پژوهشکده «رویان» جهاد دانشگاهی، چهار سال پس از فقدان ناباورانه دانشمند جهادگر، دکتر سعید کاظمی آشتیانی، پایه‌گذار فقید موسسه و آموزگار رویش‌های بزرگ در حوزه طب باروری و تحقیقات سلول‌های بنیادی در ایران، شب گذشته در اختتامیه دهمین دوره جشنواره و کنگره علمی تحقیقاتی رویان، یک دهه تلاش علمی و تحقیقاتی پربار خود در برپایی مستمر این گردهمایی علمی بین‌المللی سالانه را به جشن نشست. کنگره و جشنواره علمی بزرگی که به رغم عمر نه چندان دراز خود توانسته است جایگاهی در خور نام بلند ایران در عرصه راهبردی پژوهش‌های سلول‌های بنیادی، شبیه‌سازی و طب تولیدمثل کسب کند.

به گزارش خبرنگار «پژوهشی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، استمرار موفقیت‌ها و دستاوردهای محققان «رویان» در عرصه‌های مختلف علمی و برپایی هر چه باشکوهتر جشنواره‌ علمی معتبر بین‌المللی رویان که گاه شمار محققان و شرکت‌کنندگان اروپایی و آمریکایی آن بر محققان داخلی پیشی می‌گیرد نشان از موفقیت روز افزون پژوهشگران «رویان» در حفظ و اعتلای جایگاه ستودنی این مرکز پیشتاز علمی کشور در چهار سال اخیر و همدلی، همگامی و پایبندی استوار آنان به عهدی است که در همان نخستین روزهای درگذشت ناباورانه دکتر کاظمی در ادامه راه پرافتخار پایه‌گذار فقید پژوهشکده رویان بستند.

با یاد سبزت ای بشارت «رویش»
روییدن مداوم جوانه‌های «توانستن» را بر درخت تناور «رویان» به نظاره می‌نشینیم

مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین المللی تحقیقات باروری و سلول‌های بنیادی «رویان» و دهمین کنگره بین‌المللی باروری و ناباروری و پنجمین کنگره بین‌المللی فن آوری سلول‌های بنیادی «رویان» با تقدیر از برگزیدگان بخش‌های بین‌المللی و داخلی جشنواره برگزار شد.

مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین‌المللی تحقیقاتی رویان شامگاه پنج‌شنبه  دوم مهر ماه با حضور ‌دکتر حمیدرضا طیبی، رئیس جهاد دانشگاهی،‌ دکتر قانعی، معاون تحقیقات وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی، جمعی از اساتید دانشگاه‌ها، مدیران و محققان واحدها و پژوهشکده‌های جهاد دانشگاهی و سایر مراکز پژوهشی و درمانی حوزه درمان ناباروری و تحقیقات سلول‌های بنیادی کشور و ‌نمایندگان سفارتخانه‌های هندوستان، ‌مجارستان و ایتالیا در محل پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی برگزار شد.

به گفته دکتر گورابی، رییس پژوهشکده «رویان» جهاد دانشگاهی و رییس دهمین جشنواره بین‌المللی تحقیقاتی «رویان»، بالغ بر 253 طرح از سوی محققان ایران و 40 کشور خارجی به این دوره جشنواره ارائه شده‌ که نسبت به تعداد طرح‌های سال گذشته که حدود 202 طرح بوده افزایش داشته است.

بیشترین طرح‌های تحقیقاتی مربوط به کشورهای آمریکا (36)، ایران(27)، ایتالیا (21)، چین (16)، ترکیه (13) و ژاپن (13) بوده است.

برندگان بخش بین‌المللی جشنواره امسال در گروه اندرولوژی یا ناباروری مردان، «پائولو کیفی» از ایتالیا با طرح «نقش حیاتی ژن PATZ1 در اسپرماتوژنز و تومورهای بیضه»، در گروه جنین‌شناسی، «گیتانجالی ساشدوا» از هند با طرح «بررسی مولکولی شرایط رحم در طی لانه گزینی در انسان و پریمات‌های غیر انسانی»، در گروه سلول‌های بنیادی، «ای لیو» از چین با طرح «ترمیم بافتی با استفاده از سلول‌های بنیادی دندان در یک مدل حیوانی بزرگ»، در گروه ژنتیک، «وی سوم او» از چین با طرح «نقش ژن آدرنومدولین در تولید مثل دو جنس نر و ماده»، درگروه زنان «شرمن سیلبر» از آمریکا با طرح «دوقلوهای مونوزیگوت با نارسایی تخمدان: پیوند تخمدان (کورتکس در مقابل میکرووسکولار) و انجماد» و «ملیندا هالاس» از مجارستان با طرح «چه چیز از گهواره زندگی (رحم) حفاظت می‌کند؟ ایمونومدولاسیون وابسته به پروژسترون» (برندگان مشترک) هستند.

براساس این گزارش، برندگان ایرانی جشنواره امسال نیز دکتر سید جواد مولا با طرح «بیان متفاوت فرم‌های پیدایش مختلف OCT4 در سلول‌های پرتوان و غیر پرتوان انسانی»، دکتر محمدرضا صفری نژاد با طرح «درمان داوریی انزال زودرس بر مبنای شواهد» و دکتر حسین مزدرانی با طرح «کاهش ناپایداری ژنتیکی القایی قابل انتقال به نسل بعد در گامت‌ها با استفاده از ویتامین‌ها مشاهده شده به صورت میکرونوکلئید و آنوپلوئیدی کروموزومی در رویان‌های پیش از لانه گزینی» هستند

رییس پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی خبرداد:
موفقیت محققان در درمان ضایعات قلب، قرنیه، غضروف و استخوان با سلول‌های بنیادی

رییس پژوهشکده «رویان» جهاد دانشگاهی با تشریح فعالیت‌ها و دستاوردهای گسترده این موسسه در حوزه‌های مختلف تحقیقات شبیه سازی، سلول درمانی، طب تولید مثل و درمان ناباروری از کارآزمایی‌های بالینی برای کاربرد سلول‌های بنیادی بالغ در ترمیم ضایعات ناشی از انفارکتوس قلبی،سوختگی قرنیه، بیماری‌های دژنراتیو کبد،ایسکمی اندام تحتانی و ضایعات استخوانی و غضروفی در این پژوهشکده خبر داد.

دکتر حمید گورابی، رییس دهمین جشنواره بین‌المللی تحقیقاتی «رویان» که در مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین‌المللی تحقیقاتی رویان و دهمین کنگره بین‌المللی باروری و ناباروری و پنجمین کنگره بین‌المللی فن آوری سلول‌های بنیادی «رویان» سخن می‌گفت، خاطرنشان کرد: ‌از 18 سال پیش، پژوهشکده رویان به حیطه پزشکی تولیدمثل قدم گذارد، حیطه‌ای که در آن زمان همچون مبحث سلول‌های بنیادی در حال حاضر، داغ و پرهیجان بود. ژرف نگری و عشق به خدمت مردم و تحقیق در بنیانگذار آن و القای آن به همکارانش حرکتی خودجوش را در این موسسه بنا گذارد که حاصل آن پیشرفت‌های مستمر علمی بوده است.

وی ادامه داد: آنچه که موجب شد یک موسسه غیر دولتی در درون نهاد جهاد دانشگاهی بدون سرمایه نخستین مناسب و با کمک افراد خیر شکل گیرد و در عین حال بدون دیدگاه انتفاعی و خصوصی رشد پیدا کند و سرانجام با حرکت‌های قابل قبولی علمی، خود را به دولت بقبولاند، فرآیندی بس در خور توجه و آموزنده است.

گورابی با اشاره به ارتقای پژوهشکده رویان و تشکیل سه پژوهشکده پزشکی تولید مثل، سلول‌های بنیادی و بیوتکنولوژی جانوری در درون موسسه رویان افزود: پژوهشکده پزشکی تولیدمثل با هدف بالا بردن نرخ باروری به همراه ارتقا سلامت جنین در شش گروه به تحقیق می‌پردازد.

وی تصریح کرد: زمینه‌هایی همچون تغییر در پروتکل‌های تحریک تخمدانی برای افزایش کارایی آنها و جلوگیری یا تخفیف عوارض ناشی از سندرم هایپراستیمولیشن، بهبود شرایط لانه گزینی جنین، کاربرد روش‌های کمتر تهاجمی جراحی برای رفع نواقص آناتومیک، شناسایی عوامل سقط‌های خود به خود، روش‌های بهبود پارامترهای اسپرمی، بدخیمی‌های همراه با ناباروری مردان، پرتومیکس اسپرم، تصویرنگاری در تشخیص علل ناباروری، انجماد بافت تخمدان، تاثیر رادیکال‌های آزاد بر سلول‌های جنسی، آثار فارماکوژنتیک داروهای مورد استفاده در تحریک تخمدان، ‌اپیدمیولوژی و اخلاق پزشکی تولید مثل از اصلی ترین محورهای تحقیقاتی پژوهشکده پزشکی تولید مثل است.

گورابی همچنین درباره فعالیت‌ها در بخش کلینیک پژوهشکده تولیدمثل اظهار کرد: این پژوهشکده با انجام سالیانه 3500 تا 4000 سیکل درمانی ART و با میزان موفقیت قابل قبول، انجام روش‌های اسکرین و تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی،‌ بلوغ آزمایشگاهی تخمک به همراه پروتکل‌های تحریک تخمدانی حداقل، انجماد سریع تخمک و جنین، انتقال جنین در مرحله بلاستوسیست و تمام اقدامات تشخیصی و درمانی دیگر که برای درمان زوج‌های نابارور لازم است به همراه بیش از 50 مرگز دیگر درمان ناباروری کشور،‌ بیماران ایرانی را از مراجعه به خارج از کشور برای درمان بی نیاز کرده و شاهد درمان بیماران خارجی در ایران نیز می‌باشیم.

رییس پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی با بیان آنکه سه گروه تحقیقاتی و یک مرکز سلول درمانی ساختار پژوهشکده سلول‌های بنیادی را تشکیل می‌دهند، تصریح کرد: در پژوهشکده سلولهای بنیادی رویان ضمن تعمیق دانش پایه و شناخت هرچه بهتر سلولهای بنیادی، رساندن دستاوردهای این تحقیقات از آزمایشگاه به بستر بیمار به عنوان یک هدف جدی پیگیری می‌شود.

وی، تولید لاین‌های سلولهای بنیادی مختلف از جمله جنینی و IPS (سلول‌های بنیادی پرتوان القایی)، انواع تمایزهای مختلف سلول‌های بنیادی، مطالعات ترمیمی در مدل‌های حیوانی با پیوند سلول‌های بنیادی و یا سلول‌های تمایز یافته از آنها، تولید موشهای ترانس ژن با دستکاری سلول‌ها‌ی بنیادی جنینی، ‌مهندسی بافت، شبکه‌های تنظیمی باز برنامه نویسی سلول‌های پر توان القایی و ژن‌های عمده دخیل در تمایز سلول‌های بنیادی، کارآزمایی‌های بالینی برای کاربرد سلول‌های بنیادی بالغ در ترمیم ضایعات ناشی از انفارکتوس قلبی، ضایعات سوختگی قرنیه، بیماری‌های دژنراتیو کبد، ایسکمی اندام تحتانی، ضایعات استخوانی و غضروفی از جمله تحقیقات پژوهشکده سلول‌های بنیادی عنوان کرد.

گورابی اظهار داشت: در مرکز سلول درمانی این پژوهشکده اکنون خدمات درمانی به بیماران پوستی مبتلا به وتیلیگو، سوختگی قرنیه و ضایعات استخوانی و غضروفی ارائه می‌شود.

رییس پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی اضافه کرد: همچنین پژوهشکده بیوتکنولوژی جانوری متشکل از سه گروه و یک مرکز ارائه خدمات با هدف تولید پروتئین‌های نوترکیب از طریق فن آوری تولید مثل و مهندسی ژنتیک فعالیت می‌کند و دستیابی به فن آوری کلونینگ با تولید بره، گوساله‌ها و بزهای شبیه سازی شده و رسیدن به میانه راه برای تولید حیوانات ترانس ژن بزرگ برای تولید پروتئین‌های نوترکیب در شیر آنها و همچنین تولید پروتئین‌های نوترکیب در سلول‌های دستکاری شده ژنتیکی، ‌اندکی از دستاوردهای این پژوهشکده است.

به گزارش ایسنا، وی با اشاره به سابقه 10 ساله برگزاری موفق جشنواره‌های رویان خاطر نشان کرد: 10 سال پیش جشنواره رویان با اهدافی همچون توسعه تحقیقات در زمینه پزشکی تولیدمثل، حمایت از محققان جوان و از همه مهم تر برقراری همکاری‌های علمی بین المللی توسط زنده یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی پایه گذاری شد. 72 طرح حاصل فراخوان نخستین دوره جشنواره بود ولی خیلی زود با توجه به صداقت و بی طرفی در بررسی طرح‌ها و قضاوت عادلانه و منصفانه در مورد آنها اعتمادی عمیق بین محققان و برگزارکنندگان آن به وجود آمد. اکنون جشنواره با توجه به وجهه علمی معتبری که یافته است، آزمونی برای محک زدن محققان جوانمان در عرصه یک رقابت سالم به شمار می‌رود و منافع مالی در آن کمتر مورد توجه است و این رشد و بالندگی مدیون ژرف اندیشی بنیانگذاران آن و از سوی دیگر تمام داوران برجسته‌ای است که به دور از هرگونه تعصبی به قضاوت طرح‌ها نشسته‌اند.

رییس دهمین جشنواره بین المللی تحقیقاتی رویان افزود: در این دوره تعداد 253 طرح تحقیقاتی از 41 کشور جهان به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که بیش ترین طرح‌ها به ترتیب از کشورهای آمریکا، ایران، ایتالیا، چین، ترکیه و ژاپن بوده است.

گورابی اضافه کرد: داوری جشنواره در سه مرحله صورت پذیرفت؛ در مرحله اول طرح‌ها بر اساس تعداد مقالات و ضریب نفوذ مجلاتی که در آنها به چاپ رسیده‌اند، امتیاز دهی و با افزودن ضریب نوآوری طرح‌ها که تابعی از میزان مقالاتی است که در موضوع طرح در سالیان اخیر منتشر شده، رتبه بندی شدند. سپس در مرحله بعد 10 طرح برتراز هر گروه بر اساس رتبه بندی فوق به داوران داخلی و خارجی برای اظهار نظر ارسال شدند که در جلسه نهایی که با حضور داوران برجسته داخلی تشکیل شد در پنج گروه ناباروری مردان، ناباروری زنان، ‌ژنتیک ناباروری، جنین شناسی و سلولهای بنیادی، طرح برتر هر گروه تعیین شد.

وی در پایان با تشکر از شرکت‌کنندگان، داوران و برگزارکنندگان جشنواره ابراز امیدواری کرد که برندگان جشنواره و همچنین تمامی سخنرانان مدعو و میهمانان خارجی کنگره همچون سالهای گذشته سفیر صلح و دوستی ملت ایران به تمام جهانیان باشند و از طریق تحقیقات مشترک علمی شاهد پیوند ملت ایران و سایر ملل دنیا باشیم

رییس جهاد دانشگاهی:
پژوهشکده «رویان»، ثمره پربارتوجه به پژوهش و جنبش علمی در دهه سوم انقلاب است

رییس جهاد دانشگاهی، پژوهشکده «رویان» را از ثمرات عزم مسوولان کشور و دانشمندان و محققان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی برای توجه همزمان و جدی به امر پژوهش و جنبش علمی در دهه سوم انقلاب اسلامی عنوان و تاکید کرد: جهاد دانشگاهی افتخار دارد که این ثمره پربار در دل این نهاد علمی و فرهنگی رشد و نمو یافته و امروز به مرحله بالندگی رسیده است.

دکتر حمیدرضا طیبی که شامگاه پنج‌شنبه در مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین المللی تحقیقات باروری و سلول‌های بنیادی «رویان» و دهمین کنگره بین‌المللی باروری و ناباروری و پنجمین کنگره بین‌المللی فن آوری سلول‌های بنیادی «رویان» سخن می‌گفت با اشاره به جایگاه ویژه سلامت به عنوان محور توسعه پایدار در چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران، خاطرنشان کرد: با اجرای برنامه خدمات بهداشتی اولیه طی دو دهه اول پس از انقلاب اسلامی، شاخص‌های سلامت کشور ارتقاء بسیار قابل توجهی را نشان داد. با شروع دهه سوم انقلاب اسلامی، گسترش ارائه خدمات تخصصی در حوزه سلامت و عزم مسوولان کشور و دانشمندان و محققان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی برای عنایت همزمان و جدی به امر پژوهش و جنبش علمی به موفقیت‌های مهمی منجر شد که پژوهشکده رویان نمونه‌ای از آن ثمرات است.

طیبی خاطر نشان کرد: جهاد دانشگاهی مفتخر است که این ثمره پربار در دل این نهاد علمی و فرهنگی رشد و نمو یافته و امروز به مرحله بالندگی رسیده است. توفیق روز افزون در حل مشکل زوج‌های نابارور، تحقیقات پایه و بالینی در زمینه سلول‌های بنیادی و همانندسازی از جمله این موفقیت‌ها محسوب می‌شوند.

رییس جهاد دانشگاهی افزود: امکان سنجی تولید گامت با استفاده از سلول‌های بنیادی،‌ در حال حاضر پل ارتباطی جالب توجهی را میان بحث ناباروری و سلول‌های بنیادی به وجود آورده است. دقت نظر همکاران در پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی و به ویژه زنده یاد دکتر کاظمی آشتیانی در انتخاب این دو زمینه کاری و جهت گیری علمی مشخص، شایسته تقدیر و تحسین است.

طیبی در ادامه با اشاره به برگزاری سالانه کنگره‌های علمی رویان در حوزه تحقیقات باروری و سلول‌های بنیادی گفت: آموزه‌های دینی به ما یادآوری می‌کنند که زکات دانش، نشر آن است و از طرفی خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید «شما هرگز به مقام نیکوکاران و خاصان خداوند نخواهید رسید مگر از آنچه دوست می‌دارید و محبوب شماست انفاق کنید» و نزد اهل علم چه چیز عزیز تر از حاصل ساعت‌ها کار و تلاش شبانه روزی در آزمایشگاه‌ها و بالین بیماران دردمند که به شکل گزارش و مقالات علمی و کارگاه‌های آموزشی در چنین فرصت‌هایی ارائه می‌شوند تا باعث هم افزایی علمی شود و هر آن کس که در هر نقطه از جهان به رنجی مبتلا است، بتواند از برکت آنها بهره مند شود.

وی در پایان از محققان و اساتید صاحب نامی که از داخل و خارج از کشور نتایج تحقیقات خود را به جشنواره رویان ارائه کرده‌ و همچنین از داوران جشنواره و اساتید و محققان شرکت‌کننده در کنگره‌های علمی رویان تشکر کرد.

وزیر بهداشت:
پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی، پیشگام حرکت‌های علمی نوین است
ایران در حوزه فن‌آوری‌های نوین پزشکی از کشورهای صاحب ایده در دنیاست

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پیامی به جشنواره بین‌المللی رویان اظهار کرد: تلاش‌های ارزشمند محققان کشورمان طی سال‌های گذشته در زمینه سلول‌های بنیادی و درمان ناباروری، جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در میان سایر کشورهای صاحب علم و فناوری ارتقا بخشیده و توجه آنان را به این موفقیت‌ها معطوف کرده است.

دکتر مرضیه وحید دستجردی در پیامی به مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین‌المللی تحقیقاتی رویان و دهمین کنگره بین‌المللی باروری و ناباروری و پنجمین کنگره بین‌المللی فن‌آوری سلول‌های بنیادی «رویان» خاطرنشان کرد: «امسال که در اولین سال از دهه شکوفایی علم و فن‌آوری قرار گرفته‌ایم، برگزاری چنین جشنواره‌هایی را گرامی داشته و انتظار می‌رود که دانشمندان عزیز کشورمان در تعاملی سازنده با دیگر محققان و متخصصان کشورهای جهان موجبات رشد و شکوفایی علوم پزشکی و ارتقای سلامت جامعه را بیش از پیش فراهم آورند.

امروز به لطف خداوند متعادل و همت دانشمندان کشور عزیزمان شاهد تحولی بزرگ در عرصه دانش پزشکی در جمهوری اسلامی ایران هستیم، به طوری که عالمان ما همسو با سایر کشورهای توسعه یافته جهان توانسته‌اند دریچه‌های نوینی در حوزه سلامت به ویژه درمان بیماری‌ها همچون ناباروری بگشایند و در همکاری با سایر مراکز علمی معتبر دنیا، موجبات رفع آلام جامعه بشری را از هر رنگ و نژاد فراهم آورده و در تولید علم سهم قابل توجهی را به خود اختصاص دهند.

حضور ارزشمند جمعی از محققان و متخصصان نام آشنای جهان در این جشنواره موید این نکته است که جمهوری اسلامی ایران در زمینه فن‌آوری‌های نوین پزشکی در دنیا صاحب ایده و نظر بوده و این جایگاه بدون شک از چشم محققان جهان پوشیده نیست.

از این فرصت استفاده کرده، از تمام دست اندرکاران این جشنواره به ویژه اعضای کمیته علمی جشنواره دهم اعم از متخصصین داخلی و خارجی برای سلامت همه انسانها صادقانه می‌کوشند و به ویژه پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی که همواره پیشگام در حرکت‌های علمی نوین بوده است تقدیر و تشکر می‌کنم.

در پایان امیدوارم در سایه توجهات خداوند متعال همه ما، در عرصه توفیق علم پیروز و موفق بوده و مهمانان عزیزمان از کشور جمهوری اسلامی ایران خاطره خوشی به همراه داشته باشند.»

معاون وزیر بهداشت:
تفکر منتهی به پیدایش «رویان» از خود رویان مهمتراست
حماسه‌های علمی امروزمرهون ایستادگی‌ سالهای جنگ است

معاون تحقیقات و فن‌آوری وزیر بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی با بیان این که تفکر خاصی در مجموعه رویان جهاد دانشگاهی در جریان است، اظهار کرد: بی تردید تفکری که منجر به پیدایش رویان شد از خود رویان مهم تراست که از مسوولان می‌خواهم این تفکر را حفظ و به خلق تفکرات جدید که باعث تولید علم و فن‌آوری می‌شود دست زنند.

دکتر مصطفی قانعی در مراسم اختتامیه دهمین جشنواره بین المللی تحقیقاتی رویان اظهار داشت: تردیدی نیست که حضور علمی ما در این محفل و دستاوردهای این موسسه به دلیل آن است که جمعی از جوانان و بزرگمردان این کشور زمانی که به کشور هجوم شد و تصمیم داشتند که کشور را اشغال کنند ایستادگی کردند تا دانشمندان بزرگی در مراکزی همچون رویان بتوانند به خلق حماسه‌های علمی بپردازند.

معاون تحقیقات و فن‌آوری وزیر بهداشت خاطر نشان کرد: رویان یک ویژگی مشخص دارد و آن، این که روندی که در مسیر علم در این مرکز طی شده، مورد توجه مقام معظم رهبری به عنوان حامی توسعه علمی در کشور بوده است.

وی با اشاره به آنکه این روند تفکری را در پیش داشته است اظهار داشت: این تفکر این است که قبل از آنکه بودجه‌ای اختصاص داده شود از درون خود جوشیده اند و گام‌های علمی را برداشته‌اند و توجه به این مساله جلب شده است.

قانعی تصریح کرد: از مسئولان پژوهشکده رویان تقاضا دارم که این تفکر را حفظ و به خلق تفکرات جدید که باعث تولید علم و فن‌آوری می‌شود دست زنند و تردیدی نیست که تفکری که منجر به پیدایش رویان شد از خود رویان مهم تراست.

گفتنی است، دهمین کنگره بین‌المللی باروری و ناباروری «رویان» و پنجمین کنگره بین‌المللی فن آوری سلول‌های بنیادی از اول تا سوم مهرماه جاری با حضور گسترده محققان داخلی و خارجی در تهران برگزار شد.ح/الف