سازمان ها به منظور ادامه فعالیت های خود و پایداری و پیشرفت در چرخه رقابتی خود نیازمند همکاری با بهترین تامین کنندگان هستند. یکی از مشکلات سازمان ها و مدیران ارزیابی و گزینش بهترین تامین کنندگان است، انتخاب صحیح تامین کنندگان نقش مهمی در موفقیت و پیشرفت سازمان دارد. در این میان، شناسایی معیارهای ارزیابی تامین کنندگان، تعیین میزان اهمیت هریک از معیارها و ارائه چارچوبی مناسب برای به کارگیری آن ها در فرآیند ارزیابی، نقشی اساسی در پیشبرد اهداف سازمان دارد. از طرفی با افزایش نگرانی های زیست محیطی، حفظ محیط زیست و رفتار صحیح زیست محیطی نیز افزایش یافته همچنین افزایش تقاضای مصرف کنندگان بر برند های دوستدار طبیعت نیز اوج پیدا کرد. این نگرانی نسبت به محیط زیست منجر به پیدایش نوع جدیدی از مصرف کنندگانبه نام مصرف کنندگان سبز، شده است که این نگرانی ها را در تصمیمات خرید خود نشان می دهند. پس نقش و مسئولیت سازمان ها در تولید محصولات شان و کاهش آثارشان بر محیط زیست اهمیت بیشتری پیدا کرده است و انتخاب تامین کننده سبز و مناسب از اولویت های سازمان ها جهت پیشرفت و جذب مشتری شده است. موضوع ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان یک بحث مهم و جدی می باشد، در واقع با فرآیند ارزیابی، مقایسه و یافتن تامین کننده مناسب می توان نیازهای خریدار را با بهترین کیفیت، در مکان مناسب، در حجم مناسب و در زمان مناسب تامین کرد. این تحقیق به دنبال ارائه یک مدل انتخاب تامین کنندگان سبز در صنعت دارو می باشد. در ابتدا دسته بندی و گزینش مهم ترین معیارهای انتخاب تامین کنندگان توسط داروخانه ها با استفاده از روش ترکیبی دلفی فازی انجام گرفته و با توجه به اینکه در دنیای واقعی معیارها روی یکدیگر اثر می گذارند، در پژوهش حاضر علاوه بر نظرات خبرگان درباره معیارها، روابط میان این معیارها نیز در نظر گرفته می شود. بنابراین تعیین رابطه علی و معلولی و وزن و اهمیت معیارها همچنین تاثیر معیارها بر یکدیگر، با روش دیمتل- تحلیل شبکه ای فازی سپس برای رتبه بندی داروخانه های تخصصی از روش های ترکیبی و جدید موورا فازی، کوپراس فازی و آراس فازی استفاده شده است، در نهایت جهت تجمیع رتبه بندی و انتخاب بهترین روش رتبه بندی از روش جدید UIA استفاده کردیم. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و جامعه آماری تحقیق نیز شامل کلیه داروخانه های تخصصی استان فارس شامل۱۰ داروخانه تخصصی که ۵ داروخانه در سطح شهرستان شیراز نمازی، هلال احمر، نور، ثابت و بیمارستان امیر می باشد، روش نمونه گیری تحقیق غیر تصادفی می باشد. خبرگان این تحقیق ۱۰ نفر از افرادی با تحصیلات حداقل کارشناسی ارشد در حوزه بهداشتی و درمانی و دارای حداقل ۱۰ سال سابقه کار به عنوان صاحب امتیاز داروخانه یا پزشک داروخانه، مسئول فنی، مسئول خرید یا مسئول تدارکات هستند. نتیجه پژوهش نشان داد که معیارهای قیمت، استاندارد سرویس دهی، سابقه عملکرد، ارتباط با بازار، کیفیت، خدمات پس ازفروش، زمان تحویل، مسئولیت پذیری، معیارهای کمی و هزینه های محیطی، قابلیت اطمینان، تعویض رایگان، تخفیف، ظرفیت و تسهیلات تامین کننده، مدیریت و سازمان، موقعیت جغرافیایی، تامین و خرید سبز و بسته بندی سبز به ترتیب دارای بیشترین اهمیت جهت گزینش بهترین تامین کنندگان داروخانه های تخصصی می باشند. سپس رتبه بندی داروخانه های تخصصی با روش های موورا فازی، کوپراس فازی و تاپسیس فازی یکسان اما با روش آراس فازی کمی متفاوت بود. درنهایت با استفاده از روش جدید UIA، بهترین روش رتبه بندی معرفی گردید.
واژه های کلیدی :
تامین کنندگان سبز، صنعت دارو، دلفی فازی، تصمیم گیری چند معیاره، مجموعه اعداد فازی نوع ۲

***

سرکار خانم نرجس مددالهی، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات موسسه آموزش عالی زند شیراز
جناب آقای دکتر علی رمضانی قطب آبادی، استاد راهنما
جناب آقای دکتر پیام فرهادی، استاد مشاور