شناسایی مناطق داغ انتشار گازهای دی اکسید کربن و متان در کشور
به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه تربیت مدرس، تغییر اقلیم و به ویژه گرمایش جهانی به دلیل افزایش میزان گازهای گلخانهای در اتمسفر، سبب جلب توجه به این موضوع شده و نگرانیهای گستردهای را در جوامع بین المللی به وجود آورده است. سوختن سوخت های فسیلی و تغییر کاربری اراضی از مهم ترین منابع افزایش غلظت دی اکسیدکربن اتمسفر و تالاب ها، کشاورزی و سوختهای فسیلی از مهمترین منابع انتشار متان در صد سال گذشته است.
روشهای متفاوتی برای اندازهگیری گازهای گلخانهای وجود دارد که می توان به استفاده از پایگاه های زمینی، برج های بلند، کشتی ها، هواپیماها، بالن و ماهواره اشاره کرد. ماهواره مشاهده کننده گازهای گلخانهای GOSAT که در زبان ژاپنی IBUKI به معنای نفس نام دارد در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹ به فضا پرتاب شد. GOSA پروژه مشترک آژانس اکتشافات فضایی ژاپن (JAXA) ، وزارت محیط زیست (MOE) و انجمن ملی مطالعات محیط زیست (NIES) ژاپن است. هدف اولیه پروژهGOSAT بررسی منابع انتشار و جذب گازهای گلخانه ای در مقیاس زیر قاره ای است.
دکتر سامره فلاحتکار عضو هیئت علمی گروه محیط زیست دانشگاه تربیت مدرس، پژوهش پایش توزیع مکانی و زمانی گازهای گلخانه ایی CO۲ و CH۴ در ارتباط با پوشش اراضی با استفاده از داده های GOSAT را با پشتیبانی صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور انجام داده است.
در این طرح کاربردی از داده های ماهوارهGOSAT با هدف تهیه نقشه توزیع مکانی و زمانی گازهای گلخانه ای دی اکسید کربن و متان برای سال ۲۰۱۴ با استفاده از روش کریجینگ استفاده کردند. در نهایت نیز ارتباط توزیع مکانی و زمانی گازهای مذکور برای فصول مختلف با پوشش اراضی سراسر ایران به کمک محصولات ماهواره مودیس مانند NDVI، LST و Land cover سنجیده شد. بر مبنای نتایج تحقیق، نقاط داغ انتشار گازهای دی اکسید کربن و متان در سراسر کشور و در فصول مختلف مشخص شد که میتوان از آن برای مدیریت و برنامهریزی پایدار کشور جهت کاهش تغییرات اقلیمی استفاده کرد.
درخصوص ضرورت انجام این طرح کاربردی باید گفت مرور مطالعات نشان می دهد که با توجه به جایگاه استراتژیک ایران در منطقه خاورمیانه و جهان از جنبه تولید نفت و گاز، دارا بودن اکوسیستم های طبیعی متنوع جنگل، مرتع و بیابان و به علت عدم دسترسی به داده های کافی غلظت گازهای گلخانهای دی اکسید کربن و متان در مقیاس های ملی، مطالعه ایی در خصوص سنجش ارتباط بین انواع مختلف پوشش اراضی و پراکنش مکانی گازهای گلخانهای در مقیاس وسیع صورت نگرفته است.
همچنین با توجه به نگرانی های گسترده در جوامع بینالمللی در خصوص تغییر اقلیم و گرمایش جهانی ناشی از انتشار گازهای گلخانه ای و بر طبق گزارش های اعلام شده انستیتو منابع طبیعی جهانی WRI،۲۰۱۵، مبنی بر قرار گرفتن ایران در بین ۱۰ کشور پیشرو در انتشار گازهای گلخانه ای در سال ۲۰۱۵ و همچنین اجرای آئیننامه شورای محیط زیست، برنامه ششم توسعه مبنی بر طراحی و استقرار نظام اقتصاد کم کربن، ضرورت نیاز به نقشه توزیع مکانی غلظت گازهای گلخانه ای دی اکسید کربن و متان در ایران به منظور پی بردن به منابع احتمالی انتشار و جذب کربن، برنامه ریزی در سیاست های کلان اقلیمی و اقدامات محیط زیستی در ارزیابی تعادل چرخه کربن در اکوسیستم های خشکی احساس میشود.
ل.م ۵۴/. ع ۵۷