بررسی سیمای کشاورزی استان و موانع چهارگانه اجرای سیاستهای اصلاحی
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانونهای تفکر دانشگاه یزد، در ابتدای جلسه دکتر علی اصغر سمسار یزدی دبیر کانون با مروری بر مهمترین مباحث نشست ۲۷ کانون تفکر آب و همچنین خروجیهای نشست کارگروه این کانون در ۲۲ خردادماه، دستور کار این جلسه را «نهایی نمودن بخشهایی از بیانیه سوم کانون» اعلام کرد.
سپس مهندس سید ابوالفضل موسوی بیوکی نماینده مردم یزد در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر ضرورت در نظر گرفتن آب به عنوان »محدودیت»، بر این نکته اشاره کرد که وضعیت دقیق منابع و مصارف آبهای زیر زمینی استان باید مشخص و بیانیه با توجه به آن تکمیل گردد.
وی همچنین پیشنهاد داد کانون به بررسی نتایج حاصل از لای روبی قناتها پرداخته و در تکمیل سند آمایش استان نیز مشارکت فعال و موثر داشته باشد.
سیمای کشاورزی استان یزد
دکتر سید مجید میررکنی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پس از قرائت قسمت مربوط به سیمای کشاورزی استان در بیانیه سوم، منبع آمارهای ذکر شده را سند بهرهوری آمار کشاورزی سال ۱۳۹۶ سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد دانست.
مهندس سید علی اصغر مصطفوی معاون آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان یزد نیز نکاتی را در مورد تعداد بهره-برداران کشاورزی بر مبنای افرادی که در سایت سازمان جهاد کشاورزی استان ثبت نام انجام دادهاند مطرح کرد. به گفته وی، تا کنون بیش از ۹۰ هزار نفر بهره بردار در سیستم سازمان جهاد کشاورزی استان ثبت نام کرده اند.
سپس به پیشنهاد دکتر سمسار و تایید سایر اعضا قرار شد تعریف دقیق کشاورز و بهرهبرداران کشاورزی، تعداد دقیق آنها و سطح زیر کشت محصولات کشاورزی استان (به تفکیک باغی و زراعی) بنا به نظر سازمان جهاد کشاورزی در بیانیه سوم تنظیم شده و برخی از داده ها با آمارهای سازمان مدیریت استان یزد تطبیق داده شود.
در این مورد، دکتر کاظم کمالی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد با تشریح مزایای حاصل از کشت گیاه روناس برای استان، پیشنهاد ذکر آمارهای سازمان جهاد کشاورزی و آب منطقهای یزد در این قسمت از بیانیه را مطرح کرد.
دکتر علی اکبر جعفری ندوشن عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پیشنهاد کرد که در تنظیم داده های آماری در مورد شاغلان بخش کشاورزی استان، به آمار سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان توجه شود.
دکتر محمد حسین معماریان عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نیز بر این نکته تاکید کرد که باید منظور از جمعیت شاغل استان در بخش کشاورزی به طور دقیق تعریف شده و آمارها، بر اساس این تعریف ذکر شوند.
موانع چهارگانه اجرای سیاستهای اصلاح مصرف آب در بخش کشاورزی
در توضیح قسمت مربوط به موانع چهارگانه اجرای سیاستهای اصلاح بخش کشاورزی در بیانیه سوم، دکتر سعید عطار عضو هیئت علمی دانشگاه یزد بر این
نکته تاکید کرد که در جهت دستیابی به وضعیت مطلوب ترسیم شده در بیانیه، سیاستهایی در نظر گرفته شده که با اجرای آنها، می توان بر بخشی از بحران آب در سطح استان غلبه کرد. با این حال، در مسیر اجرای این سیاستها، چالشهای چهارگانه ای وجود دارند که عبارتند از چالش قوانین، چالش ساختارهای مدیریتی، چالش سیاستهای پیشین و چالش الگوهای ذهنی کشاورزان.
سپس دکتر جعفری ندوشن به تشریح چالشهای قانونی این قسمت از بیانیه پرداخته و با ارائه توضیحاتی در مورد چالشهای حقوقی موجود در مدیریت مصرف آب، بازنگری در قوانین موجود و تعریف مجازات برای رفتارهایی که منجر به آسیب به آبخوانهای استان میشود را اقدامی ضروری دانست. به نظر وی، یکی از مهمترین چالشهای حقوقی فعلی، عدم تطابق میان نظام حقوقی حاکم بر منابع آب ایران و قانون مدنی است.
دکتر سمسار نیز با تبیین نتایج و عواقب حاصل از احداث چاههای غیر مجاز و صدور مجوز بهره برداری برای برخی از چاهها و جایگزینی چاه با قنات برای استان، به اثر بخشی برخی از قوانین فعلی در زمینه مدیریت منابع آبی اشاره و عدم اجرای قوانین موجود را موضوعی مهم در زمینه حقوق آب در ایران دانست.
در ادامه مهندس جواد منصوری کارشناس شرکت آب منطقهای یزد با تاکید بر قابلیت بالای برخی از قوانین موجود در زمینه مدیریت منابع آبی، پیامدهای بعضاً مخرب تصویب «قانون تعیین تکلیف چاههای فاقد پروانه» در سال ۱۳۸۹ و سایر قوانین این حوزه را مورد بررسی قرار داد.
در این نشست سید محمد جواد میرخلیلی مدیر پژوهش صدا و سیما، محمد مهدی شرافت مدیرکل سابق میراث فرهنگی یزد، دکتر کمال امیدوار و دکتر نصرت الله امانیان از اعضای هیئت علمی دانشگاه یزد، سید محمدعلی مدرسی مدیر دفتر نماینده مردم یزد، مهندس راحله سادات حسینی و مهندس نوابرجیان نیز حضور داشتند.