معرفی رشته باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول
باستانشناسی شاخهای از علوم اجتماعی است که به مطالعه گذشته ازطریقِ مدارکِ مادی میپردازد. به طور کلی کار باستان شناس سه مرحله دارد :
کشف و شناسایی مکان های آثار باستانی: در این مرحله باستان شناس به کمک بقایای معماری و محوطه های باستانی، استفاده از منابع و متون دست اول و...، مکان های تاریخی را شناسایی می کند .
کاوش : کاوش شامل بازیابی انواع مختلفی از دادهها از یک سایت است، مکانی که در آن شواهدی برای فعالیتهای گذشته انسان وجود دارد. این دادهها شامل
۱. مصنوعات و اشیاء ساخته شده یا اصلاح شده توسط انسان
۲. ویژگیها (features) و تغییرات انجام شده در خود
۳. شواهد و مدارک محیط زیست اطراف مانند پوسته حلزون، دانهها و استخوانها
۴. از همه مهمتر ارتباط میان انواع دیگر داده
استخراج و تنظیم اطلاعات : در این مرحله اشیا و بناهای مکشوفه استخراج و با بررسی ویژگی ها و مشخصات آنها، اطلاعات تاریخی آنها بدست می آید. برای تعیین قدمت آنها معمولا از روش های متفاوتی استفاده می کنند .
وظایف باستان شناس
بسته به نوع تخصص، وظایف باستان شناس عبارتند از :
- شناسایی مکان های باستانی برای مطالعه با استفاده از روش های عکاسی هوایی، نقشه برداری و...
- شرکت در برنامه های کاوش (و گاهی حفاری) به عنوان عضوی از یک گروه
- گزارش درباره مکان ها و اشیای یافت شده از طریق عکاسی، نقشه کشی و یا یادداشت های دقیق با جزئیات کامل
- بررسی و دسته بندی اشیای یافته شده
- استفاده از تجهیزات و ابزار آزمایشگاهی برای بررسی اشیای یافت شده
- استفاده از کامپیوتر برای شبیه سازی مکان های باستانی
- تهیه و ارائه گزارشات لازم از نتایج تحقیقات و بررسی ها
- دسته بندی و به نمایش گذاشتن آثار باستانی در موزه ها
باستان شناس همچنین ممکن است به کارهایی مانند انجام تحقیقات، نوشتن مطالب مرتبط با کار خود برای روزنامه ها و مجلات، نوشتن کتاب و یا تدریس در دانشگاه ها بپردازد .
مهارت و دانش مورد نیاز برای یک باستان شناس
- روحیه پویا و کاوشگر، و هوش فضایی بالا
- دقت و توجه به جزئیات
- مهارت های برنامه ریزی و سازماندهی- به خصوص وقتی سرپرستی گروهی از باستان شناسان را بر عهده داشته باشد.
- مدیریت زمان و مسئولیت پذیری
- داشتن پشتکار و استقامت
- توانایی کار تیمی یا رهبری یک تیم
- روابط عمومی بالا
- توانایی نوشتن گزارشات
- آشنایی با زبان انگلیسی
- توانایی کار با کامپیوتر و اینترنت
- داشتن اطلاعات تاریخی و جغرافیایی
- آمادگی فیزیکی و روانی برای کار در شرایط سخت آب و هوایی
- داشتن علاقه به طبیعت و کار در آن
آینده شغلی
دولتی، سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری(در دو زمینه باستان شناسی و گردشگری) ، شهرداری ، دانشگاه(هیات علمی، پژوهشگر) ، اوقاف ، موزه ، کارشناس دادگستری
خصوصی
تاسیس شرکت (فعالیت در پروژه های باستان شناسی و گردشگری)، دریافت مجوز برای راه اندازی تورهای گردشگری داخلی و خارجی، دریافت مجوز دفتر فروش بلیط هواپیما و قطار، تاسیس مراکز بوم گردی و گردشگری، راه اندازی موزه های خصوصی، راهنمای تورهای تاریخی
معرفی گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول
گروه باستان شناسی دزفول در سال ۱۳۸۲ آغاز به کار کرد. در حال حاضر در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد با ۴ استادیار تمام وفت مشغول به فعالیت های آموزشی و پژوهشی است.
دروس دوره دانشگاه
دروس پایه : تاریخچه علم باستانشناسی، بررسی تمدن های باستانی از نظر قرآن کریم، جغرافیای تاریخی ایران، اصول ومبانی انسان شناسی، اسطوره شناسی، تاریخ هنر از باستان تا آغاز اسلام، حفظ آثار باستانی، مبانی باستانشناسی
· دروس تخصصی : استخوان شناسی، باستان شناسی پیش از تاریخ ایران، ایران در آغاز شهر نشینی، باستانشناسی ایلام دوره تاریخی، باستانشناسی ایران در هزاره قبل از میلاد، باستانشناسی ماد و هخامنشی، پیش از تاریخ بین النهرین، باستان سنجی، صدر اسلام باستانشناسی و هنر، تاریخ هنر خاور دور، بین النهرین در دوران تاریخی، حفاظت اشیاء باستانی، روش کاوش و بررسی آثار باستانی، سکه شناسی، فلز کاری در دوران اسلامی، کتاب آرائی، باستانشناسی اشکانیان، تاریخ هنر قلمرو غربی اسلام، تاریخ هنر نقاشی در ایران، تکنیک و هنر سفالگری، خواندن خطوط و کتیبه های اسلامی، باستانشناسی ساسانی، شناخت تابلت و مهرها، باستانشناسی و هنر اسلامی قرن ۵ تا ۹، هنر یونان و روم، خطوط باستانی ایران، طراحی فنی، بررسی آثار تاریخی ایران اسلامی، طبقه بندی سفال، کاوش در محل، باستان شناسی و هنر اسلامی قرن ده تا عصر حاضر، باستان شناسی و هنر اسلامی سرزمین های اسلامی، خواندن متون باستانی به زبان خارجی، موزه داری، باستان شناسی آسیای صغیر
چشم انداز و اهداف گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول
· تاسیس مرکز تحقیقات باستان شناسی و گردشگری(موافقت های اولیه اخذ شده است)
· تفاهم با میراث فرهنگی(مذاکرات آغاز شده و چشم انداز مثبت و روشنی وجود دارد)
· برگزاری دوره های آموزشی و پژوهشی کوتاه مدت
· تبادل دانشجو با دانشگاه های معتبر(در قالب بورس )