رعایت بهداشت فردی و محیط مهمترین عامل در پیشگیری از سالک
سالک یک بیماری پوستی است که عامل آن انگل تکسلولی به نام لیشمانیا که از طریق گزش و خونخواری پشه خاکی از حیوانات آلوده (جوندگان و سگ) یا انسان مبتلا به انسان سالم منتقل میشود و علائم بیماری معمولاً یک ماه تا یکسال بعد از گزش ظاهر میگردد در خصوص کسب اطلاعات بیشتر از این بیماری دکتر محمدجعفر صادقی مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری ها حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اطلاعاتی را در زمینه این بیماری و راهکارهای پیشگیری از ان ارائه نموده است.
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری ها حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار داشت: ناقل بیماری گونه هایی از پشه خاکی های ماده از جنس فلبوتوموس است که اندازه آن ۳-۱.۵میلیمتر است .حشره بالغ روزها در پناهگاههای تاریک، گرم و نسبتاً مرطوب مانند زیرزمین منازل، شکافهای عمقی دیوار، داخل درزها، سقفهای چوبی و بیرون از منزل در اصطبل ها، اطراف تودههای زباله، نخاله های ساختمانی با ماندگاری بالا، کودهای دامی و سایر انباشتهای پسمانده منازل، اماکن متروکه، لانه جوندگان و غارها به فراوانی وجود دارند.
دکترمحمد جعفر صادقی در خصوص عوارض این بیماری خاطر نشان کرد: ایجاد زخمهای با منظره زشت که بمدت طولانی در محل باقیمانده (عموماً در نقاط باز بدن و بیشتر در صورت) که پس از بهبودی نیز اسکار (جای زخم) از خود باقی میگذارد و از نظر زیبایی و ایجاد عوارض روحی در بیمار مشکل عمدهای ایجاد مینماید، ضمن اینکه بروز زخم در نقاط حساسی نظیر پلک چشمها، لاله گوش، لبها و بینی ممکن است به نقص این اعضاء بیانجامداز عوارض این بیماری به شمار می رود.
وی با بیان اینکه آلودگی ثانویه زخم موجب عفونت باکتریایی می شود و نیاز به درمان آنتیبیوتیکی دارد اظهار داشت: همچنین این بیماری در بعضی از انواع منتشر محتاج درمانهای طولانی بوده و گاهی ایجاد موارد مقاوم به درمان که زیانهای اقتصادی ناشی از درمان، عوارض دارویی و تزریقات طولانی دردناک به اهمیت بیماری میافزاید.
دکتر صادقی افرود: شایعترین نوع سالک در کشور نوع روستایی(لیشمانیا ماژور) است که مخزن آن جوندگان میباشد ولی در استان خراسان شایعترین نوع سالک نوع شهری(لیشمانیا تروپیکا)می باشد که مخزن بیماری انسانهای مبتلا به بیماری می باشند البته ناقل هرکدام از انواع بیماری متفاوت می باشد بطوریکه در سالک نوع روستایی فلبوتوموس پاپاتاسی و در نوع شهری فلبوتوموس سرزانتی می باشد.
وی گفت: بیماری در محل گزش پشه بصورت جوش کوچکی پس از طی دوره کمون (۲-۱ ماه) ظاهر شده که رفته رفته بزرگتر شده و به زخم تبدیل میشود که این زخم بسته به نوع سالک آن ۱۲-۸ ماه طول کشیده و پس از آن بهبود مییابد و بجای آن اسکار باقی میماند (در نوع شهری هم دوره کمون و هم طول مدت بیماری طولانیتر است).
دکتر صادقی در خصوص راهکارهای درمان این بیماری گفت: برای درمان سالک دو نوع روش درمانی وجود دارد تزریق گلوکانتیم که می تواند بصورت موضعی و سیستمیک باشد و سرما درمانی (کرایوتراپی) که همراه تزریق موضعی گلوکانتیم انجام می شود پس از درمان به هر حال جای زخم باقی میماند پس در صورت بروز زخم که بیش از دوهفته طول کشید حتما به پزشک مراجعه کنیم تا از ایجاد زخم وسیع با درمان به موقع جلوگیری بعمل آید.
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، رعایت بهداشت فردی و محیطی را مهمترین راهکار در پیشگیری از این بیماری برشمرد و اظهار داشت: عدم ریختن زباله ها و نخاله های ساختمانی در اطراف منازل،استفاده از پشه بند، توری و پرده بهداشتی ( منافذ ریز و آغشته به حشره کش) به خصوص در هنگام غروب و در طول شب،استفاده از لباس های کاملاً پوشیده با آستین های بلند و شلوار بلند به خصوص هنگام غروب و در طول شب،استفاده از پمادهای دورکننده حشرات به خصوص در هنگام غروب و در طول شب،نرفتن به مناطق آلوده در هنگام غروب و در طی شب،عدم نگهداری دام ها در نزدیکی محل سکونت از جمله راهکارهای پیشگیری از این بیماری است.
وی با تاکید بر اینکه هر ضایعه پوستی که بیشتر از ۱۴ روز طول بکشد نیاز به بررسی دارد خاطر نشان کرد: افراد می توانند با مراجعه به مراکز بهداشتی در صورت بروز هر ضایعه مشکوک و همکاری با کارکنان بهداشتی درمانی نسبت به درمان ضایعه پوستی اقدام کنند.
{jcomments on}