کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام، گفت : هاری یک بیماری عفونی حاد و کشنده ویروسی است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده، انسان و سایر حیوان‌های خونگرم پستاندار، به‌طور تصادفی و اغلب از طریق حیوان‌گزیدگی به آن مبتلا می‌شوند .

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان چرام؛ داود کرمیان افزود: هاری، میزان کشندگی بالایی (صددرصد) دارد، به‌طوری که پس از ظهور علائم بالینی چه در انسان و چه در حیوان، قابل درمان نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود .

وی ادامه داد: متاسفانه روند حیوان‌گزیدگی در انسان افزایش یافته است بگونه ای که به‌ ناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان و پیشگیری آسیب‌دیدگان می‌شود .

وی با اشاره به تلفات دام و خسارت‌های اقتصادی ناشی از این بیماری که در دام‌ها ایجاد می‌شود، اظهار داشت: در ایران بیش از ۸۵درصد از موارد حیوان‌گزیدگی توسط سگ اتفاق‌ می‌افتد که بیشتر این موارد به سگ‌های خانگی و سگ گله اختصاص‌ دارد و متاسفانه ‌علت اصلی آن، عدم قلاده‌گذاری است .

کرمیان گاز گرفتگی به وسیله حیوان ها را اصلی‌ترین راه سرایت بیماری دانست و گفت: البته از طریق کشیده‌ شدن پنجه آغشته به بزاق حاوی ویروس هاری به‌ویژه در گربه و گربه‌سانان نیز بیماری منتقل‌می‌شود .

کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام افزود: از طریق پوست سالم، هاری سرایت‌پذیر نیست؛ ولی از راه کوچک‌ترین خراش یا زخم در پوست، این بیماری منتقل‌می‌شود .

وی اضافه کرد: ویروس هاری از طریق مخاط آلوده نیز به انسان و حیوان‌های دیگر منتقل‌می‌شود، بنابراین، سگ‌ها و گربه‌های به‌ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند و هنوز علائم هاری در آن‌ها ظاهر نشده‌، از طریق لیسیدن لب، چشم و بینی کودکانی که با آن‌ها بازی می‌کنند بیماری هاری را انتقال‌می‌دهند .

وی ابراز داشت: تمام پستانداران خونگرم اهلی و وحشی به بیماری هاری حساس هستند و میزبان‌های مختلفی موجب گسترش وسیع هاری می‌شوند که پس از طی دوره نهفتگی، اولین علامت بیماری، تغییر در رفتار و عادت‌های حیوان است.

کرمیان تصریح کرد: این تغییر رفتار حیوان به‌نحوی است ‌که یا بیش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پیدا می‌کند و مثل این‌ که از او کمک می‌طلبد یا عصبانی و بدخو شده، غذای خود را به دلیل اختلال در بلع به‌خوبی نمی‌خورد .

وی با بیان اینکه در موارد پیشرفته، بیماری در برخی موارد به‌صورت فلجی(هاری ساکت) است، گفت: در این حالت حیوان به‌گوشه‌ای پناه می‌برد و ابتدا دست‌ها، سپس پاها و بعد سایر اندام‌ها فلج‌شده و در نهایت به‌علت فلج دستگاه تنفسی می‌میرد.

کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام، اذعان داشت: در بیشتر موارد، پس از دوره تغییر رفتار، حیوان پریشان و مضطرب و کم‌کم وحشی و درنده(هاری خشمگین) می‌شود و به هرکس و هر حیوان سر راه خود حمله‌می‌‌برد.

وی ادامه داد: در نهایت، پس از مدتی به‌علت عدم قدرت بلع، کف از دهانش سرازیر شده ، صدای پارس حیوان خشن، ناموزون و بریده‌بوده و درندگی در چهره‌اش هویدا است که در اغلب موارد، مردم سگ‌ها را می‌کشند و اگر حیوان فرار کند، به‌زودی در اثر فلج‌ دستگاه تنفسی خواهند مرد.

کرمیان اظهار داشت: اگر هاری در گربه اتفاق بیفتد پس از طی دوره‌ نهفتگی به محل تاریکی می‌رود و از طریق پنجه‌کشیدن، مشابه گازگرفتن سگ یا گرگ، هاری را انتقال‌می‌دهد .

وی یادآور شد: در صورت شروع علائم هاری، بیماری درمان‌پذیر نیست و با وجود مراقبت‌های کامل، بیماران در طی یک تا دو هفته پس از شروع علائم می‌میرندو برای کنترل بیماری هاری هر فردی باید در این زمینه احساس مسئولیت نماید.

کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام گفت: خودداری از نگهداری سگ و گربه در منزل، مگر در موارد استثنایی و در صورت نگهداری، قلاده‌زدن و واکسیناسیون آن‌ها علیه هاری، خودداری از تردد سگ‌های خانگی و صاحب‌دار در معابر عمومی و پارک‌ها از جمله اقداماتی است که در کنترل بیماری هاری بسیار موثر است.

وی خودداری از ریختن زباله و پس‌مانده‌های غذایی در اطراف منازل و گذرگاه‌ها و معابر عمومی و استفاده از کیسه‌های مخصوص حمل زباله و همکاری با ماموران شهرداری در هنگام جمع‌آوری زباله و همکاری با ماموران شهرداری و اداره حفاظت محیط ‌زیست در نابودی سگ‌های ولگرد را نیز از دیگر راه های کنترل شیوع بیماری هاری عنوان کرد.

کرمیان توجه خاص به گازگرفتگی حیوان‌ها هر چند جزئی و به‌صورت خراش و مراجعه فوری فرد مجروح به مرکز بهداشت، جلوگیری از نزدیک‌شدن کودکان به سگ‌های ولگرد، جلوگیری از تماس سگ‌های خانگی با سگ‌های ولگرد و مراجعه فوری به دامپزشک در صورت بروز هرگونه تغییر رفتار در حیوانات را از سایر اقدامات موثر در پیشگیری از ابتلا به هاری دانست.

وی با بیان اینکه در کشور ما برای کسانی که به وسیله حیوان مشکوک به هاری گاز گرفته شده باشند واکسیناسیون ضد هاری تزریق می شود، ابراز کرد : در افرادی که به هر نحو مورد گزش حیوانات قرار می گیرند و توسط آنها مجروح می شوند که این خود به دو شکل کامل و ناقص صورت می گیرد، واکسن تجویز می شود .

وی با اشاره به واکسیناسیون کامل ۵ نوبتی اذعان داشت: جهت افرادی که حیوان مهاجم از نظر هاری مثبت بوده یا متواری شده باشد و یا در صورتی که حیوان مهاجم سگ یا گربه است حداکثر تا ۱۰ روز پس از گاز گرفتن حیوان مزبور از بین برود و یا علائم هاری را نشان دهد که پنج نوبت واکسن در روزهای صفر (روز مراجعه )، روز سوم، هفتم، چهاردهم و سی ام تزریق می شود .

کرمیان یادآور شد: واکسیناسیون ناقص از دیگر مراحی است که برای افرادی که حیوان مهاجم از نظر هاری منفی بوده و یا در صورتی که سگ یا گربه است تا ۱۰ روز پس از گازگرفتن سالم بماند که ۳ نوبت در روزهای صفر (روز مراجعه )- روز سوم و هفتم تزریق می شود.

کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام، گفت: واکسیناسیون قبل از مواجهه نیز به منظور ایمنسازی افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلاء به هاری قرار دارند انجام می شود.

وی افزود: دامپزشکان، تکنسین ها و کاردان های دامپزشکی، کارکنان و بازرسان گوشت در کشتارگاه ها، شکارچیان، شکاربانان حفاظت محیط زیست و پرسنل مسئول هاری در مراکز بهداشت و کارکنان آزمایشگاه هایی که با ویروس هاری سر و کار دارند و دانشجویان رده های مختلف دامپزشکی شامب این نوع واکسیناسیون هستند.

کرمیان بیان نمود: این واکسیناسیون به دو صورت در روزهای صفر (روز مراجعه )، روز هفتم و روز بیست و یکم و یا صفر(روز مراجعه )، روز بیست و هشتم و روز پنجاه و ششم تزریق می شود .

وی در خصوص کمک های اولیه در گاز گرفتگی توسط سگ و گربه تصریح کرد: دهان حیوانات حاوی میکروب هایی است در موارد گاز گرفتگی، فرد باید سریعا ناحیه گاز گرفته شده را با آب و صابون تمیز نماید.

کارشناس مسئول واحد بیماری های شبکه بهداشت و درمان چرام، در پایان خاطر نشان کرد: در زمان حیوان گزیدگی جلوی خونریزی را نگیرید بلکه اجازه دهید که خون جاری شود و میکروب ها را بیرون بریزد، مصدوم را به پزشک برسانید تا واکسن کزاز و آنتی بیوتیک تجویز کند و اگر به هاری مشکوک هستید، مصدوم را به بیمارستان برسانید.۱۴۲-۵