تخم مرغ و ارزش غذایی آن - ۱۳۹۷/۰۹/۲۴
این ویژگی به علت مواد مغذی استثنایی تخم مرغ است که دارای پروتئین با کیفیت بالا و مقادیر قابل توجهی از ویتامین ها و مواد معدنی ضروری است.
علاوه بر این کولین موجود در تخم مرغ صرف نظر از تاثیر قابل توجه بر روی عملکرد مغز و سیستم عصبی برای رشد و نمو جنین و کودک و همچنین تقویت حافظه بر روی سلامت قلب و عروق نیز موثر است.
لوتئین و گزانتین زرده تخم مرغ با حداکثر تاثیرگذاری در مقایسه با سایر غذاهای حاوی این مواد یا مکمل ها از تحلیل رفتن لایه ماکولای شبکیه و نابینایی ناشی از سالخوردگی جلوگیری می کند.
تخم مرغ حاوی انواع ویتامین ها از جمله ویتامین D,B۱۲,B۲,A می باشد. همچنین از لحاظ مواد معدنی تخم مرغ حاوی کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، سلنیم و آهن می باشد.
باورهای غلط در مورد کلسترول تخم مرغ:
تخم مرغ به دلیل دارا بودن ۲۱۰ میلی گرم کلسترول در دهه های گذشته جایگاه مناسبی در سبد غذایی مردم نداشته است چون تصور می شود که با خوردن آن کلسترول خون افزایش یافته و در نتیجه بیماری های قلبی- عروقی و خطر حمله قلبی را افزایش می دهد.
امروزه مطالعات متعددی توسط محققین در این خصوص انجام یافته که ثابت کرده اند:
خوردن یک عدد تخم مرغ در روز در بسیاری از مردم باعث افزایش کلسترول خون نشده و حتی برای قلب می تواند مناسب و مفید باشد.
آنچه در تولید کلسترول خون در بدن نقش دارد، اسیدهای چرب اشباع به ویژه نوع ترانس است و کلسترول های موجود در تخم مرغ تنها یک سوم اسیدهای چرب آن از نوع اشباع بوده و کلسترولی که در اثر خوردن تخم مرغ در بدن تولید می شود بیشتر از نوع HDL (کلسترول خوب) بوده و LDL (کلسترول بد) کمتر تولید می شود.
بنابراین مصرف چربی های اشباع از قبیل انواع غذاهای سرخ کردنی، گوشت قرمز، روغن های نباتی جامد، سرشیر، کله پاچه، جگر، انواع شیرینی جات در افزایش کلسترول خون بسیار موثرتر از کلسترول موجود در تخم مرغ هستند.
به چه افرادی بیشتر توصیه به مصرف تخم مرغ می شود:
مصرف تخم مرغ در زنان باردار و شیرده، کودکان و نوجوانان در حال رشد، ورزشکاران و کلیه بزرگسالان سالم و همچنین در دوران پس از بیماری به دلیل ارزش غذایی بالا توصیه می شود.
در این افراد مصرف یک تخم مرغ در روز بلامانع است. در هرصورت تخم مرغ از ۸ ماهگی در کودکان قابل مصرف بوده و توصیه می شود تا ۱ سالگی زرده کامل، یک روز در میان و از ۲ سالگی به بالا یک تخم مرغ در روز در برنامه غذایی کودکان وارد شود.
چه افرادی باید در مصرف تخم مرغ احتیاط کنند؟
مصرف تخم مرغ از رژیم غذایی در هیچ گروه سنی حذف نشود بلکه در موارد محدودیت مصرف مقدار مصرف آن با نظر پزشک معالج کاهش یابد.
مصرف تخم مرغ در بیماران مبتلا به دیابت، فشارخون بالا و بیماری های قلبی و عروقی تا حدود ۲ تا ۳ عدد در هفته به صورت آب پز پیشنهاد می شود.
البته در این صورت باید از خوردن غذاهای چرب و پرنمک نیز همراه تخم مرغ خودداری گردد.
نکاتی در رابطه با روش های نگهداری تخم مرغ
▫️بهترین مکان برای نگهداری تخم مرغ خنک ترین جای یخچال است.
حداکثر زمان نگهداری تخم مرغ خام به مدت ۴ تا ۵ هفته و تخم مرغ آب پز یک هفته در یخچال می باشد.
از شستشوی تخم مرغ در زمان نگهداری در یخچال پرهیز کنید و در صورت نیاز تنها در زمان مصرف شسته شود.
غذاهای حاوی تخم مرغ بیش از ۲ ساعت در بیرون از یخچال نگهداری ننمایید.
سفیده تخم مرغ خام را می توانید در ظرفی درب بسته در محل سرد یخچال گذاشته و در عرض ۴ روز مصرف کنید.
زرده های خام باقیمانده را نیز می توانید در داخل ظرفی حاوی آب سرد گذاشته و در داخل یخچال قرارداده و طی ۱ الی ۲ روز مصرف کنید.
هیچ گاه تخم مرغ را به صورت خام یا نیم پز مصرف نکنید.
برای تشخیص تازگی تخم مرغ آن را در یک ظرف آب بیاندازید، اگر تخم مرغ تازه باشد به صورت افقی در ته ظرف و در صورت کهنه بودن در سطح آب قرار می گیرد.
ماندانا زارع مدیر غذا دانشگاه علوم پزشکی جهرم