آغاز مطالعات باستان شناسی در حوزه آبریز زاینده رود توسط دانشگاه هنر اصفهان
زایندهرود، تنها رودخانه دائمی در فلات مرکزی ایران، از هزاران سال پیش تاکنون با تامین آب آشامیدنی حوضه آبریز گسترده اطراف خود، از رشته کوه¬های زاگرس تا تالاب گاوخونی، امکان زندگی و استقرار بشر را فراهم کرده است. علی¬رغم وجود این ظرفیت مطالعاتی گسترده تاکنون تنها مطالعات پراکنده¬ای در این حوزه صورت گرفته است. مطمئناً با انجام مطالعات منسجم باستانشناسی، تاریخی و جغرافیایی در حوزه فرهنگی این بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران، شواهدی ارزشمند و متعدد از دورههای فرهنگی مختلف آشکار می¬شود که دانش ما را نسبت به زیست بشر در مرکز فلات ایران افزون خواهد کرد.
گروه باستان¬شناسی دانشگاه هنر اصفهان تصمیم دارد تا با استفاده از ظرفیت علمی موجود در این دانشگاه و به کمک دیگر دانشکده¬های این دانشگاه مطالعات بلند مدتی را در این حوزه فرهنگی انجام دهد. به همین منظور گروه باستانشناسی دانشکده حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان مرحله نخست مطالعات خود را در تابستان امسال در بخش پایین دست زاینده¬رود، در منطقه کویر کفرود از زیر حوضه مهیار جنوبی، آغاز کرد.
فصل نخست این مطالعات شامل بررسی منطقه در تیرماه با انجام مطالعات سنجش از دور و پیمایش گام به گام با حضور استادان و دانشجویان گروه باستان¬شناسی بود که موفق به شناسایی ۵۰ محوطه از دورههای مختلف پیش از تاریخ تا اسلامی و آثار شاخصی از قبیل مهر، مهره¬های سنگی، آثار مفرغی، سکه و تنوع گستردهای از سفال گردید. در شهریور ماه نیز کاوش باستانشناسی در دو محوطه مهم از میان محوطه¬های شناسایی شده، توسط استادان و دانشجویان گروه باستان¬شناسی و باستان¬سنجی، صورت گرفت که موجب شناسایی بقایای معماری و آثار ارزشمندی از این دو محوطه استقراری شد.
در حال حاضر گروههای باستان¬شناسی، باستان¬سنجی، مرمت اشیاء و مرمت بنا در حال پژوهش بر روی آثار و اشیاء حاصل از این فعالیت میدانی هستند و امید می¬رود که در آینده نزدیک تعدادی پایان¬نامه دانشجویی و طرح پژوهشی حاصل از این فعالیت میدانی- پژوهشی به تصویب دانشگاه برسد. همچنین تلاش خواهد شد تا با کمک گرفتن از پتانسیل علمی دانشگاه و همکاری گروه موزه-داری، دادههای حاصل از این مطالعات و اشیاء بعد از مرمت در قالب موزه¬ای دانشگاهی به نمایش درآیند.
با تداوم این مطالعات در سال¬های آینده، دانشگاه هنر اصفهان برای نخستین بار آغازگر و ادامه دهنده مطالعاتی چندجانبه در حوضه آبریز زاینده¬رود خواهد بود که همزمان گروه¬های مطالعاتی مختلفی در کنار گروه باستان¬شناسی به تداوم و پیشرفت این مطالعات کمک خواهند کرد. این مطالعات موجب شکوفایی بیشتر علمی، افزایش مهارت¬های عملی و همچنین افزایش روحیه پژوهشگری و امید در بین دانشجویان و شناخت بیشتر از سرزمین و قابلیتهای آن خواهد شد.
گروه باستان¬شناسی دانشگاه هنر اصفهان تصمیم دارد تا با استفاده از ظرفیت علمی موجود در این دانشگاه و به کمک دیگر دانشکده¬های این دانشگاه مطالعات بلند مدتی را در این حوزه فرهنگی انجام دهد. به همین منظور گروه باستانشناسی دانشکده حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان مرحله نخست مطالعات خود را در تابستان امسال در بخش پایین دست زاینده¬رود، در منطقه کویر کفرود از زیر حوضه مهیار جنوبی، آغاز کرد.
فصل نخست این مطالعات شامل بررسی منطقه در تیرماه با انجام مطالعات سنجش از دور و پیمایش گام به گام با حضور استادان و دانشجویان گروه باستان¬شناسی بود که موفق به شناسایی ۵۰ محوطه از دورههای مختلف پیش از تاریخ تا اسلامی و آثار شاخصی از قبیل مهر، مهره¬های سنگی، آثار مفرغی، سکه و تنوع گستردهای از سفال گردید. در شهریور ماه نیز کاوش باستانشناسی در دو محوطه مهم از میان محوطه¬های شناسایی شده، توسط استادان و دانشجویان گروه باستان¬شناسی و باستان¬سنجی، صورت گرفت که موجب شناسایی بقایای معماری و آثار ارزشمندی از این دو محوطه استقراری شد.
در حال حاضر گروههای باستان¬شناسی، باستان¬سنجی، مرمت اشیاء و مرمت بنا در حال پژوهش بر روی آثار و اشیاء حاصل از این فعالیت میدانی هستند و امید می¬رود که در آینده نزدیک تعدادی پایان¬نامه دانشجویی و طرح پژوهشی حاصل از این فعالیت میدانی- پژوهشی به تصویب دانشگاه برسد. همچنین تلاش خواهد شد تا با کمک گرفتن از پتانسیل علمی دانشگاه و همکاری گروه موزه-داری، دادههای حاصل از این مطالعات و اشیاء بعد از مرمت در قالب موزه¬ای دانشگاهی به نمایش درآیند.
با تداوم این مطالعات در سال¬های آینده، دانشگاه هنر اصفهان برای نخستین بار آغازگر و ادامه دهنده مطالعاتی چندجانبه در حوضه آبریز زاینده¬رود خواهد بود که همزمان گروه¬های مطالعاتی مختلفی در کنار گروه باستان¬شناسی به تداوم و پیشرفت این مطالعات کمک خواهند کرد. این مطالعات موجب شکوفایی بیشتر علمی، افزایش مهارت¬های عملی و همچنین افزایش روحیه پژوهشگری و امید در بین دانشجویان و شناخت بیشتر از سرزمین و قابلیتهای آن خواهد شد.