عمومی | پژوهشگاه فضایی ایران

تلاش برای ثبت "افق رویداد" یک سیاهچاله

براساس گزارش اسپیس، رادیو تلسکوپ APEX در سال ۲۰۱۳ به مجموعه‌ای از قدرتمند‌ترین تلسکوپ‌های جهان پیوست که تلسکوپی واحد به نام افق رویداد را به وجود آورده‌اند، تلسکوپی ترکیبی که قرار است ابرسیاهچاله ساگیتاریوس A را در مرکز کهکشان راه شیری زیر نظر بگیرد.

تشکیل تلسکوپ ترکیبی "افق رویداد" باعث شده تا با افزایش طول پایه آرایه‌های رصد در رادیوتلسکوپ‌ها، امکان رصد ظریف‌ترین جزئیاتی که می‌توان در اطراف افق رویداد یک سیاهچاله مشاهده کرد، به‌وجود آمده‌است.

درحال حاضر امکان دیدن سیاهچاله‌ها وجود ندارد. تصور می‌شود این اجرام ستاره‌های فروپاشیده به شدت متراکمی هستند که از کشش گرانشی قدرتمندی برخوردارند در حدی که حتی نور نیز نمی‌تواند از دام گرانشی آنها بگریزد و زمانی که هیچ‌چیز،‌حتی نور نتواند از میان سیاهچاله‌ها بگذرد، امکان دیدن آنها از بین خواهد رفت.

آنچه از این پدیده های کیهانی قابل ردیابی است، فضای اطراف آنها است. موادی که به دام کشش گرانشی سیاهچاله‌ها می‌افتند، صفحه‌ای چرخان و به‌هم‌پیوسته را ایجاد می‌کنند که اصطکاک شدید در آن باعث ایجاد نوری قوی می‌شود. با این‌همه در فاصله‌ای خاص از سیاهچاله، هیچ‌چیز راه گریزی ندارد، حتی همین نور قدرتمند. این نقطه بدون بازگشت، جایی که سرعت فرار از سرعت نور نیز بیشتر است، افق رویداد نامیده می‌شود،‌و این همان منطقه‌ای است که تلسکوپ "افق رویداد" تلاش دارد تصویرش را ثبت کند.

برخی از سیاهچاله‌ها مانند ساگیتاریوس A بسیار عظیمند و جرمی چند میلیون برابر خورشید دارند. این سیاهچاله‌ها بسیار بزرگتر از هر ستاره‌ای هستند که بشر تاکنون آن را شناخته‌است. و از آنجایی که دیدن اجرام بزرگتر همواره راحت‌تر است، اخترشناسان قصد دارند نزدیک‌ترین سیاهچاله عظیم جهان را رصد کنند.

از سال ۲۰۱۳ رصد ساگیتاریوس A به وضوح تصویری سه شعاع شوارتزشیلد( شعاعی است که بر طبق معادلات متریک برای سیاهچاله‌ها تعیین می‌شود) رسید،‌مقداری که با شعاع افق رویداد یا ابعاد فرضی سیاهچاله برابری می‌کند، به این شکل جزئیاتی به کوچکی ۳۶ میلیون کیلومتر را آشکار ساخت.

شاید این فاصله هنوز برای واضح دیدن بسیار دور باشد اما اخترشناسان با استفاده از داده‌های به دست آمده توانسته‌اند درک بیشتری از ساختار افق رویداد به دست آورده و مدلسازی‌هایی براساس آن انجام دهند. نتایج تاکنون نشان داده‌اند ساختار افق رویداد در اطراف سیاهچاله می‌تواند شبیه به دوناتی غول‌پیکر باشد،‌اگرچه تایید این یافته احتمالی به داده‌ها و رصد‌های بیشتر تلسکوپ "افق رویداد" نیاز خواهد داشت.

دانش >فضا - همشهری آنلاین