به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از خبرگزاری فارس، صنایع به طور معمول دارای پساب‌هایی هستند که این پساب‌ها آلودگی‌هایی به همراه دارد که بخصوص برای محیط زیست و سلامت افراد بسیار خطرناک است. برخی صنایع مانند صنایع چرم، صنایع غذایی، تولید مواد آرایشی و بهداشتی، کاغذسازی، رنگرزی و نساجی از منابع تولید کننده پساب‌های رنگی به شمار می‌روند.
از این میان، کارخانه‌های تولید فرش و کارگاه‌های رنگرزی بیشترین سهم تولید فاضلاب‌های رنگی را به خود اختصاص داده‌اند، به‌نحوی که حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از رنگ مصرفی در این صنایع وارد فاضلاب شده و وجود رنگ در پساب سبب بروز مشکلات عدیده زیست محیطی می‌شود.
برای جلوگیری از این مشکلات، محققان دانشگاه‌های کاشان و صنعتی اصفهان طرحی را ارائه دادند که می‌توان از ضایعات تولید فرش برای تصفیه پساب‌های رنگی بهره‌گیری کرد.
روح‌الله میرزایی مجری این طرح اظهار داشت: در این تحقیق تلاش شده است تا با تمرکز بر صنایع تولید فرش، بتوان از ضایعات خود این صنایع برای رفع مشکلات زیست محیطی آن، یعنی تصفیه پساب رنگی، استفاده کرد. از این رو با استفاده از ضایعات الیاف این صنایع، جاذب پلیمری مغناطیسی ساخته شده و کارایی آن در حذف رنگ و فلزات سنگین از محلول آبی مورد بررسی قرار گرفته‌است.
وی افزود: از آنجایی که بخش اعظمی از مواد اولیه مورد استفاده برای سنتز این نانوجاذب‌ها از ضایعات صنایع فرش تامین می‌شود، می‌توان گفت قیمت تمام شده این نانوجاذب‌ها نسبتاً پایین است. ضمن اینکه استفاده از ضایعات موجب می‌شود نگرانی از بابت دفع این ضایعات نیز رفع شود.
به گفته میرزایی، نانوجاذب سنتز شده در این طرح را می‌توان به‌دلیل برخورداری از خواص مغناطیسی، پس از استفاده بازیابی کرده و مجدداً مورد استفاده قرار داد.
وی درباره چگونگی انجام این طرح اظهار داشت: در این طرح ابتدا الیاف پلیمری (WPAN) حاصل از ضایعات فرش با استفاده از ۵ درصد نانوذرات مغناطیسی (MNP) و اکسید گرافیت (GO) اصلاح شده و جاذب هوشمند سنتز شد. سپس تلاش شد با اصلاح هرچه بیشتر ساختار این نانوجاذب، کارایی آن بهبود داده شود، در این راستا نانوجاذب هوشمند به وسیله‌ی گروه‌های عاملی کربوکسیلات و آمیدواکسیم عامل‌دار شد. در ادامه نانوجاذب سنتز شده به کمک انواع روش‌های مشخصه‌یابی مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت کارایی آن‌ها در حذف رنگ بازی قرمز ۴۶ و فلز سرب از پساب مطالعه شد.
این محقق ایرانی اضافه کرد: نتایج حاکی از آن است که نانوجاذب هوشمند با مشخصات C/GO۱%-MNP۵%-WPAN کارایی بسیار بالایی در جذب آلاینده‌های رنگی از خود نشان داده و بازده آن قریب به ۹۷ درصد است.
روح الله میرزایی و احمد اکبری اعضای هیئت علمی دانشگاه کاشان، نوراله میرغفاری عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان و کامران رحیمی دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه کاشان در انجام این طرح همکاری داشته‌اند و نتایج این کار در مجله Journal of Cleaner Production با ضریب تاثیر ۵.۷۱۵ (جلد ۱۷۸، سال ۲۰۱۸، صفحات ۳۷۳ تا ۳۸۳) منتشر شده است.
ل.م ۵۴/ ع. ع ۵۷