حجتالاسلام ایراندوست: فلسفه،علاقهمندی به دانش و مطالعه حقیقت است
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم گفت: فلسفه، علاقهمندی به دانش و آگاهی و پاسخگویی به سوالات بشری و مطالعه حقیقت است.
حجتالاسلام محمدحسین ایراندوست در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آنا در قم با اشاره به روز جهانی فلسفه عنوان کرد: این روز از سوی سازمان یونسکو در سال ۲۰۰۲ مطرح و نامگذاری شد و بیش از ۱۶ سال است که به آن پرداخته میشود.
وی تصریح کرد: فلسفه علاقهمندی به دانش و آگاهی و پاسخگویی به سوالات بشری و مطالعه حقیقت است. در واقع فلسفه به معنای دوستداری دانش، تفکر، فرزانگی و حکمت و بیانگر عشقی است که بشر گذشته نسبت به فهمیدن و تفکر و یافتن حقیقت داشته و به آن سرگرم بوده است.
عضو هیات علمی واحد قم اظهار کرد: پس یک بعد فلسفه، تفکر انسان درباره آنچه در جهان خارج و زندگی با آن مواجه بوده و شامل سوالات بنیادی از جهان پیرامون و هستی خودمان است.
ایراندوست بیان کرد: مولوی زیباترین پاسخها را به نیاز بشر به فلسفه میدهد و میگوید روزها فکر من این است و همه شب سخنم که چرا غافل از احوال دل خویشتنم، از کجا آمدهام آمدنم بهر چه بود به کجا میروم آخر ننمایی وطنم! ماندهام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا، یا چه بوده است مراد وی از این ساختنم!.
وی گفت: همراه با پیشرفت تکنولوژی، سرگردانی نیز متوجه بشر است و اگر بشر جوابی نیابد پایههای اعتقادش را سست میکند، اینکه برای چه آمدهایم و دارای هدف بودهایم و یا تصادفی خلق شدهایم و هدفی برای سرآغاز و سرانجام خود نداریم.
عضو هیات علمی واحد قم که ۲۵ مقاله، سه کتاب و سه طرح پژوهشی را در کارنامه علمی پژوهشی خود دارد، افزود: دانشهای طبیعی، تجربی و فیزیکی پاسخی برای این سوالات ندارند. در قرآن آیه ۲۴ سوره جاثیه قرآن کریم نیز این سوالات مطرح میشود که انسان برای چه خلق شدهاند؟ این سوال که از کجا آمدهام و آمدنم از چه بود، سوال بسیار مهم و فلسفی است، برخی زندگی امروز و آنی را میبینند و مرگ را انتهای زندگی میدانند.
ایراندوست عنوان کرد: فیلسوفان پاسخهای آگاهانهای را در طول تاریخ به این نوع سوالات دادهاند، سوالاتی از قبیل حقیقت جهان و زمان مکان و جسم و ویژگیهای ذاتی افراد و ویژگیهای عرضی و معنای زندگی و اینکه سرنوشت انسان دست کیست و خدا کیست و ۱۰ سال دیگر که پاسخ آن را فلسفه میدهد؛ چراکه کار فلسفه مطالعه حقایق است.
وی بیان کرد: در ایران و بین مسلمانان، فلسفه مورد استقبال قرار گرفت، چون برخی از کلام و سخنان ائمه اطهار(ع) از جمله امیرالمومنین بهویژه در نهجالبلاغه نیاز به فهم دقیق داشت و به حالت فلسفی مطرح میشده است. آنچه در خطبهها هست، دارای نکات عمیقی است که تفکر فلسفی میطلبد؛ از این رو مسلمانان به اندیشه فلسفی علاقهمند شدند.
عضو هیات علمی واحد قم اظهار کرد: نخستین فیلسوف مسلمان در نیمههای قرن سوم اسحاق کندی بوده و نخستین فیلسوف ایرانی بعد از کندی فارابی است.
ایراندوست تصریح کرد: افرادی مانند فارابی، بوعلیسینا، ابوریحان بیرونی، ابن رشد، شیخ اشراق، خواجه نصیر طوسی و ملاصدرا و هر یک از بزرگان اسلامی و ایرانی که در علوم دینی بودند، موسس یک رشته خاص فلسفی هستند.
وی خاطرنشان کرد: فیلسوفان مسلمان بهخوبی از مباحث فلسفی استقبال کردند؛ البته مطالب فلسفه یونان را ترجمه کردند، برخی از نقاط ضعف را رها کرده و بخشی را وسعت داده و به آن مسائل جدیدی اضافه کردند.
استاد فلسفه دانشگاه آزاد عنوان کرد: فیلسوفان غرب نیز به فلسفه توجه داشتند، مانند کانت که فلسفه را راه شناسایی عقلانی جهان را از طریق مفاهیم عقلی میداند و افلاطون فلسفه را لذتی میداند که در آشنایی با معرفت به دست میآید.
ایراندوست خاطرنشان کرد: بسیاری از دانشهای دیگر از فلسفه متاثر هستند. روانشناسان که کار تجربی میکنند از فلسفه تبعیت میکنند. فلسفه بهصورت مضاف جزء حوزههای تحقیق است در واقع فلسفه هیچگاه از بین نمیرود؛ بلکه به رشتههای فرعی تبدیل میشود.
عضو هیات علمی واحد قم اظهار کرد:یکی از این رشته ها معرفتشناسی است که غربیها بهعنوان رشته خاص دانشگاهی مورد توجه قرار دادهاند و یا بهصورت مضاف و فلسفههای مضاف بهکار میبرند، مانند فسلفه اخلاق و حقوق و سیاست و فلسفه فقه و اقتصاد که مبانی کلی هر علم و رسالت بررسی مبانی کلی و اصول اصلی آن دانش را عهدهدار هستند.
وی گفت: حوزههای تحقیق به حوزههای فلسفه مضاف معروف شده که هم رشتههای مختلف پیدا کرده و محققان بهصورت مستقل به آن میپردازند و این جایگاه مهم فلسفه در زندگی بشر را نشان میدهد.