تبدیل گاز خطرناک هیدروژن سولفید به سوخت پاک
به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از خبرگزاری ایرنا، هیدروژن سولفید، یک گاز بسیار خورنده و آلاینده خطرناک زیست محیطی است که حتی مقادیر اندک آن موجب مرگ انسان می شود. سالانه حجم وسیعی از این گاز بدبو در صنایع مختلف نفت، گاز و پتروشیمی تولید میشود که تنها بخش کوچکی از آن جهت تولید گوگرد مورد استفاده قرار میگیرد. امروزه، یافتن راه حل مناسب جهت مقابله با آلودگی زیست محیطی ناشی از گاز هیدروژن سولفید و استفاده مفید از آن در دستور کار برخی محققان قرار دارد.
دکتر محسن لشگری محقق دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، هدف از انجام این طرح را تجزیه و درعینحال استفاده بهینه از گاز سمی و خورنده هیدروژن سولفید عنوان کرد و گفت: در طرح حاضر، یک فوتوکاتالیست نانوساختار محلول جامد سنتز شده که به کمک آن و نور خورشید میتوان گاز هیدروژن سولفید را به گاز هیدروژن که یک سوخت پاک به شمار میرود، تبدیل کرد. علاوه بر صنایع نفت و گاز، از نتایج این طرح همچنین میتوان در سایر صنایع مولد هیدروژن سولفید، نظیر تولید کاغذ و فولاد بهره برد.
وی افزود: با توجه به اینکه ایران دارای منابع فراوان نفت و گاز ترش است، با صنعتیسازی نتایج پروژه، ضمن صرفهجویی کلان ارزی در این صنایع، میتوان سوخت هیدروژنی را تولید کرد که با توجه به جمعیت ایران و مصرف بالای انرژی، روش حاضر بسیار ارزشمند و مقرون به صرفه خواهد بود.
در استفاده از فوتوکاتالیستها، مساحت سطح از عوامل تاثیرگذار در بازدهی واکنش است. سنتز فوتوکاتالیست در مقیاس نانو موجب میشود سطح بسیار زیادی هم جهت جذب نور و هم جهت تماس با واکنشگرها در دسترس باشد و افزایش بازده کاتالیست را در پی داشته باشد. همچنین با کنترل اندازه نانوذرات میتوان «شکاف انرژی» این ترکیبات را تنظیم کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی و علوم پایه زنجان در خصوص مراحل انجام این طرح گفت: در این طرح یک محلول جامد سهجزئی متشکل از عناصر آهن، روی و گوگرد به کمک روش هیدروترمال تولید شده و جهت بهبود خاصیت فوتوکاتالیستی، نانوذرات نقره به نانوذرات محلول جامد افزوده شد. پس از فرایند سنتز، از آزمونهایی نظیر XRD، EIS و XPS جهت مشخصه یابی و ارزیابی نانوذرات فوتوکاتالیستی استفاده شد. کارایی (بهره کوانتمی) نانوفوتوکاتالیست سنتزی در تجزیه و تبدیل هیدروژن سولفید به گاز هیدروژن حدود ۱۸ درصد بود.
تحقیقات مذکور، حاصل تلاشهای دکتر محسن لشگری عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی و علوم پایه زنجان و مجید غنیمتی دانشجوی مقطع دکترای این دانشگاه است. نتایج این پژوهش در مجله Journal of Hazardous Materials با ضریب تاثیر ۶.۰۶۵ (جلد ۳۴۵، سال ۲۰۱۸، صفحات ۱۰ تا ۱۷) به چاپ رسیده است.
ل.م ۵۴/ ع. ع ۵۷