"مناسبات قدرت میان والدین و فرزندان در خانواده با توجه به نقش و تاثیر فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی" عنوان پژوهشی است که توسط محققان کشور در دانشگاه تهران انجام شد.
به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در میان تغییرات خانواده ایرانی در دهه‌های اخیر، با رواج تلفن‌های همراه هوشمند، تبلت‌ها و رایانه‌های شخصی بین نوجوانان ایرانی، خانواده مواجهه جدیدی از تغییرات را که مسبوق به سابقه نبوده، تجربه می‌کند. رویارویی با ICTS، مسئله اجتماعی و فرهنگی جدیدی است که نیازمند مطالعه و بررسی جامعه‌شناختی است. اهمیت مناسبات خانواده در ایران به لحاظ جامعه شناختی و ضرورت مداقه در آسیب ها و چالش های احتمالی آن با رویکرد پیشگیرانه و  شناخت تاثیرات فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی در روابط قدرت خانواده به عنوان شکل جدیدی از قدرت نرم از اهداف طرح پژوهشی است که در این زمینه با پشتیبانی صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران معاونت علمی انجام شد.

این طرح با عنوان "مناسبات قدرت میان والدین و فرزندان در خانواده با توجه به نقش و تاثیر فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی" توسط پژوهشگران دانشگاه تهران به نتیجه رسید.
معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری،  وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت ورزش و جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجلس شورای اسلامی (در ابعاد تقنینی) مخاطبان بالقوه طرح هستند. دستاوردهای پژوهش برای شناخت آسیب های احتمالی یا پیامدهای مطلوب تاثیر فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی در خانواده میان والدین و فرزندان مثمر ثمر است. همچنین با توجه به تاکید بر مسئله سبک زندگی ایرانی اسلامی ضرورت دارد تا ابتدا شناخت کافی از سبک زندگی فعلی میان والدین و نوجوانان در خانواده شکل گیرد.

بر اساس این گزارش، یکی از پیامدهای مواجهه خانواده ایرانی با فرایند مدرن شدن، تاثیرپذیری از فناوری‌ها در سطوح خرد، متوسط و کلان است. بخشی از تغییرات درون خانواده تابعی از تغییرات تکنولوژیک جامعه است. خانواده در سطوح مختلفی از ICTS تاثیر می‌پذیرد. کنترل باروری، مناسبات و توزیع قدرت، حقوق زنان و کودکان، بعد خانواده، روابط جامعه‌پذیری، همسریابی و ازدواج، طلاق(عاطفی یا غیر عاطفی)، ارزش‌ها، هویت و اوقات فراغت برخی از مولفه‌های مرتبط با نهاد خانواده هستند که به لحاظ جامعه‌شناختی می‌توانند از ICTS متاثر شوند. در این بین، فناوری‌ها می‌توانند منجر به باز تعریف، تحدید یا افزایش مناسبات قدرت میان والدین و فرزندان شوند و همچنین ممکن است به‌منزله منبع قدرت برای هر یک از طرفین مورد استفاده قرار گیرند. به گونه‌ای که دسترسی یا عدم دسترسی به آن توزیع قدرت بین اعضای خانواده را دست‌خوش تغییر سازد. در این صورت، روابط متقابل والدین و فرزندان در فرآیند جامعه‌پذیری تسهیل(یا تسریع) یا مختل شده یا تاثیری خنثی خواهد پذیرفت. مناسبات قدرت میان والدین و فرزندان یکی از مهم‌ترین عوامل دخیل و تاثیرگذار بر فرآیند جامعه‌پذیری محسوب می‌شود. منابع جامعه‌پذیری متکثرند. آنها می‌توانند روابط متعددی از جمله رقابت، تضاد یا تکمیل‌کنندگی با یک‌دیگر داشته باشند.

بر اساس شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات اتحادیه بین المللی مخابرات در گزارش سال ۲۰۱۶، ایران با کسب نمره ۹۹/۴ رتبه ۸۹ در جهان را داشته است. در سال ۲۰۱۵، رتبه جهانی ایران ۹۱ بود. شاخص توسعه فنآوری اطلاعات و ارتباطات در تهران تا نیمه سال ۱۳۹۵، ۱۳/۷ درصد بوده اعلام شده است. از منظر تحلیل جامعه شناختی، یکی از پیامدهای این موضوع می تواند اهمیت نقش آفرینی، توانایی و قدرت کاربران باشد. همچنین، پیوند مهارت با عاملیت جوانان در آمارهای بعدی ارائه خواهد شد. از میان دیگر شاخص های فرعی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات می توان به مقوله درصد دسترسی خانواده ها به اینترنت در محل سکونت اشاره کرد. بر طبق قانون برنامه پنجم توسعه، این دسترسی باید به ۶۰ درصد می رسید، اما مرکز آمار ایران این درصد را طی سال های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۴ محاسبه کرده است که طبق آن، درصد دسترسی خانواده ها به اینترنت در محل سکونت از ۲/۱۸ درصد در سال ۱۳۸۷ به ۵/۵۵ درصد در سال ۱۳۹۴ رسیده است. همچنین درصد فراوانی مربوط به دسترسی خانواده ها به رایانه و تلفن همراه بین سال های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۴ به شرح زیر بوده است که آمار مربوط به سال ۱۳۹۴ به تفکیک رایانه عبارت از ۳۶ درصد رایانه معمولی، ۹-۱۶ درصد لپ تاپ و ۱/۲۱ درصد تبلت بوده است. در میان کشورهای منطقه، رتبه ایران در زیر شاخص استفاده شخصی ۱۷ است. همچنین، تا اوایل سال ۱۳۹۵، رتبه جهانی دسترسی خانواده های ایرانی به اینترنت ۱۴ بوده و تا پایان سال ۱۳۹۵، افراد استفاده کننده از اینترنت(بالای ۶ سال) ۳/۴۵ درصد اعلام شده است.
انتهای پیام/۲۵