رییس پژوهشکده زیست فناوری جانوری پژوهشگاه رویان‌ از تولد نخستین گوساله‌های حاصل از انجماد جنین‌های آزمایشگاهی «آبگون» و «آبگینه» در پژوهشکده زیست فناوری جانوری پژوهشگاه رویان خبر داد.

دکتر محمد حسین نصر اصفهانی، رییس پژوهشکده زیست فناوری جانوری رویان و مدیر پروژه در گفت‌وگو با خبرنگار «علمی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: تولد آبگون و آبگینه فصلی نوین در صنعت اصلاح نژاد دام شیری کشور است. تولد این گوساله‌ها که هر دو ماده و از عیار ژنتیکی بالایی برخوردارند، به دنبال تحقیقات دامنه دار پژوهشگران کشور در به کارگیری تکنولوژی‌های نوین آزمایشگاهی در تولید انواع دام‌های اهلی از طریق لقاح آزمایشگاهی , شبیه سازی و مهندسی ژنتیک صورت گرفته است که همگی در نوع خود در منطقه خاورمیانه بی نظیراند به گونه‌ای که تولد این دو گوساله آخرین حلقه توانمندی تحقیقات کشور در دانش بیوتکنولوژی تولید مثل حیوانات اهلی محسوب می شود.

وی افزود: گر چه با همت جهاد کشاورزی در طی 30 سال گذشته گام‌های مهمی در راستای بهبود پتانسیل ژنتیکی دام‌های کشور برداشته شده است،اما به زعم همه محققین تولید جنین‌های منجمد سریع‌ترین و بهینه‌ترین روش ارتقاء پتانسیل ژنتیکی دام‌های یک کشور است.

نصراصفهانی با بیان اینکه در حال حاضر تکنیک تلقیح مصنوعی دام‌ها با اسپرم‌های مرغوب داخلی و خارجی در تمام دامپروری‌های کشور انجام می‌شود، تصریح کرد: ازآنجا که اسپرم تنها نیمی از مشخصات ژنتیکی را به گوساله‌ها منتقل می کند، اصلاح نژاد به این روش یک امر بطئی و مستلزم وجود گاوهای مادر گران قیمت با عیار ژنتیکی بالاست. در حالی‌که در روش مزبور کل پتانسیل ژنتیکی از طریق جنین های منجمد شده انتقال یافته و نیازی به گاوهای گران قیمت نیست.

رئیس پژوهشکده زیست فناوری جانوری پژوهشگاه رویان‌ با اشاره به جزئیات این پروژه تحقیقاتی به خبرگزاری دانشجویان ایران گفت: دراین پروژه که با همکاری مجتمع کشت و دامپروری فکا وابسته به سازمان تامین اجتماعی به انجام رسیده ، ابتدا گاوهای با ارزش ژنتیکی بالا که تولید شیر آن‌ها بالای 18 تن بود شناسایی و تخمک‌های آنها استحصال گردید. نهایتا پس از انجام بلوغ آزمایشگاهی, تخمک‌های مزبور با اسپرم‌های بسیار مرغوب تعین جنسیت شده لقاح یافته و جنین‌های حاصله در روز هفتم تکوین آزمایشگاهی با استفاده از تکنیک انجماد شیشه ای منجمد شدند تا در زمان‌های مقرر به گاوهای گیرنده کم ارزش انتقال داده شوند .

وی درخصوص فاز‌های تحقیقاتی این پروژه خاطرنشان کرد: در فاز اول این پروژه 200 قطعه جنین ماده تولید شد که از این میان 150 جنین منجمد شد و پس از یخ گشایی تعداد 120 قطعه آن در طی یک سال به 100 گاو گیرنده ارزان قیمت منتقل شده که منجر به ایجاد 45% آبستنی اولیه گردید به گونه‌ای که تولد آبگون و آبگینه اولین مورد این تولدهاست و در آینده نزدیک امیدواریم شاهد تولد سایر گوساله‌ها باشیم.

رئیس پژوهشکده زیست فناوری جانوری پژوهشگاه رویان اذعان کرد: نام های آبگون و آبگینه برگرفته از ماهیت تکنیک انجماد شیشه ای است که در طی آن جنین درون یک قطره شفاف انجمادی قرار می گیرد. به صورتی که هم‌اکنون تکنیک انتقال جنین‌های منجد در راس برنامه‌های اصلاح نژادی کشور‌های پیشرفته قرار دارد و اگرچه تا کنون کشور ما از وارد کنندگان این تکنولوژی بوده؛ اما تولد آبگون و آبگینه توسط محققین پژوهشگاه رویان نماد توانمندی کامل کشور در جهت رفع وابستگی در قلمرو دانش بیوتکنولوژی تولیدمثل است.

نصر اصفهانی در پایان عنوان کرد: تولید جنین‌های منجمد مرغوب تعیین جنسیت شده، در اولولیت برنامه‌های جنین شناسی پژوهشگاه رویان برای ارائه به متقاضیان داخل و خارج از کشور قرار دارد که امیدواریم توسعه این تکنولوژی در کشور موجب تحول صنعت دام شیری کشور شود.

همچنین مهندس جمشید جلیل نژاد، مدیر عامل مجتمع کشت دامپروری فکا وابسته به سازمان تامین اجتماعی خاطرنشان کرد: در حال حاضر قیمت تمام شده هر قطعه جنین منجمد وارداتی به شانس آبستنی 50 درصد و حدود 500 تا 700 دلار است، به گونه‌ای که برای ایجاد هر مورد آبستنی موفق حدود 1000 تا 1400 دلار ارز از کشور خارج می شود و این درحالی است که محققان کشور با بهره گیری از تجربیات چندین ساله خود نه تنها به نتایجی برابر و حتی بالاتر دست یافته‌اند بلکه در این پروژه قیمت تمام شده هر قطعه جنین منجمد مرغوب تعین جنسیت شده، تا حدود 1.3 کاهش پیدا کرده است.

مهندس جمشید جلیل نژاد با بیان اینکه دستیابی به این توانمندی پر ارزش باعث رونق و شکوفایی صنعت انتقال جنین در کشور شده و نقطه عطفی در پیوند صنعت دام شیری و فناوری تولید مثل است، تصریح کرد: هم‌اکنون میزان تولید شیر به ازای هر راس گاو، تعین کننده اصلی سود آوری و یا زیان صنعت دامپروری است و علی‌رغم تمام پیشرفت‌های حاصله در مدیریت، تغذیه و ژنتیک دام‌های شیری، میانگین تولید شیرهر راس گاو حدود 12 تن در یک دوره شیرواری است. در حالیکه گوساله های آبگون و آبگینه حاصل از تخمک و اسپرم گاوهایی هستند که رکورد تولید شیر آنها 18 تن بوده که با توجه به قیمت تمام شده هر قطعه جنین و رکورد شیر حاصل از طریق انتقال جنین های منجمد بهترین روش شکوفایی اقتصادی صنعت دام شیری کشور محسوب می‌شود.ح/الف