رییس پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی با اشاره به این که «شنگول» و «منگول» - بزغاله‌های تراریخته متولد شده در رویان - پس از 21 روز در سلامت کامل هستند اظهار کرد: بزهای تراریخته تولیدی حامل ژن تولید پروتئین نوترکیب انسانی موثر در درمان مبتلایان هموفیلی نوع B بوده و جنین دام‌های تراریخته دیگری حامل ژن تولید داروی «tPA» نیز در پایگاه اصفهان پژوهشگاه رویان انتقال یافته که منتظر تولد آنها هستیم.

به گزارش خبرنگار «پژوهشی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، دکتر حمید رضا گورابی با اعلام این مطلب اظهار کرد: بزغاله‌های تراریخته متولد شده که 28 مرداد ماه سال جاری انتقال جنین شده و 19 دی ماه سال جاری در مجتمع تحقیقاتی جهاد دانشگاهی در هلاجرد تهران متولد شده اند پس از بزرگ شدن در شیر خود فاکتور 9 انعقادی خواهند داشت. این پروتئین نوترکیب در بدن انسان در کبد سنتز شده و در اثر اختصاص در تولید آن فرد به هموفیلی نوع B مبتلا می‌شود، لذا مصرف فرآورده دارویی تولیدی از شیر این دام‌ها می‌تواند در درمان این بیماری موثر باشد.

وی خاطرنشان کرد: تیم تحقیقاتی دیگر پژوهشگاه رویان در اصفهان هم به موازات این تحقیقات طرح دیگری را در راستای تولید دام‌های تراریخته با قابلیت تولید tPA در دست اجرا دارند. این دارو برای درمان سکته‌های مغزی و قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد به طوری که چنانچه این دارو بلافاصله پس از ایجاد سکته به انسان تزریق شود، موجب از بین رفتن سریع لخته‌ها شده و بافت‌های اطراف آن بر اثر نارسایی تغذیه از بین نخواهد رفت و جریان خون به حالت عادی باز خواهد گشت.

وی تصریح کرد: با تلاش محققان پژوهشگاه در اصفهان چند جنین حامل این ژن‌ها منتقل شده که امیدواریم تا حدود دو ماه دیگر شاهد تولد بزهای تراریخته حامل ژن tPA نیز باشیم.

رییس پژوهشگاه رویان خاطر نشان کرد: در حال حاضر هشت کشور در دنیا وجود دارند که در این زمینه فعالیت می‌کنند.

وی ادامه داد: تولید حیوانات ترنس ژن (تراریخته) با این هدف است که با انتقال ژن، پروتیین‌های دارویی در داخل شیر آنها بیان شود تا در آینده بتوانیم از آنها در تولید فرآورده‌های دارویی استفاده کنیم.

گورابی اضافه کرد: این کار در سه بخش گروه جنین شناسی، گروه ژنتیک و گروه حیوانات آزمایشگاهی انجام گرفته است که در گروه جنین شناسی، تولید جنین تراریخته با فن‌آوری شبیه سازی، در گروه ژنتیک، دستکاری ژنتیکی سلول‌های اهدا کننده هسته و در گروه حیوانات آزمایشگاهی، آماده سازی حیوانات برای انتقال جنین، مراقبت حین بارداری تا تولد و پس از آن انجام پذیرفته است.

امیری ــ کارشناس ارشد ژنتیک ــ هم که در این پروژه همکاری داشته است اظهار داشت: در این طرح در راستای تولید یک سری پروتئین‌های نو ترکیب با خاصیت دارویی، فاکتور 9 انعقادی انسانی مد نظر قرار گرفته است که محصول این ژن در کبد سنتز می‌شود، اگر نقصی در ژن وجود داشته باشد، ایجاد بیماری هموفیلی نوع B می‌کند که راه حل درمان آن نیز پلاسمای منجمد، فاکتور IX از آنتی بادی منوکلونال و پروتئین نوترکیب است.

وی ادامه داد: در این پروژه ژن فاکتور 9 انعقادی از سلول‌های کبدی انسان برداشت شد و سپس با استفاده از روش‌های فاکتور مناسب جهت ورود به سلول‌های فیبروبلاست جنینی طراحی شد.

دکتر صنعتی ــ متخصص ژنتیک پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فن‌آوری - هم که در این پروژه همکاری داشته است، اضافه کرد: بعد از خطی کردن پلاسمید نوترکیب حامل ژن کد فاکتور 9 انعقادی انسان، سازه ژنی حاصل با استفاده از روش الکترو پوریشن در غلظت‌های مناسب به سلول‌های فیبروبلاست ژنی بز با تراکم سلولی معین منتقل شد، در ادامه سلولهای مذکور در محیط کشت اختصاصی تکثیر یافتند و پس از آن با کمک روش‌های مولکولی مثل واکنش PCR روی تک سلول و تکنیک FISH، سلول‌های تراریخته غربال شده به طور مجزا تکثیر و ذخیره شدند تا در مرحله انتقال به تخمک استفاده شوند.

به گزارش ایسنا، وی تاکید کرد: ارزش هر کدام از این بزها 100 هزار دلار است.

دکتر دانش زاده ــ مسوول حیوانات آزمایشگاهی در این پروژه - نیز با ارائه توضیحاتی در خصوص روند آماده‌سازی رحم مادر جایگزین، انتقال جنین از طریق جراحی، مراقبت در حین حاملگی و تولد تصریح کرد: در این زمینه از بز ماده در سن مناسب استفاده کردیم، به طوری که فاز جنینی با وضعیت بافتی رحم و تخمدان هماهنگی داشته باشند؛ بنابراین در این روش شش مورد انتقال جنین داشتیم که دو مورد حاملگی اتفاق افتاد که متاسفانه یکی از آنها سقط شد و دیگری توانست دوره لازم را طی کند و در روز 145 با سونوگرافی مشخص شد که می‌توان سزارین را انجام داد که سرانجام در 19 دی ماه جاری بزغاله‌های تراریخته متولد شدند.ح/الف