مهندس شیرین نادری، رئیس گروه واحد سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین بیان کرد: شعار  «قلیان، سمی برای سلامت خانواده»، انتخاب شده به عنوان شعار هفته ملی بدون دخانیات از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی(به مناسبت ۱۰ خرداد، روز جهانی بدون دخانیات)، اقدامات و فعالیت های گسترده ای در سطح کشور را با همکاری ارگان های ذیربط به منظور حمایت طلبی برای اجرای سیاست های موثر بر کاهش مصرف دخانیات و ارتقای سطح آگاهی عمومی به ویژه جوانان و نوجوانان نسبت به مضرات استعمال دخانیات به دنبال خواهد داشت.

وی عنوان کرد که با توجه به این که بیماری های قلبی و عروقی از جمله سکته های قلبی، یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در جهان امروز است، موضوع روز جهانی بدون دخانیات  سال ۲۰۱۸ با عنوان دخانیات و بیماری قلبی با شعار" TOBACCO BREAKS HEARTS " ( دخانیات قلب را می شکند ) از سوی سازمان جهانی بهداشت انتخاب شده است.

به گفته رئیس گروه واحد سلامت محیط ، معاونت بهداشتی دانشگاه ، به گزارش سازمان های بین المللی مرتبط با بهداشت، قلیان تهدید دخانیات در قرن ۲۱ است و در بیان علت این موضوع اشاره به تهدید گروه های خاص(زنان و نوجوانان)، رواج باورهای نادرست و فقدان قبح کافی، ترویج و تجارت در فضای مجازی، شکل گیری کانون های بزه در شکل مصرف اجتماعی، تهدید ریز ذرات و دود  ناشی از مصرف در روند آلودگی هوا و نیز به تهدید انداختن امنیت جامعه و خانواده به عنوان دروازه بزه و اعتیاد، تنها بخشی از مشکلات این پدیده است، زیرا مصرف دخانیات، شایعترین عامل مرگ و بیماری  است که قابل پیشگیری است.

این کارشناس با بیان اینکه هر ساله بیش از هفت میلیون مرگ در اثر مصرف دخانیات و همجواری در کنار فرد مصرف کننده دخانیات به وقوع می پیوندد که قسمتی از آن در اثر مصرف قلیان بوده و متاسفانه این ارقام در کشورهای در حال توسعه خاورمیانه به ویژه کشور جمهوری اسلامی ایران از اهمیت بالاتری برخوردار است؛ گفت: بر اساس مستندات سازمان بهداشت جهانی نزدیک ۸۵ درصد مرگ و بیماری های ناشی از دخانیات در کشورهای در حال توسعه بوده و نیز مصرف دخانیات غیر سیگار (قلیان ) در کشور ما بیش از دو برابر مصرف دخانیات است.

مهندس نادری بیان کرد: طبق نتایج مطالعات انجام شده در خصوص وضعیت استعمال دخانیات در بین جوانان ۱۳ تا ۱۵ ساله طی سالهای ۱۳۸۶-۱۳۸۲ ، شیوع مصرف قلیان در بین پسران از ۱۶ به ۳۲ و در دختران از ۸.۹ به ۱۹ درصد افزایش پیدا کرده است. وی ادامه داد که به عبارت دیگر مصرف کلی قلیان طی سالهای مذکور از ۱۲.۱ به ۲۶.۱ درصد رسیده است که افزایش مصرف سیگار را هم از ۲ درصد به ۳ درصد به همراه داشته است.

رئیس گروه واحد سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین گفت: بر اساس تحقیق مذکور تجربه اولین مصرف سیگار در سن ۱۰ سالگی متاسفانه طی سالهای فوق الذکر از ۱۷.۶ به ۳۶.۱ درصد افزایش پیدا کرده که عمدتاً در گروه سنی پسران و از ۱۵.۱ به ۴۰.۷ درصد بوده است. ایشان اضافه کرد که در تحلیل این افزایش قابل توجه می توان به ارتباط افزایش مصرف قلیان با پایین رفتن سن شروع مصرف سیگار اشاره داشت که در صورت عدم برخورد به موقع و مناسب این روند همواره ادامه پیدا خواهد کرد و خطر پایین تر رفتن سن شروع مصرف سیگار و قلیان در نوجوانان، تهدیدی جدی برای سلامت نسل آینده خواهد بود.

بر اساس گفته این فرد مسوول، طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت هر وعده مصرف قلیان، دودی معادل مصرف ۵ تا ۱۰ پاکت سیگار (۱۰۰ تا ۲۰۰ نخ) وارد ریه فرد می شود و بررسی های سیستماتیک از نتایج تحقیقات انجام شده، ارتباط معنی داری بین مصرف قلیان و سرطان های ریه، دهان، مری، معده و مثانه، بیماری های انسدادی مزمن ریوی، قلبی عروقی، سکته مغزی ، ناباروری مردان، ریفلاکس دستگاه گوارش و اختلالات سلامت روان را  نشان می دهد. وی ادامه داد: همچنین افزایش ۴۰ تا ۸۰ درصد ابتلا به سرطان معده در افراد مصرف کننده مواد دخانی ، بسته به میزان مصرف، بدلیل رسوب مواد سرطان زا در مخاط دهان و بلع آن گزارش شده است.

مهندس نادری با اشاره به اینکه این نوع سرطان در افرادی که بصورت توام الکل و مواد دخانی مصرف می کنند شیوع بیشتری دارد و ۹۰ درصد موارد سرطان ریه را افراد مصرف کننده دخانیات تشکیل می دهد؛ گفت: مقادیر قابل توجهی از فلزات سنگین، ترکیبات آروماتیک  و مواد سمی در دود حاصل از احتراق ذغال شناسایی شده است که علاوه بر مواد سمی و سرطان زای موجود در تنباکو، آسیب های مصرف قلیان را افزایش می دهد.

مهندس نادری اظهار کرد: با توجه به مخاطرات عدیده مواد دخانی، امید است که با تلاش های همه جانبه مردم و مسئولین شاهد کاهش مصرف این بلای جانسوز در کشور باشیم.