترمکعب در سال بود در حالی که امروز با ۷۰ میلیون نفر سکنه میزان سرانه آب به کمتر از ۱۹۰۰ مترمکعب در سال رسیده، با توجه به میزان رشد جمعیت سرانه آب تا سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۴۰۰ مترمکعب در سال خواهد رسید و از این مقدار هم در آینده دورترکمتر خواهد شد.
کمبود آب و خشکسالی از بزرگترین چالش هایی است که توسعه کشاورزی کشور در حال و آینده با آن مواجه خواهد بود. برآورد نیازهای غذایی نشان میدهند که اگر اقداماتی در جهت الگوهای مناسب کشت، افزایش راندمان آبیاری، کاهش ضایعات پس از برداشت محصول، مدیریت مناسب اراضی و علاوه بر تمام این موارد، اگر استراتژی مناسب برای مدیریت آب و آمادگی کاهش اثرات خشکسالی اتخاذ نشود، ظرفیت های آب و زمین کشور با استفاده از روش های موجود سنتی نیازهای غذایی کشور را تامین نمیکند.
منبع: isti.ir
پایان پیام/