عمومی | پژوهشگاه فضایی ایران

کشف تپه‌های متانی در پلوتو

براساس گزارش BBC ، نتایج این پژوهش جدید که در نشریه ساینس منتشر شده‌است نشان می‌دهد این جرم کیهانی دورافتاده پویاتر از آنی است که تاکنون تصور می‌شد. اتمسفر پلوتو هموار رقیق‌تر از آن تصور می‌شد که بتواند اجازه تشکیل ویژگی‌هایی شبیه به بیابان‌های زمینی را در سطح این جرم دهد.

یافته‌های جدید براساس تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای به دست آمده‌اند که فضاپیمای افق‌های جدید ناسا در جولای ۲۰۱۵ در پرواز نزدیک‌گذر خود از پلوتو ثبت کرده‌بود. این فضاپیما پس از سفری پرماجرا در میان سامانه خورشیدی که نزدیک به یک دهه به طول انجامید، افق‌های نو که با سرعت ۵۸۵۳۶ کیلومتر بر ساعت در پرواز بود در حین عبور از کنار پلوتو این تصاویر را ثبت کرد.

محققان عکس‌های این کاوشگر از منطقه‌ای به نام فلات اسپوتنیک در پلوتو را بررسی کردند و متوجه شدند بخشی از این فلات را تل‌ها یا تپه‌هایی از متان منجمد، شبیه به تلماسه‌‌هایی که در کره زمین دیده می‌شوند، پوشانده است.

این تلماسه‌ها در حاشیه یک رشته کوه یخ به ارتفاع پنج کیلومتر قرار دارند. دانشمندان می‌گویند این تپه‌های متان منجمد نزدیک به چهارصد متر تا یک کیلومتر از هم فاصله دارند و از ذرات متان منجمد به اندازه دویست تا سیصد میکرومتر، تقریبا به اندازه یک دانه ماسه، تشکیل شده‌اند.

مت تفلر، نویسنده اصلی گزارش این تحقیق و استاد دانشگاه پلیموث در بریتانیا می‌گوید امکان مشاهده مستقیم این ذرات وجود ندارد اما تل‌ها به وضوح دیده شده‌اند و با در نظر گرفتن چگالی اتمسفر پلوتو، مشخصات فیزیکی تل‌های متان، فاصله این تل‌ها از هم و سرعت بادی را که باعث شکل گیری این تل‌ها می‌شود، محققان توانسته‌اند با کمک مدلسازی رایانه‌ای اندازه ذرات متان را تخمین بزنند.

برای شکل‌گیری چنین تلماسه‌هایی اتمسفر باید به اندازه‌ای متراکم باشد که امکان حرکت باد را فراهم آورد، همچنین باید ذراتی وجود داشته باشند که چنین تل‌هایی را شکل بدهند و مکانیسمی برای بلند کردن این ذرات وجود داشته‌باشد،شرایطی که تصور می‌شد هیچ‌کدام در پلوتو وجود ندارد اما محققان اکنون دریافته‌اند تل‌های جدید در منطقه‌ای بادخیز از پلوتو قرار دارند که سرعت باد در آن به ۱۰متر بر ثانیه می‌رسد و می‌تواند ذرات متان را از سطح پلوتو بلند کند.

دانشمندان حدس می‌زنند این تل‌ها از ذرات متان و احتمالا ذرات نیتروژن تشکیل شده و ممکن است در کوه یخ مجاور، یک منبع متان وجود داشته باشد.

برای بلند شدن ذرات متان از زمین محققان احتمال می‌دهند اندک نوری که از خورشید به پلوتو می‌رسد باعث افزایش دمای آن به بالای منفی ۲۳۰ درجه که نقطه انجاد نیتروژن است می‌شود و زمانی که یخ‌های زیر سطح پلوتو گرم شوند، بلورهای متان، نیتروژن جامد را تصعید می‌کند و باعث بلند شدن بلورهای متان از سطح پلوتو می‌شود.

به این ترتیب پلوتو نیز در کنار زمین، مریخ، زهره، تایتان قمر زحلی و دنباله دار ۶۷P، یکی از اجرام کیهانی است که عارضه‌ای طبیعی مانند تلماسه در آن شناسایی شده است. اکنون محققان در پی آن هستند تا وجود چنین ویژگی‌هایی را در دیگر سامانه‌های خورشیدی نیز بررسی کنند.

دانش >فضا - همشهری آنلاین