به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، عذرا سعیدی مجری طرح با بیان اینکه صدای قلب حاوی اطلاعات فیزیولوژیکی مهمی در خصوص ساختار و عملکرد قلب است، افزود: اولین نشانه پاتولوژی قلب حضور مولفه‌هایی اضافی به نام " سوفل " در کنار مولفه‌های اصلی صدای قلب است؛ از این رو تحلیل خودکار صدای قلب می‌تواند برای تشخیص به هنگام بیماری قلبی مناسب باشد.

وی افزود: به طور کلی در روش‌های متداول تشخیص بیماری‌های قلبی مانند اکوکاردیوگرافی مبتنی بر روش‌های تصویربرداری پیچیده، سنگین و هزینه‌بر و نیازمند متخصص است. بنابراین محققان به دنبال روشی ساده، غیر تهاجمی، با قیمت مناسب و قابلیت کاربرد وسیع در تحلیل خودکار صدای قلب هستند.

سعیدی از اجرای تحقیقاتی در این زمینه خبر داد و گفت: این پژوهش با عنوان "طبقه‌‌بندی بیماری‌های دریچه‌ای قلب با استفاده از مکان‌یابی منابع صوتی قلبی» در دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرایی شد. در این تحقیق با به کارگیری ایده ضبط چند کاناله صدای قلب، اطلاعات مکانی - زمانی دریچه‌های قلب استخراج شده و با بهره‌گیری از این اطلاعات، روشی جدید برای قطعه‌بندی و طبقه‌بندی سوفل‌های قلب پیشنهاد شده است.

وی با تاکید بر اینکه با اجرای این طرح می‌توان انتظار داشت که جایگزینی برای بخشی از توانایی‌های تشخیصی قرار گیرد که فقط توسط دستگاه اکوکاردیوگرافی و توسط متخصص قابل انجام است، تصریح کرد: در مطالعات انجام شده می‌توان با یک بخش سخت‌افزاری ساده ضبط صدا، یک تکنسین و با پشتیبانی یک نرم‌افزار نه چندان پیچیده، می‌تواند عملکرد قلب را مورد ارزیابی قرار داد.

سعیدی خاطرنشان کرد: در این پژوهش یک روش مکان‌یابی ترکیبی اراده شد که از این طریق قادر به تعیین مکان چهار دریچه اصلی قلب هستیم. از طریق روش‌های پیشنهادی مکان‌یابی دریچه‌های قلبی امکان تعیین نوع سوفل‌های قلبی (به صورت تکی و یا چندین سوفل به طور همزمان) در شرایط وجود اشکال در دریچه‌های قلبی فراهم شده است.

وی عنوان کرد: در حال حاضر برای تعیین همزمان چندین سوفل نیاز به اطلاعات اکوکاردیوگرافی است که ما در این تحقیق موفق شدیم تنها با به کارگیری از اطلاعات صوتی صدای قلب با ضبط همزمان صدای قلب با آرایه میکروفونی انواع سوفل‌ها به صورت تکی و یا همزمان را شناسایی کنیم.

مجری طرح خاطر نشان کرد: دقت طبقه‌بندی این الگوریتم برای بیمار‌ی‌های دریچه‌ای قلب ۹۴.۷۵ درصد و با میانگین حساسیت ۹۶.۸ درصد به دست آمده است.

سعیدی تحلیل صدای قلب به منظور طبقه‌بندی بیماری‌های دریچه‌ای قلب به صورت خودکار و با به کارگیری آرایه‌های میکروفونی را از اهداف این طرح دانست و یادآور شد: اطلاعات مکانی از منابع صوتی درون قلب و طول زمان رخداد ناهنجاری‌های قلبی، به تشخیص نوع بیماری کمک به سزایی می‌کنند. این در حالی است که روش‌های متداول تشخیص بیماری‌های قلبی تنها از یک میکروفون استفاده می‌شود که این روش‌ها اطلاعات کافی از زمان و مکان فرآیند عملکرد بخش‌های مختلف قلب را ارائه نمی‌دهد.

وی ادامه داد: بر این اساس در این تحقیق از ایده ضبط دادگان چند کاناله استفاده می‌شود تا بتوان اطلاعات مکانی و مدت زمان فعال بودن دریچه‌ها را به منظور ارزیابی عملکرد قلب بدست آورد.

سعیدی با بیان اینکه ضبط داده‌های چند کاناله و پردازش‌های آرایه‌ای رزولوشن بالا، امکان مکان‌یابی منابع صدا در نقاط مختلف از قلب را به ما ارائه می‌دهد، خاطر نشان کرد: یکی از موارد اساسی در به کارگیری از الگوریتم‌های مکان‌یابی طراحی چیدمان آرائه میکروفونی و الگوریتم بکارگرفته شده است. ما در این تحقیق با استفاده از شبیه ساز طراحی شده به دنبال چیدمانی مناسب برای تعیین مکان منابع صوتی قلب بوده‌ایم.

مجری طرح بهبود الگوریتم مکان‌یابی منابع صوتی قلب را از نوآوری‌های این طرح عنوان کرد و افزود: در این تحقیق ما به دنبال روشی برای دستیابی به مکان منابع با تعداد محدود میکروفون هستیم. در روش پیشنهادی با بکارگیری اطلاعات فازی طیف میوزیک (تابع تاخیر گروهی میوزیک ) به صورت تکراری و حذف اثر منبع مکان‌یابی شده، مکان دریچه‌های قلبی با دقت مناسبی تعیین می‌شوند.

وی گام بعدی این مطالعات پس از تعیین مکان دریچه‌های قلبی را مشخص کردن فازهای سیستول و دیاستول صدای قلب ذکر کرد و گفت: در نهایت با تعیین الگوی زمانی فعال بودن دریچه‌ها در طول زمان برای هر نوع سوفل دریچه‌ای به عنوان مرجعی از هر کلاس به تشخیص نوع بیماری پرداخته می‌شود.

این محقق نگاشت صوتی از منابع صوتی قلب با به کارگیری آرایه میکروفونی، قطعه‌بندی سیگنال صوتی قلب با به کارگیری اطلاعات زمان- مکانی دریچه‌های قلبی، ایجاد درختچه پیدایش دریچه‌های قلب به منظور شناسایی سوفل‌های قلبی و تشخیص شدت سوفل را از مزایای دستگاه طراحی شده دانست و افزود: این دستگاه برای تشخیص‌های اولیه بیماری‌های دریچه‌ای قلب چون نارسایی و تنگی دریچه‌های میترال، تریکسپید ، آئورت و ریوی قابل استفاده است.

این طرح از سوی عذرا سعیدی و با راهنمایی دکتر فرشاد الماس گنج از اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرایی شد.

ل.م ۵۴/ ع . ع ۵۷