رویکردها و راهبردهای مدیریت مصرف آب در حوزه کشاورزی
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانونهای تفکر دانشگاه یزد، در ابتدای جلسه دکتر علی اصغر سمسار یزدی دبیر کانون با مروری بر مهمترین مباحث نشست ۲۸ کانون تفکر آب، دستور کار این جلسه را «نهایی کردن بخشهایی از بیانیه سوم کانون» اعلام کرد.
بایستههای مدیریت در حوزه کشاورزی: رویکردها و راهبردها
«گذار از وضع موجود برای رسیدن به وضع مطلوب بر مبنای یک رویکرد و راهبرد درست، نیازمند اتخاذ تصمیمات سخت و طرح رویکردهای جدید به بهای به حاشیه راندن سیاستهای هرچند اصلاحی اما در واقع، تدوام بخش وضع موجود است...» پس از قرائت این قسمت از بیانیه از سوی دکتر سمسار، دکتر محمدصالح اولیاء ریاست دانشگاه یزد پیشنهاد تفکیک سطوح ملی و منطقهای در بیانیه، اختصاص قسمتی از بیانیه به سیاستهای ملی موجود در زمینه مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی و ذکر مصرف آب بخش محیط زیست استان، دکتر کاظم کمالی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پیشنهاد تعیین و ذکر میزان دقیق مصرف آب بخشهای سه گانه کشاورزی، شرب و صنعت استان، دکتر مجید احتیاط عضو هیئت علمی دانشگاه اردکان پیشنهاد محاسبه و توجه به آمارهای مربوط به ورودی کاذب و نحوه تغذیه سفره های آب زیرزمینی، تفکیک آب شور و آب شیرین این سفرهها و پیش بینی وضعیت آینده آنها و دکتر سمسار پیشنهاد تمرکز بر سطوح منطقهای به عنوان اولویت اول بیانیه، ذکر تعریف دقیق از کشاورزی سنتی- معیشتی و ذکر معادل انگلیسی برخی واژگان تخصصی آورده شده در این قسمت را دادند.
در ادامه جلسه دکتر سمسار به تشریح رویکردها و راهبردهای بخش کشاورزی و بحث پیرامون میزان کارآمدی آنها، نقش فروچاله¬ها در مصرف آب بخش کشاورزی و تحلیل وضعیت منابع آب تجدید شونده استان با توجه به افت سطح آب دشت یزد- اردکان، مهندس حسن بلندیان مشاور نماینده مردم یزد در مجلس شورای اسلامی و عضو سازمان بسیج صنایع استان یزد، به بحث پیرامون رتبه نهم استان در تولید محصولات کشاورزی کشور و اهمیت کشاورزی معیشتی برای استان، دکتر علی اکبر جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد به تحلیل نحوه محاسبه آمار مربوط به متوسط حجم تولید محصولات کشاورزی استان، ویژگی های اقتصادی کشاورزی معیشتی و پیامدهای تغییر اقلیم برای کشاورزی استان، مهندس رضا فرقانی اله آبادی بازنشسته دانشگاه امام حسین یزد به تحلیل نحوه محاسبه میزان منابع آبی تجدید شونده استان، دکتر سعید عطار عضو هیئت علمی دانشگاه یزد به کاربرد فناوریهای سطح پائین در حوزه کشاورزی استان، دکتر احتیاط به تبیین ضرورت ایجاد توسعه در بخش کشاورزی استان و مهندس سید علی اصغر مصطفوی معاون آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان یزد به تبیین بیلان منفی سفره¬های آب زیر زمینی استان و نقش محاسبه کیفی منابع آب تجدید شونده استان پرداختند.
چه باید کرد: سیاستها
«با توجه به مطالعات و تجربیات موجود، سیاستهای زیر در جهت دستیابی به کشاورزی پایدار در استان یزد پیشنهاد میشود: ممنوعیت کشت محصولات پرآبخواه کشاورزی در استان...» در ارتباط با این قسمت از بیانیه در ابتدا دکتر کمال امیدوار عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نکاتی در مورد سیاستهای پیشنهادی در حوزه کشاورزی مطرح کرد.
سپس دکتر سمساربا اشاره به چالش های موجود در زمینه استفاده از تجربه کشورهای موفق در زمینه مدیریت منابع آبی، به مزایای طرح تعادل بخشی وزارت نیرو و سایر تجربیات داخلی موفق در این زمینه اشاره کرد.
در ادامه دکتر اولیا پیشنهاد تمرکز کانون بر طرح پیشنهاد سیاستهای علمی و شفاف برای اصلاح مصرف آب در این حوزه، دکتر عطار پیشنهاد توجه بیشتر به راهکارها و سیاستهای بومی در زمینه مدیریت مصرف آب در عین استفاده از تجربه شهرهای دارای وضعیت مشابه اما موفق در مصرف آب، دکتر سید مجید میررکنی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پیشنهاد ارائه تعریفی نوین از کشاورزی بر مبنای دانش بومی، دکتر کمالی پیشنهاد تعریف کشاورزی بر مبنای معیارهای توسعه پایدار، مهندس بلندیان پیشنهاد حفظ ارزش بخش کشاورزی استان در تدوین سیاستهای پیشنهادی و تدوین راهکارهایی برای ممانعت از افزایش هزینه زندگی در استان را مطرح کردند.
همچنین دکتر جعفری پیشنهاد بازبینی الگوهای کشت فعلی استان با توجه به امنیت غذایی و بر اساس میزان دسترسی به منابع منطقهای و بهره وری اقتصادی، مهندس علی اکبر قیومی مدیر مرکز فناوری پارک علم و فناوری استان یزد پیشنهاد ارائه تعریفی دقیق از تولیدات پرآبخواه و محصولات کم آبخواه کشاورزی، ارائه راهکارهایی برای تغییر الگوهای فعلی کشت محصولات با توجه به جبرهای محیطی، مدنظر قرار دادن کشاورزی بهرهور و حرفهای برای استان و ایجاد مجموعهای منتظم و تدوین سیاستهای همه جانبه، دکتر محمد مهدی جوادیان زاده مدیرعامل شرکت سهامی آب منطقهای یزد پیشنهاد تدوین راهکارهایی در زمینه ممنوعیت کشت محصولات پرآبخواه با توجه به اهمیت این حوزه و آموزش نحوه مدیریت کشت محصولات کم آبخواه و اقتصادی به کشاورزان با توجه به محدودیتهای موجود در زمینه منابع آبی، مهندس سعید سلیمی صبور کارشناس ارشد حوزه آب و بازنشسته شرکت آب منطقهای یزد پیشنهاد بررسی همه جانبه مبحث تغییر الگوی کشت و پیامدهای ناشی از آن برای استان و مهندس مصطفوی پیشنهاد توجه به مباحث مربوط به مهندسی معکوس در زمینه تغییر الگوی کشت با توجه به نحوه رفتار کشاورزان استان را مطرح کردند.
در انتهای جلسه مهندس جواد منصوری کارشناس شرکت آب منطقهای یزد به اهمیت فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به کشاورزان در زمینه بهرهبرداری بهینه از چاهها، مدیریت مصرف آب و افزایش راندمان این حوزه اشاره و معایب برخی سیستم های جدید در این حوزه مانند آبیاری قطرهای را مورد بررسی قرار داد.
همچنین به پیشنهاد دکتر سمسار و تایید سایر اعضا مقرر شد اطلاعات مربوط به تعریف کشاورز و بهرهبرداران کشاورزی، تعداد دقیق آنها و سطح زیر کشت محصولات کشاورزی استان (به تفکیک باغی و زراعی) که از سازمان جهاد کشاورزی تهیه شده بود ازسوی کارگروه تدوین بیانیه، بررسی و پس از تطبیق با آمارهای سازمان مدیریت استان یزد به بیانیه اضافه شود.
همچنین مقرر شد با توجه به اتمام مباحث مربوط به مدیریت مصرف آب در حوزه کشاورزی و نهایی شدن بیانیه، موضوع سند آمایش سرزمین که در حال بررسی ازسوی سیاستگذاران استان است در دستور کار جلسه آتی کانون قرار گیرد.
در این نشست معصومه صبوحی خبرنگار خبرگذاری فارس استان یزد، دکتر حمیدرضا شکری زاده عضو هیئت علمی دانشگاه یزد و مهندس راحله سادات حسینی نیز حضور داشتند.