۲۸مهرماه (۲۰ اکتبر)؛ روز جهانی پوکی استخوان
وبدا؛ اهمیت پوکی استخوان به حدی است که سازمان بهداشت جهانی WHO روز ۲۰ اکتبر (۲۸ مهرماه) را به عنوان روز جهانی پوکی استخوان یا همان استئوپروز نامگذاری کرده است.
به گزارش وبدا؛ در مراحل اولیه ی بروز پوکی استخوان، علائم آن به ندرت ظاهر میشود، که این ظاهر نشدن علائم تشخیص بیماری را دشوار میکند به همین سبب است که پوکی استخوان ”بیماری خاموش“ نامیده میشود.
ممکن است هر یک از ما دچار پوکی استخوان باشیم، بدون آن که از بیماری خود اطلاع داشته باشیم، متاسفانه علائم بالینی در مراحل اولیه ی بیماری پوکی استخوان وجود ندارد اما در مراحل پیشرفته از روی عوارض می توان به وجود این بیماری پی برد.
یک متخصص ارتوپدی در چهارمحال و بختیاری، از جمله عوارض پوکی استخوان به شکستگی خودبه خودی با کمترین ضربه بر استخوان ها بخصوص در نواحی ران و لگن، کمر و ستون مهره ها اشاره داشت و افزود: غالباً این اولین علامت بیماری است.
دکتر محسن درخشان افزود: از عوارض دیگر این بیماری تغییر شکل ستون فقرات است که موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن می شود و کوتاه شدن قد نیز می تواند عارضه ای از این بیماری تلقی شود حتی بعضی محققان عقیده دارند افتادن دندان ها در سال های بالا نیز ناشی از همین پوکی استخوان است.
وی گفت: پوکی استخوان به دلایل مختلف در افراد ایجاد می شود که از جمله این عوامل، افزایش سن فرد است که احتمال بروز پوکی استخوان را در افراد افزایش می دهد، در واقع بعد از ۳۰ سالگی به ازای هر ۱۰ سال بتدریج علائم کاهش توده استخوانی افزایش می یابد. دکتر درخشان، جنس، یائسگی، سابقه فامیلی، وزن و اندازه استخوان، بیماری ها، مصرف داروها، عدم تحرک، سیگار کشیدن و کمبود کلسیم و ویتامین در مواد غذایی را از دیگر دلایل ابتلا به پوکی استخوان است.
وی ادامه داد: علاوه بر این موارد، پوکی استخوان به طور ثانویه در افرادی که اختلالات هورمونی و متابولیسمی مانند بیماری های مزمن کبد و کلیه، دیابت نوع یک و اختلال رشد و هورمون های جنسی دارند بیشتر دیده می شود. همچنین از عوارض مصرف طولانی مدت داروهای حاوی کورتون نیز بروز پوکی استخوان است.
به گفته وی، در حال حاضر بهترین روش برای تشخیص پوکی استخوان، سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری است.
وی افزود: آزمایش سنجش تراکم استخوانی بدون درد است و تنها چند دقیقه طول می کشد، همچنین احتیاج به آمادگی قبلی ندارد و برای انجام آن دارویی مصرف نمی شود. این سنجش پزشک را قادر می سازد تا استحکام استخوان را بسنجد و شدت پوکی استخوان را مشخص کند.
این متخصص ارتوپدی افزود: نکته قابل توجه در خصوص این بیماری این است که، پوکی استخوان قابل پیشگیری و درمان است؛ اما از آنجا که معمولاً تا زمان شکستگی، علامت هشدار دهنده ای ندارد، در تعداد کمی از افراد در زمان مناسب تشخیص داده شده و درمان می شود، از این رو پیشگیری، تشخیص زود هنگام و درمان موثر پوکی استخوان از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
وی، دریافت کلسیم و ویتامین دی کافی، ترک سیگار، داشتن فعالیت فیزیکی مداوم و متعادل (مثلاً حداقل ۳۰ دقیقه پیاده روی روزانه) را از دیگر راه کارهای موثر در پیشگیری از پوکی استخوان دانست.
دکتر درخشان با بیان اینکه، پوکی استخوان یک فرآیند بلندمدت است که داشتن تغذیه مناسب و تحرک کافی از همان دوران کودکی و نوجوانی میتواند نقش موثری در پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان داشته باشد افزود: هرچقدر در کودکی و نوجوانی میزان استفاده از منابع کلسیم بیشتر باشد، قطعاً ذخیره سازی مناسبی در بدن از نظر منابع کلسیم انجام خواهد شد و با بالا رفتن سن بدن میتواند از این ذخایر استفاده کند.
وی در پایان مجدداً یاداور شد، درمان پوکی استخوان معمولاً بر پیشگیری از شکستگیها و از دست رفتن بیشتر استخوان و نیز تسکین علائم درد و ناراحتی متمرکز است.