.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سید احمد محیط طباطبایی رییس ایکوم ایران این مطلب را در نشست« میراث طبیعی و میراث فرهنگی» که به همت گروه میراث طبیعی پژوهشگاه برگزار شد مطرح کرد .
او با اشاره به تفاوت میان میراث طبیعی و منابع طبیعی ، میراث طبیعی را بخشی از طبیعیت دانست که در تعامل با انسان است و گفت : زمانیکه این رابطه شکل گرفت آن بستر را میراث طبیعی می نامیم و طبیعت فارغ از انسان جز این شمرده نمی شود.
مشاور ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، با اشاره به وجود دو نظریه در این رابطه افزود :عده ای معتقدند از زمانیکه پدیده ای به نام انسان روی کره زمین به وجود آمده  چه آنجایی در طبیعت که انسان حضور دارد و یا ندارد را باید در ارتباط با انسان دانست.
محیط طباطیایی اظهار داشت : برخی دیگر اعتقاد دارند مکانی که در آن انسان حضور داشته و لو اینکه الان نیست چون در ذهنیت و فکر او وجود دارد در ارتباط با انسان است .
او گفت : اگر فرهنگ را مجموعه ای از تمامی عوامل(آیین ، باور ، اعتقاد ، زبان ، گویش و...) که ما را می شناساند و معرفی می کند بدانیم به واسطه آن می توانیم خود را ایرانی ، تهرانی و ... بنامیم .
هیچ فرهنگی برتر نیست
وی با بیان اینکه به همین علت، فرهنگ هیچ زمان مقایسه نمی شود و هیچ فرهنگی بالاتر و برتر نیست و هر فرهنگی در ذات خودش تعریف می شود  تصریح کرد : آنچه مورد سنجش قرار می گیرد بخش مادی فرهنگ (تمدن)  است  که طبق آن می گوییم فلان فرهنگ متمدن تر است .
رییس ایکوم ایران با بیان اینکه هر قسمت از طبیعت که در این حوزه فرهنگی قرار دارد جزو میراث طبیعی است گفت : به عنوان مثال شاید روی کوه دماوند زندگی نکنیم ولی از آن جهت که در حافظه و ذهن ما وجود دارد میراث طبیعی است .
محیط طباطبایی آنچیزی که به تفکر انسان بر می گردد  را قابل ملاحظه تر از آنچیزی دانست که  تبلور مادی اش را در حوزه فرهنگی خودمان می بینیم .
او گفت : اگر تلفیق این دو نظر را در نظر بگیریم به این نتیجه می رسیم ؛ هر آنچه که در تعامل با انسان چه مادی و چه فرهنگی قرار گیرد میراث طبیعی تلقی می شود .
دیدگاه متفاوت فعالان محیط زیست و فعالان میراث فرهنگی
فعالان محیط زیست طبیعت را فارغ از وجود انسانی اش در نظر می گیرند و اصل را طبیعت و فرع را انسان می دانند ولی فعالان میراث فرهنگی  اصل را وجود انسان  میدانند.
محیط طباطبایی گفت : طبیعت به معنای واقعی و طبیعت به معنایی که در حوزه میراث فرهنگی وجود دارد دو شکل متفاوت دارد  .
مشاور ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، گفت : زمانیکه از تنوع اقلمی سخن می گوییم یک ویژگی مهم ایران را در نظر داریم که نزدیکی دو نصف النهار آن را به وجود آورده است و به مشابه آن کمتر در دنیا وجود دارد که باعث شده شرایط اقلیمی خاص را در یک محیط کوچک به وجود آورد .
به گفته وی ، در هر دو قسمت کشور به جز منطقه مطلقا سردسیر ، همه نوع آب و هوا اعم از  کوهستانی ، گرم ، مدیترانه ای ، معتدل و ... را به وفور داریم و این یک خاصیت مهم است .
محیط طباطبایی گفت : این تنوع اقلیمی که متاثر از تنوع طبیعی است انسانی را به وجود می آورد که تنوع فرهنگی می یابد و این زمانی معنا می یابد که از انسان سرزمین متنوع از نظر فرهنگی سخن می گوییم .
تنوع طبیعی تنوع فرهنگی را رقم می زند
او تصریح کرد : این تنوع طبیعی است که تنوع فرهنگی را رقم زده است و اگر به فرض تنها یک گروه نژاد در ایران وجود داشت باز هم این تنوع فرهنگی ایجاد می شد.
به گفته رییس ایکوم ایران ، میراث طبیعی امری مستحب و فانتزی نیست  و بدون آن نه تنها میراث فرهنگی بلکه زندگی انسان نیز شکل نمی گیرد .
او با بیان اینکه میراث طبیعی نگاه انسانی به طبیعت و متفاوت از نگرش محیط زیستی هااست تصریح کرد :  نوع نگاه میراث طبیعی به طبیعت متفاوت است به نحوی که نمی گوییم بخشی از طبیعت میراث طبیعی است و بخشی دیگر نیست .
وی طبیعت بدون  فرهنگ را فاقد  ارزش دانست و گفت : طبیعتی که در حوزه نگاه فرهنگی و در تعامل فرهنگ قرار می گیرد ارزشمند است  ودر رفتار حکومتی ، باورها ، سنت ها  و ... شکل می گیرد .
رییس ایکوم ایران اظهار داشت :میراث طبیعی برای انسان های که در سرزمین بالقوه ایران زندگی می کنند،  آب را از زمین بیرون می آورند و درختان را اهلی می کنند جنبه باور می یابد و در حفاظت از آنها تلاش می کنند  تا باقی بمانند.
او خاطر نشان ساخت که حفاظت از آب ،  درخت و ... در تعامل اروپایی به این شکل دیده نمی شود .
بریدن درخت مو عمر را کوتاه می کند
محیط طباطبایی افزود : باور اینکه بریدن درخت مو عمر انسان را کوتاه می کند ، آلوده کردن آب نفرین حافظ آب را به همراه دارد و ... تا به امروز با عث شده این ها از گزند در امان بمانند ولی امروزه که این باورها را کنار گذاشتیم و خاطیان را به قانون سپردیم درختان قطع می شوند ، آبها آلوده می شوند و ... و جریمه اش نیز پرداخت می شود .
او تصریح کرد : این امر نشان دهنده این است که تا چه اندازه تفاوت بین رفتار فرهنگی و قرار دادی وجود دارد .
وی با اشاره به اهمیت حفظ میراث طبیعی و فرهنگی گفت :رفتار یک قرن اخیر انسان ها نشان می دهد  که نخواسته اند ارثیه چند هزار ساله را حفظ کنند زیرا افرادی که میراث فرهنگی و طبیعی برایشان بی ارزش شده افرادی  هستند که به آینده نمی اندیشند ، هر کسی آینده برایش برای مهم باشد گذشته را نیز مهم می شمارد و می خواهد گذشته را برای آینده حفظ کند .
او با بیان اینکه یک گپ یک قرنی در سرزمین ایران باعث تغییر در باورها و رفتار های مردم شده به نحوی که مسکن ، آب و ... تبدیل به سرمایه شده اند تصریح کرد  : این عوامل باعث از بین رفتن طبیعت شد .
رییس ایکوم ایران تنها توجه  به خروجی ها و اینکه چطور می شود مسائل را مادی کرد را اشتباه دانست و اظهار داشت : اقتصاد زیر بنای رفتارهای اجتماعی نیست بلکه زیر بنای رفتارهای اجتماعی را فرهنگ تشکیل می دهد و بخشی از این فرهنگ تعاملات مالی و اقتصادی است .
ضرورت توجه دوباره به فرهنگ
او توجه دو قرنی به اقتصاد را باعث ویرانی همه چیز دانست و اظهار داشت : توجه دوباره به فرهنگ و اقتصاد را بخشی از فرهنگ دانستن برای نجات انسان هایی که فراموش کرده اند فرهنگ اصل است ضروری است .
وی اظهار داشت : بعد از جنگ جهانی دوم زمانیکه حفاظت از میراث فرهنگی مبنا قرار می گیرد تغییرات را در حفاظت از محیط زیست ، میراث فرهنگی و ... شاهد هستیم و هر چه جلو آمدیم نحوه این حفاظت تغییر کرد.
رییس ایکوم ایران تاکید کرد :امروزه موزه به جایی گفته می شود که تفکر انسانی را حفاظت می کند ، می شناسد و معرفی می کند از این رو یک رمان هم شکل موزه می یابد .
او تصریح کرد : این فکر تاریخی که قرن ها است وجود دارد مورد حفاظت قرار می گیرد .
به گفته وی ، همین امر در میراث فرهنگی هم شکل می گیرد و تمامی یک حوزه فرهنگی اعم از بنا ، بافت و... مورد حفاظت قرار می گیرد و اثری مانند تخت جمشید فارغ از کوه رحمت ، رودخانه و انسان هایی که در آن می زیند مورد حفاظت قرار نمی گیرد .
ناپایداری طبیعت بدون انسان
مشاور ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، افزود : با این نگاه امروزه دیگر سایت های تاریخی خالی از ساکنین آن نیست و همه با هم حفاظت می شود .
این تغییر نگاه در تمامی بخش های میراث فرهنگی صورت گرفته و حفاظت در تمامی بخش های آن انجام می شود به نحوی که امروزه از  ثبت ادبیات و آثاری ناشی از افکار انسان سخن به میان می آید .
محیط طباطبایی با بیان این نکته که طبیعت بدون انسان پایدار نیست و انسان بدون طبیعت گفت : انسان ایرانی با طبیعت رفتار همزیستی و  نه تسلط طلبانه دارد .
به گفته او ، میراث طبیعی شکل دهنده فرهنگی است که درآن واقع می شود و فرهنگی که ناشی از مردمان آن طبیعت است با میراث تعامل می کند و به تعریف آن می پردازد که یکی از مدارک آن ادبیات است .
وی افزود : میراث طبیعی مکمل میراث فرهنگی است و بدون هر یک آن یکی شکل نمی گیرد میراث طبیعی فارغ از میراث فرهنگی و بالعکس وجود ندارد .
او با اشاره به تاثیر طبیعت سرزمین روی فرهنگ گفت : طبیعت تا آن اندازه روی نگاه فردی که در آن زندگی می کند تاثیر دارد که نوع تعریف این افراد با توجه به اینکه در کوه ، دریا و ...  زندگی می کنند متفاوت است .