رفتار جنسی ناسالم، هر گونه تماس جنسی را می‌گویند که در آن فرد از سلامت خود یا شریک جنسی خود ‌آگاه نباشد. مشکل از این جا ناشی می‌شود که آگاهی از سلامت خود یا دیگران به راحتی امکان پذیر نیست. بعنوان مثال؛ در حدود ۹۰ درصد افراد HIV مثبت از آلوده بودن خودشان اطلاعی ندارند. از طرف دیگر؛ منفی بودن آزمایشات تشخیصی در ابتدای آلودگی با HIV نمی‌تواند دلیل سالم بودن فرد باشد زیرا نتیجه این آزمایشات در اوایل دوره آلودگی معمولاً منفی می‌باشد. پس چاره چیست؟

پریسا مولایی مسوول مرکز مراقبت زنان آسیب پذیر شهرستان قزوین که در جمع ۱۰۰ نفری دانشجویان دانشگاه فرهنگیان صحبت می کرد در ادامه مطالب فوق گفت: برای آگاهی از سلامت افراد باید به رفتارهای آنها توجه کرد، اگر فردی از رفتارهای پرخطر آگاهی داشته باشد بهتر می‌تواند در خصوص سلامت خود یا شریک جنسی خود قضاوت کند، داشتن رفتارهای پرخطر احتمال آلودگی به HIV و سایر عفونت‌های ‌آمیزشی را بیشتر می‌کند.

رفتارهای جنسی پرخطر

مولایی افزود: در هر نوع رابطه‌ی جنسی، خطر انتقال بیماری‌های مقاربتی وجود دارد اما در چند دسته از آمیزش‌ها خطر انتقال بیماری بالاتر است یکی از این رابطه ها، رابطه ی جنسی مقعدی - دهانی و واژنی بدون استفاده از کاندوم است، استفاده‌ی صحیح و دائم از کاندوم اولین و مهم‌ترین قدم برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های مقاربتی است، آمیزش بدون استفاده از کاندوم حتی اگر دخول صورت نگیرد، پرخطر تلقی می‌شود.

ایشان رابطه ی جنسی تحت تاثیر مواد مخدر را نیز از رابطه های پرخطر عنوان نمود و گفت: به‌طور کلی نشئگی حاصل از مواد مخدر و بالاخص مواد مخدر توهم‌زا، فرد را وارد فضای مجازی می‌کند. در آن فضا، شخص انتخاب‌هایی می‌کند که خودآگاه نیست. رابطه‌ی جنسی تحت‌تاثیر مواد مخدر همیشه و در هر شرایطی پرخطر تلقی می‌شود.

رابطه ی جنسی با افراد پرخطر سومین رابطه پرخطر بود که مولایی به آن اشاره کرد و افزود: آمیزش با افرادی که روابط جنسی کنترل‌نشده دارند و رابطه ی جنسی میان همجنسگرایان و دو جنسیتی ها از روابط پرخطری می باشد و آمار شیوع بیماری‌های مقاربتی میان هم‌جنس‌گرایان معمولاً بالاست. همچنین رابطه ی جنسی برای افراد مبتلابه بیماریهای مقاربتی نیز از جمله روابط پرخطر است؛ کسانی که یک یا چند بیماری مقاربتی دارند برای ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی آمادگی بیش‌تری دارند. این افراد نه‌ فقط باید مراقب انتقال بیماری خود به شریک جنسی‌شان باشند، بلکه خودشان نیز بیش‌تر در معرض خطر ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی‌اند.

مسوول مرکز مراقبت زنان آسیب پذیر شهرستان قزوین اضافه کرد: از دیگر رابطه های پرخطر می توان به رابطه ی جنسی تحت تاثیر الکل اشاره کرد، زمانی که میزان الکل در خون بالا می‌رود، فرد هوشیاری کامل ندارد و در این شرایط انتخاب‌هایش ناآگاهانه است. بسیاری از افراد، که در شرایط عادی از رابطه‌ی جنسی پرخطر اجتناب می‌کنند، تحت‌تاثیر الکل انتخاب‌های سهل‌انگارانه دارند. همچنین رابطه ی جنسی با افراد معتاد، از آن‌جا که برخی از معتادان به دلیل استفاده از سرنگ مشترک به بیماری‌های مقاربتی مانند ایدز و هپاتیت مبتلا می‌شوند، رابطه‌ی جنسی با افراد معتاد به‌کلی پرخطر است.

وی گفت: رابطه ی جنسی با کارگران جنسی نیز به علت اینکه خطر ابتلا و انتقال بیماری های مقاربتی در کارگران جنسی، به دلیل رابطه‌ی جنسی با طیف گسترده‌ای از افراد، بسیار زیاد است از جمله رابطه های پرخطر می باشد. رابطه ی جنسی زیر هجده سال، عوامل مهمی مانند عدم تجربه و آگاهی در مورد روش‌های پیشگیری از بیماری‌های جنسی و سیستم ایمنی ضعیف‌تر در نوجوانان این رابطه را پرخطر می‌کند. همچنین رابطه جنسی در دوران عادت ماهیانه، رابطه ی جنسی در دوران بیماریهای حاد؛ سیستم ایمنی فردی که در حال جنگیدن با بیماری است معمولاً ضعیف می‌شود و ضعف سیستم ایمنی خطر ابتلا و انتقال عفونت مقاربتی را افزایش می‌دهد و کسانی که سیستم ایمنی‌شان ضعیف است یا خوب کار نمی‌کند بیش‌تر در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی‌اند و در مقابل این بیماری‌ها به مراقبت بیش‌تری احتیاج دارند.

پریسا مولایی به رابطه ی جنسی تحت فشار زیاد و کم خوابی نیز به عنوان رابطه پرخطر اشاره کرده گفت: هر عامل درونی یا بیرونی که سبب پایین ‌آمدن سطح آگاهی می‌شود ممکن است به انتخاب نادرست و ناآگاهانه در رابطه‌ی جنسی منتهی شود. بنابراین رابطه‌ی جنسی در شرایطی که یک یا هر دو شریک جنسی تحت فشارهای روانی، نوسانات روحی و کم‌خوابی شدیدند پرخطر تلقی می‌شود.

این کارشناس مسوول در پایان تاکید کرد: درمورد انتقال جنسی آنچه لازم داریم در درجه اول آموزش است و حرف اول در اقدام پیشگیری را خویشتنداری می زند، مسئله دوم وفاداری به شریک جنسی می باشد و اگر هیچکدام نباشد باید از وسایل محافظتی مثل کاندوم زنانه و یا کاندوم مردانه استفاده نمایند.

گفتنی است این نشست آموزشی در راستای اهداف هفته ملی سلامت بانوان ایرانی و در جهت توانمندسازی جوانان با رویکرد پیشگیری از رفتارهای پرخطر جنسی با همکاری واحد سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس مرکز بهداشت شهید بلندیان و دانشگاه فرهنگیان قزوین برگزار شد.