باغداران کیوی با توجه به شرایط اقلیمی زمستان گذشته از گرده افشانی مصنوعی یا تکمیلی استفاده نمایند

با توجه به شرایط جوی زمستان گذشته و تاثیر آن بر گلدهی تاک های کیوی و عدم وجود گرده قابل دسترس، گرده‌افشانی طبیعی به طور کامل انجام نمی‌شود، در این شرایط برای تولید محصول کافی، تاک ‌های ماده بایستی به صورت مصنوعی گرده‌افشانی شوند .

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری، دکتر مالک قاسمی عضو هیات علمی و متخصص کیوی در گفتگویی با روابط عمومی اظهار داشتند: با توجه به طبیعت دو ‌پایه بودن کیوی‌ فروت، برای بدست آوردن حداکثر محصول مرغوب و بازار پسند، وجود پایه‌های نر و ماده کیوی در یک تاکستان ضروری است که نسبت پایه های نر به ماده (یک به هشت) در تاکستان مهم بوده و موقعیت آنها در بین تاک ‌های ماده نیز در گرده‌افشانی اهمیت زیادی دارد. و با توجه به اثر باد و حشرات در گرده‌افشانی درختان کیوی فروت، به نظر می‌رسد این دو اثر متفاوتی در گرده ‌افشانی و تعیین اندازه نهایی میوه کیوی ‌فروت داشته باشند.

ایشان گفتند: گل ‌انگیزی و گل ‌آغازی کیوی در تابستان و حداقل ۲ ماه قبل از ریزش برگ ‌ها انجام می ‌شود و گل‌ها در شمال ایران از اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد باز شده و رشد شاخه در طول فصل بهار و اوایل تابستان تداوم می یابد. ارقام کیوی از نظر زمان گلدهی متفاوت هستند و رقم هایوارد دیرتر از بقیه ارقام گل می‌دهد. دوره گلدهی تاک‌های ماده بسته به نوع رقم و شرایط اقلیمی متفاوت است.

دکتر قاسمی اظهار داشتند: برای تولید میوه کیوی، تاک های نر و ماده بایستی در یک بلوک باشند و بایستی بطور همزمان گل دهند.

وی مقدار و کیفیت دانه گرده را همانند همزمان بودن گلدهی ارقام نر و ماده با اهمیت دانسته و گفتند: دانه ‌های گرده حاصل از گل ‌های نر فقط ۳-۲ روز بعد از باز شدن گل‌ها زنده هستند، با این وجود، گل ‌های ماده ۹-۷ روز بعد از باز شدن، پذیرای دانه گرده می باشد.

ایشان افزودند: در تولید کیوی ‌فروت گرده ‌افشانی اهمیت خیلی زیادی دارد و انتقال دانه ‌گرده از گل‌ های نر به گل ‌های ماده در کیوی ‌فروت می‌تواند از طریق باد، حشرات به خصوص زنبور عسل و یا به روش های مصنوعی انجام شود. اگرچه باد می‌تواند در گرده ‌افشانی کیوی ‌فروت موثر باشد، اما نتایج تحقیقات نشان داد که در تاک ‌هایی که فقط با باد گرده ‌افشانی شدند، اندازه میوه نسبت به گرده ‌افشانی آزاد خیلی کوچک ‌تر بودند.

دکتر قاسمی از عواملی که در تاکستان بر کارایی گرده ‌افشانی زنبورهای عسل اثرات مستقیم دارند را شامل گرده ‌زاها، سیستم کاشت، تعداد کندوها، آرایش کندوها در تاکستان، زمان گلدهی، تغذیه زنبورها، نسبت زنبورها، زنبورهای وحشی و شرایط آب‌ و‌ هوایی دانستند و یادآور شدند: گرده‌افشانی گل‌های کیوی‌ فروت بوسیله نحوه قرار گرفتن خامه و کلاله گل ‌های آن تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در گل‌ های ارقام برونو و آلیسون خامه‌ ها به صورت خوابیده قرار دارند و موقع جمع ‌آوری گرده توسط حشرات امکان تماس آنها با حشرات و گرده ‌افشانی زیاد است، در حالیکه در ارقام هایوارد و آبوت، خامه ‌ها به صورت ایستاده قرار دارند و احتمال تماس حشرات با کلاله در زمان جمع ‌آوری گرده کمتر است.

ایشان در مورد گرده افشانی تکمیلی گفتند:  با توجه به شرایط جوی زمستان گذشته، عدم تامین نیاز سرمایی و تاثیر آن بر گلدهی تاک های کیوی و عدم وجود گرده قابل دسترس، گرده‌افشانی طبیعی به طور کامل انجام نمی‌شود، در این شرایط برای تولید محصول کافی، تاک ‌های ماده بایستی به صورت مصنوعی گرده‌افشانی شوند. گرده‌افشانی تکمیلی تنها در شرایط کافی نبودن گرده‌افشانی طبیعی، می‌تواند موثر باشد.

وی همچنین درباره روش انجام تلقیح مصنوعی گفتند: برای تلقیح مصنوعی باغدار می‌تواند با دست گل‌های نر را چیده و آنرا با گل‌های ماده تماس دهد و یا با استفاده از یک قلم مو گرده ‌های جمع ‌آوری شده را روی کلاله گل‌های ماده قرار داد. همچنین گرده‌‌گیری از گل‌ های نر و گرده ‌پاشی روی گل ماده بوسیله گرده پاشی موتوری یا دستی امکان پذیر است. در هر گرم گرده خالص حدود ۲۰میلیون دانه گرده وجود دارد. برای فراهم کردن گرده‌افشانی مصنوعی، در هر روز ۲۵ گرم دانه گرده برای هر هکتار از زمان ۱۰ درصد باز شدن گل‌ها استفاده می‌شود.

دکتر قاسمی در پایان گفتند: باد به تنهایی در گرده‌افشانی و تشکیل میوه ‌های بازارپسند کافی نیست. وجود هشت کندو در هکتار برای افزایش تعداد میوه‌ های با اندازه‌ های بزرگ ‌تر اهمیت به سزایی دارد. در صورت مساعد بودن شرایط اقلیمی برای فعالیت زنبورهای عسل، گرده‌افشانی تکمیلی ضرورت ندارد. علاوه بر این، با توجه به عدم همپوشانی گل ‌های نر و ماده در اواخر دوره گلدهی، گرده‌افشانی تکمیلی در اواخر این دوره اثرات بیشتری نسبت به اوایل و اواسط دوره گلدهی دارد.