.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، سید محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری این مطلب را امروز سه شنبه در افتتاحیه دوره آموزشی مدیریت بحران در موزه ها که در باغ موزه دفاع مقدس برگزار شد، مطرح کرد.
او با بیان این نکته که ایران در زمینه بحران دارای شرایط خاصی است، گفت: یک قرن اخیر، در زمینه بحران هایی با منشا انسانی شاهد دو بار اشغال ایران بوده ایم که یکبار به طور کامل و بار دیگر بخشی از کشور اشغال شد و تجربه جنگی طولانی را داشته ایم.
وی در ادامه با اشاره به انقلاب اسلامی، کودتای ۲۸ مرداد، کودتای سوم اسفند گفت: همه این موارد بخش های انسان ساز شرایط بحرانی ایجاد شده در طول یک قرن اخیر در کشور بوده اند که برخی مانند انقلاب اسلامی خوب بوده و برخی مانند کودتای ۲۸ مرداد خوب نبوده است با این حال همه این موارد از جهت موزه ها نگران کننده بوده اند.
او با اشاره به این نکته که در زمینه بحران های طبیعی، ایران را کشور حادثه ها می دانند، به استفاده از واژه «حادثه غیرمترقبه» انتقاد کرد و گفت: در ایران حادثه غیرمترقبه نداریم چرا که حادثه غیرمترقبه یعنی قرار نیست اتفاق بیفتد اما ناگهان اتفاق می افتد.
بهشتی با تاکید بر این که ایران، کشور حوادث مترقبه است، گفت: ایران کشوری است که در قیاس با بسیاری از سرزمین ها، سرزمینی داینامیک محسوب می شود.
وی با اشاره به وقوع یک زلزله مخرب هر ۳ یا ۴ سال یکبار در ایران گفت: در یک قرن اخیر بیش از ۳۰زلزله مخرب در ایران اتفاق افتاد.
او در ادامه به زلزله بوئین زهرا در ۱۳۴۲ و زلزله هایی مانند سرپل ذهاب و بم اشاره کرد و گفت: در ایران مجموعه ای از همه حوادث از جمله سیل، طوفان، خشکسالی و غیره وجود دارد.
به گفته وی، کشوری که داینامیک و بی قرار است و کشور حوادث محسوب می شود و حوادث در آن مترقبه است، به ناگاه و به تازگی چنین نشده بلکه همیشه همین وضعیت را داشته است.
او گفت: عمر این که ایران کشور حوادث مترقبه است از عمر انسان در این سرزمین بیشتر است به عبارت دیگراز زمانی که انسان پای خود را به این سرزمین گذاشته، ایران سرزمین داینامیک و بحران ها بوده است.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری  افزود: در سرزمین های داینامیک همیشه بیشترین و کمترین ها اهمیت زیادی دارند چون فاصله زیادی با هم دارند.
او برای توضیح این امر به شرایط آب و هوایی در ایران اشاره کرد و گفت: سردترین نقطه و گرم ترین نقطه این سرزمین حدود ۳۰ تا ۴۰ درجه اختلاف دما دارد و اختلاف دمای سردترین شب سال با گرم ترین روز سال بسیار بیشتر از این مقدار است.
بهشتی با اشاره به وجود مناطقی در ایران با دمای ۸۰ تا ۸۵ درجه سانتیگراد گفت: فاصله بسیار زیاد کمترین ها با بیشترین ها را در موارد بسیاری در ایران شاهد هستیم.
او در ادامه به مقایسه ایران با سرزمین هایی که فاصله کمترین و بیشترین هایشان خیلی کم است پرداخت گفت: در این سرزمین ها می توانند همیشه برای شرایط میانگین اماده باشند مثلا میانگین حرارت و رطوبت تا جایی که حتی قادر خواهند بود با یک جور لباس تابستان و زمستان را سپری کنند.
وی گفت: شرایط موجود در این سرزمین باعث شده ما از نظر فرهنگی دارای ویژگی هایی باشیم که این ویژگی ها برای ادامه حیات در این سرزمین به ما کمک کرده است.
زندگی بین دو بحران
او یکی از مهمترین این ویژگی ها را زندگی بین دو بحران (بین دو زلزله، بین دو خشکسالی و بین دو سیل) اعلام کرد و شاهد آن را وجود اصطلاحاتی در فرهنگ این سرزمین دانست که البته این اصطلاحات در دوره های اخیر دچار اغتشاش شده اند.
بهشتی اصطلاح «روز مبادا» را یکی از این اصطلاحات نام برد و گفت: روز مبادا، روزی است که بحران اتفاق می افتد و ما باید خودمان را برای آن روز آماده کنیم.
وی افزود: هرچند  در کلام می گوییم مباد آن روز اما می دانیم که آن روز بالاخره می آید و باید برای آن آماده باشیم.
او گفت: برای این آمادگی در زندگی ایرانی ها صندوقخانه وجود داشت، صندوقخانه ای که کم کم آن را از دست داده ایم.
بهشتی در توضیح صندوقخانه گفت: صندوقخانه محل نگهداری وسایل ارزشمند برای روز مبادا و فیزیکال این صندوقخانه، صندوقخانه  مادربزرگ بود که وسایل ارزشمندی در آن نگهداری می شد.
به گفته وی، کم کم صندوقخانه ها را خالی کرده و دم در گذاشتیم، در واقع احساس کردیم این صندوقخانه مزاحم زندگی ما است و اگر بخواهیم پیشرفت کرده و قله های جدیدی را فتح کنیم صندوقخانه اجازه نمی دهد به همین دلیل صندوقخانه را خالی کردیم تا از آن به عنوان پستو استفاده کنیم.
او پستو را محل نگهداری آشغال ها و چیزهای بی ارزش مثل نردبان و میز شکسته دانست  و گفت: ما دچار نوعی اعتشاش شده ایم.
بهشتی با تاکید بر این که در مواجهه با بحران نخست باید مسایل را در ذهنمان حل و فصل کنیم، گفت: باید اول از ذهنمان آغاز کنیم و در ذهنمان متوجه شویم که حوادث در ایران غیرمترقبه نیست بلکه مترقبه است و در این صورت دیگر از زلزله در کشورمان تعجب نمی کنیم و رفتارمان نیز تغییر خواهد کرد.
او به بارش برف سنگین در رشت در سال ۱۳۸۳ اشاره کرد و گفت: حدود ۲۷ هزار سقف بر اثر بارش این برف سنگین در رشت پایین آمد اما چون مثل زلزله در مدت چند ثانیه اتفاق نیفتاد و مردم با صدای سقف از خطر آگاه شدند و از خانه ها بیرون آمدند کسی کشته نشد.
او گفت: در نهایت برف مقصر تخریب سقف خانه ها شناخته شد چون در آیین نامه ها پیش بینی شده بود که ساختمان ها زیر فشار ۷۰ سانتیمتر برف مقاومت داشته باشند اما برف بی توجه به این آیین نامه ۱۶۰سانتیمتر بارید.
وی اظهار داشت: اگر به زندگی بین دو بحران باور داشته باشیم خود را فقط برای شرایط نرمال آماده نکرده و مدام از وقوع حوادث متعجب نمی شویم.
بهشتی در ادامه با اشاره به زلزله بم گفت: در نهایت تخریب  های بم هم تقصیر زلزله افتاد این در حالی است که در ایران وقوع زلزله و سیل یک امر کاملا طبیعی و مترقبه است.
او تاکید کرد: باید خود را برای زندگی در سرزمینی آماده کنیم که در آن بحران اعم از انسانی و طبیعی یک امر عادی محسوب می شود.
وی با اشاره به این نکته که ایران سرزمینی پویا و بی قرار است گفت: در شرایط بحرانی رنگ از رخسار ما نمی پرد و در ناخودآگاه و کنه وجودمان آمادگی برای این شرایط وجود دارد اما در  ۶۰سال اخیر دچار نسیان شده ایم.
او افزود: در موزه ها باید همکاران ذهنیت خود را اصلاح کرده و به عبارت دیگر سازشان را با این سرزمین کوک کنند تا هر چه می نوازنند دلنشین شود.
بهشتی گفت: مشکل این است که ساز از کوک خارج شده وگرنه مشکل ما این نیست که درست نمی نوازیم.
او اظهار داشت: منظور از کوک این است که متوجه باشیم ما در ایران زندگی می کنیم و در این سرزمین با چنین موقعیت هایی مواجه هستیم و اگر این اتفاق بیفتد در عین حل و فصل مسایل می توانیم ابتکار عمل های خیلی خوبی هم داشته باشیم .
او با اشاره به موضوع بحران در موزه ها گفت: شاید هیچ کس به اندازه افرادی که در موزه ها فعالیت دارند به اهمیت آنچه در موزه نگهداری می شود و اهمیت نقش موزه ها در سرنوشت کشور و مردم آگاه نباشند و به همین دلیل مهم است که زودتر از همه ساز این گروه کوک شود.