عمومی | انجمن ایرانی تاریخ

محمد دبیرسیاقی، پژوهشگر برجسته ادبیات، دوشنبه ۱۶ مهر در ۹۹ سالگی دارفانی را وداع گفت.

سیدمحمّد دبیرسیاقی (زاده ۴ اسفند ۱۲۹۸ خورشیدی در قزوین) پژوهشگر، نویسنده، شاعر، مدرس ادبیات فارسی و مصحح متون کهن پارسی و از شاگردان دهخدا بود. او در سال های ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۴ در گردآوری لغت نامه دهخدا با علی اکبر دهخدا همکاری داشت و از نخستین دستیاران دهخدا بود؛ مدت ۹ سال با علامه علی اکبر دهخدا در تنظیم مطالب حروف «ظ»، «ض»، «ل» و «پ» و ۱۱ سال با دکتر محمد معین در «لغت نامه دهخدا» و در انجمن ایران شناسی همکاری داشت. پس از پایان تالیف لغت نامه دهخدا، بنا به وصیت علامه دهخدا در کنار دکتر معین و دکتر سیدجعفر شهیدی به بررسی و تالیف لغت نامه پرداخت. دهخدا از او به عنوان یک جوان کوشا در زمینه تنظیم لغت نامه یاد کرده است .

از جمله آثار ماندگار ایشان می توان به نمونه های زیر اشاره کرد:

تصحیح دیوان منوچهری، ۱۳۲۶.

سازمان اداری حکومت صفوی به کوشش محمد دبیرسیاقی، ۱۳۳۲.

ترجمان القرآن-اثر علی بن محمد جرجانی- فارسی عربی- به کوشش سیدمحمد دبیرسیاقی، ۱۳۳۳.

دیوان فرّخی- اثر حکیم فرخی سیستانی-به کوشش محمد دبیر سیاقی، ۱۳۳۵

زراتشت نامه اثر زرتشت بهرام پژدو شاعر قرن هفتم قمری، ۱۳۳۶

جامع التواریخ - ت‍واری‍خ آل ب‍وی‍ه و آل س‍ام‍ان - ب‍ا م‍ق‍دم‍ه و ح‍واش‍ی و ف‍ه‍ارس ب‍ه ک‍وش‍ش م‍ح‍م‍د دب‍ی‍رس‍ی‍اق‍ی، ۱۳۳۸.

کلیات شاه داعی شیرازی - دو جلد، ۱۳۳۹.

ویرایش سفرنامه خوزستان-اثر عبدالغفار نجم الملک(عبدالغفار نجم الدوله)، ۱۳۴۱

دیوان دقیقی(دقیقی و اشعار او)، گردآورنده محمد دبیرسیاقی، ۱۳۴۲.

تاریخ ایران عباس اقبال آشتیانی، با حواشی و تجدیدنظر و فهرست ها، ۱۳۴۶.

گزیده تاریخ بیهقی، ۱۳۶۳.

گزیده امثال و حکم دهخدا، ۱۳۵۷.

مقالات دهخدا( ۱) - ( چرند پرند، مجمع الامثال دخو، هذیان های من و یاداشت های پراکنده)، ۱۳۵۸.

خاطراتی از دهخدا و از زبان دهخدا، ۱۳۵۹.

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به کوشش دکتر سیدمحمد دبیرسیاقی ۵ جلد، ۱۳۶۱.

مخلص اللغات اثر حسن خطیب کرمانی، ۱۳۶۱.

مقالات دهخدا( ۲) چاپ نخست (چرند و پرند، مجمع الامثال دخو، هذیان های من، یادداشت های پراکنده)، ۱۳۶۴.

لغت نامه فارسی، ۱۳۶۵.

سفرنامه مکه - نوشته حاج مهدیقلی هدایت (مخبر السلطنه)، ۱۳۶۸.

داستان بهرام چوبینه، ۱۳۶۹.

سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی مروزی

مجموعه مقالات عباس اقبال آشتیانی - گردآوری و تدوین، ۱۳۶۹.

ره آورد حکمت - دوره دو جلدی - شرح مسافرت ها و سفرنامه های میرزا علی اصغر خان حکمت شیرازی (بخش نخست)

تقریرات استاد بدیع الزمان فروزانفر در شعبه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران ( ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۲ شمسی) درباره ٔ تاریخ ادبیات ایران، ۱۳۸۵.