عمومی | پژوهشگاه نیرو

سیمنار ارائه نتایج پروژه‌ی طراحی و پیاده‌سازی سیستم پایش پیش‌بینی کننده انتشار گاز دودکش نیروگاه‌ها برگزار شد

از مردادماه 1394 پروژه "طراحی، پیاده‌سازی و استقرار سیستم پایش پیش‌بینی کننده انتشار گاز دودکش نیروگاه‌ها" با کارفرمایی دفتر تحقیقات و توسعه فناوری شرکت توانیر و نظارات اداره‌ی HSE شرکت تولید برق حرارتی در پژوهشکده انرژی و محیط زیست تعریف و شروع گردید و در بهمن ماه 1396 به اتمام رسیده است.
به گزارش روابط‌ عمومی پژوهشگاه نیرو؛ سمینار با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز گردید، سپس عیسی ثابت‌قدم نماینده‌ی دفتر تحقیقات و توسعه فناوری شرکت توانیر به شرح پیشینه‌ و اهمیت پروژه‌ پرداختند و در ادامه ساناز جعفرزاده رئیس اداره‌ی HSE شرکت تولید برق حرارتی به عنوان ناظر، به ایراد سخنرانی پرداختند.
پس از آن سعید نظری مدیر پروژه مراحل اجرای پروژه PEMs تشریح کردند و سپس کارشناسان و محققین پروژه به شرح ذیل به شرح بخش‌هایی از مراحل انجام این پروژه پرداختند:
مهسا علایی (کارشناس پروژه) مطالبی درخصوص شرکت‌های ارائه دهنده PEMs در دنیا، سعید محمودی (کارشناس پروژه) مطالبی درخصوص مدل‌سازی مبتنی بر شبکه عصبی و نرم افزار سیستم PEMs و ارائه نتایج خروجی آن در نیروگاه نکاء و اُرُد احمدی (محقق پسادکتری) مطالبی درباره‌ی مدل سازی مبتنی بر رگرسیون و سری‌های زمانی ارائه نمودند و در پایان کارشناسان و محققین پروژه به سوالات مطرح شده‌ از سوی شرکت‌کنندگان پاسخ دادند.
براساس این گزارش، انجام این پروژه در حوزه محیط زیست برای اولین‌بار، در راستای اجرای بند 5 سیاست‌های کلی کشور در حوزه محیط زیست، ابلاغی توسط مقام معظم رهبری مبنی بر "پایش مستمر و کنترل منابع و عوامل آلاینده هوا، آب، خاک، آلودگی‌های صوتی، امواج و اشعه‌های مخرب و تغییرات نامساعد اقلیم و الزام به رعایت استانداردها و شاخص‌های زیست محیطی در قوانین و مقررات، برنامه‌های توسعه و آمایش سرزمین"و سیاست‌های اقتصاد مقاومت تعریف و انجام شده است.
مراحل اجرای پروژه مشتمل بر بررسی مستندات علمی و استانداردهای مرتبط با سیستم PEMs در دنیا ، طراحی و معماری سیستم PEMs ، پیاده‌سازی سیستم PEMs بر اساس اطلاعات بهره‌برداری سیستم Demon و داده‌های اندازه‌گیری بصورت پیوسته واحد 1 بخاری نیروگاه نکا، استقرار و راه‌اندازی سیستم PEMs و بهره‌برداری از سیستم PEMs در این واحد بوده است.
سیستم PEMs نصب شده در نیروگاه نکا از لحاظ تجهیزات، نصب، بهره‌برداری و تعمیر و نگه‌داری بسیار ارزان‌تر از سیستم‌های پایش مداوم متداول است. نیازی به نصب هیچ سنسوری بر روی دودکش نیست و فقط باید ارتباط اطلاعاتی بین سیستم کنترل موجود و یک کامپیوتر برقرار باشد. همچنین نصب راحت و بدون مشکل از فواید استفاده از این سیستم PEMs است. بعد از نصب سیستم PEMs ، مقادیر واقعی نشر اندازه گیری شده و با نتایج حاصل از سیستم مذکور مقایسه شد. در شرایط بهره‌برداری عادی میزان انتشار پیش‌بینی شده دارای انحراف کمتر از 10% نسبت به مقادیر واقعی و اندازه‌گیری شده بوده و عدم قطعیت اندازه‌گیری در حدود 4% مقدار اندازه‌گیری شده است.
طبق این پروژه استفاده از سیستم‌های پایش مداوم جهت اندازه‌گیری میزان انتشار گازهای خروجی از دودکش نیروگاه‌ها و سایر صنایع در اوایل دهه 70 میلادی رایج گردیده است. اما استفاده از این سیستم‌ها دارای مشکلاتی نظیر هزینه سرمایه‌گذاری بالا جهت نصب و راه‌اندازی و بهره‌برداری، مشکلات ناشی از تعمیر و نگهداری، مشکل عدم وجود اطلاعات اندازه‌گیری و حذف شدن آنها در بعضی اوقات و تاخیر پاسخ در شرایط مختلف آب و هوایی است. به منظور حل این مشکلات سیستم جدیدی تحت عنوان سیستم PEMs (Predictive Emission Monitoring System) توسعه داده شد. این سیستم‌ها از داده‌های فرآیندی و سایر پارامترها به عنوان ورودی‌های یک نرم افزار کامپیوتری جهت پیش‌بینی میزان انتشار استفاده می‌کنند. این سیستم براساس بهره‌گیری از پارامترهای بهره‌برداری سیستم‌ها و تجهیزات احتراقی از طریق استفاده از روش‌های آماری و یا استفاده از ترمودینامیک و سینتیک واکنش‌ها جهت تهیه یک مدل ریاضی که قادر به پیش‌بینی مقادیر انتشار در قالب یک برنامه نرم افزای است ، کار می‌کند. اجزاء قالب در سیستم‌های PEMS عبارتند از سنسورهای اندازه‌گیری پارامترهای محیطی، سنسورهای بهره‌برداری توربین گازی و بویلر ، یک برنامه نرم‌افزاری بر پایه استفاده از سینتیک و ترمودینامیک واکنش‌ها و یا مدل‌های آماری و یک سیستم ذخیره‌سازی و گزارش‌دهی اطلاعات است. دولت فدرال آمریکا و بیش از 18 ایالت در این کشور سیستم PEMs را به عنوان یک سیستم پایش مداوم جهت استفاده در بازار نشر آلاینده‌های گازی به رسمیت شناخته‌اند. همچنین در کشورهای عمان، استرالیا، کانادا، دانمارک، هلند و سوئد استفاده از این سیستم متداول شده است.