«سمپوزیوم انتقال آب» و «مصرف آب در بخش کشاورزی» در دستور کار کانون تفکر آب دانشگاه یزد
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانونهای تفکر دانشگاه یزد، در ابتدای جلسه، دکتر سعید عطار عضو هیئت علمی دانشگاه یزد دستور کار جلسه را ارائه خلاصه یافتههای «سمپوزیوم تخصصی امکان سنجی بهرهگیری از ظرفیتهای دریای عمان در تامین آب کشور» از سوی مهندس حسن بلندیان مشاور نماینده مردم یزد در مجلس شورای اسلامی و مهندس علی اکبر قیومی مدیر مرکز فناوری پارک علم و فناوری استان یزد و «تشریح مصوبات کارگروه تدوین بیانیه سوم» با هدف تدوین بیانیه نهایی اعلام کرد.
سمپوزیوم تخصصی امکان سنجی بهرهگیری از ظرفیتهای دریای عمان در تامین آب کشور
مهندس بلندیان با مروری بر بحثهایی که در روز ۲۳ اردیبهشت ماه در شهر تهران در درون سالنهای برگزاری سمپوزیوم انجام شده بود، رویکرد کلی حاکم بر مباحث دسته ای از شرکت کنندگان نسبت به مبحث انتقال آب را موافق ولی منتقدانه در زمینه شیوه های اجرا دانست.
مهندس قیومی نیز رویکرد افراد حاضر در سمپوزیوم را به دو دسته موافقان پروژه انتقال آب به فلات مرکزی ایران (شامل نمایندگان مجلس، استانداران، شرکتهای بزرگ و مدیران اجرایی کشور و معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت) و مخالفان این پروژه (شامل دکتر محمد حسین پاپلی یزدی رئیس پنل ارزیابی اقتصادی و زیست محیطی انتقال آب دریای عمان سمپوزیوم، کارشناسان حوزه محیط زیست، جامعه شناسان و اقتصاددانان) تقسیم و به تحلیل دلایل و استدلالهای هر دو گروه پرداخت.
سپس دکتر محمدصالح اولیاء رییس دانشگاه یزد بررسی جزئیات مباحث مطرح شده در این سمپوزیوم و تحلیل دلایل موافقان و مخالفان این پروژه در جلسات بعدی کانون را بسیار مهم و ضروری دانسته و اظهار داشت که در زمینه انتقال آب باید سعی کنیم به اجماعی واحد در استان دست پیدا کنیم.
دکتر عطار نیز با بررسی نمونه های دیگر در گذشته، نگاه جامعه دانشگاهی به پروژه های انتقال بین حوزه ای را یکپارچه و منسجم ندانست.
وی بازخوانی تجربه جهانی در زمینه انتقال آب را یکی از وظایف کانون دانسته و پیشنهاد کرد کانون با تدوین مجموعه پروژه هایی پیوست شده به بیانیه ها، اقدام موثری در جهت دهی به پژوهشهای کاربردی در استان انجام دهد.
دکتر محمد مهدی لطفی معاون پژوهش و فناوری دانشگاه یزد نیز دلیل مخالفت بسیاری از اعضای جامعه دانشگاهی با پروژه انتقال آب را مربوط به آسیبهای زیست محیطی، استقرار صنایع، جذب جمعیت مهاجر و سایر مباحث مرتبط دانسته و بخشهای صنعت، خدمات، کشاورزی و شرب را مهمترین متقاضیان آب استان دانست.
سپس دکتر حسین ملکی نژاد عضو هیئت علمی دانشگاه یزد به توضیح طرحهای انتقال آب در کشورهایی نظیر استرالیا، اسپانیا، عربستان و امارات پرداخته و استفاده از تجربه آنها و تدوین نقشههای جایگزین برای این طرح را ضروری دانست. دکتر سید مجید میررکنی عضو هیئت علمی گروه فیزیک دانشگاه یزد، تمرکز بر ابعاد زمانی و نگاه آینده نگر نسبت به پروژه انتقال آب، در کنار بررسی ابعاد مکانی و استفاده از رهیافتهای جدید را ضروری دانسته و بر این نکته تاکید کرد که باید در مورد نحوه تامین، توزیع و مصرف آب مطالعه جدی انجام شود.
بررسی متن اولیه بیانیه سوم: مصرف آب در بخش کشاورزی
در ادامه جلسه، دکتر عطار با ارائه گزارشی از برگزاری پنج جلسه کاری در کمیته تدوین بیانیه، بیانیه تهیه شده را متنی متفاوت با دو بیانیه قبلی دانست.
به گفته وی، با توجه به اهمیت و حساسیت موضوع مصرف آب در بخش کشاورزی، این بیانیه در ۵ بخش تنظیم شده است. پس از مقدمه، «وضعیت منابع آب و مصارف کشاورزی» یعنی وضعیتی که هم اکنون وجود دارد بررسی شده است. سپس در بحث «بایسته های مدیریت ملی در حوزه کشاورزی» به آنچه باید باشد و رویکرد و راهبرد لازم برای رسیدن به وضع مطلوب پرداخته شده است. در نهایت نیز در ذیل بحث «چه باید کرد»، سیاستهای لازم برای رسیدن به وضع مطلوب و در ذیل بحث «موانع اجرا»، موانع چهارگانه اجرای سیاستها مورد تحلیل قرار گرفته است.
وی در ادامه با قرائت سه بخش اول بیانیه، از اعضا درخواست کرد نظرات خود را در ارتباط با هر بحث بیان کنند.
در این راستا دکتر کاظم کمالی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پیشنهاد کار بر روی مباحث مرتبط با پیامدهای اکولوژیکی و زیست محیطی مصرف آب در بخش کشاورزی، مهندس رضا فرقانی اله آبادی بازنشسته دانشگاه امام حسین یزد پیشنهاد تفکیک میزان آبهای شور از حجم کل منابع آب تجدید شونده استان و مهندس قیومی پیشنهاد تفکیک سهم شهرهای خاتم و ابرکوه از آمار کشاورزی استان و اتخاذ رویکرد مثبت و ایجابی در بیانیه را مطرح کردند.
سپس مهندس محمدعلی حاتمی زاده مدیر زراعت جهاد کشاورزی استان یزد مزایای استان در کشت برخی محصولات با وجود موانع و چالشهای موجود را برشمرده و اظهار داشت که آمار این بخش باید به گونهای بیان شود که مورد سوء استفاده و بهرهبرداری نادرست قرار نگیرد.
وی توجه بیانیه به سهم مناسب بخش کشاورزی در رشد اقتصادی استان یزد را نیز خواستار شد.
در این ارتباط دکتر عطار رسیدن به وضعیت متعادل و صلح آمیز در آینده را منوط به پذیرش و اصلاح خطاهای گذشته در سیاستگذاری ملی بخش کشاورزی دانسته و بر تفکیک میان آمارهای مربوط به «رشد» و واقعیت های «توسعه» بخش کشاوزی استان تاکید کرد.
در ادامه جلسه دکتر لطفی و دکتر اولیا تاکید کردند که این بیانیه برای تاثیر گذاری هر چه بیشتر، نباید دچار کلی گویی شده و مواضع سازمانهای دخیل در مدیریت کشاورزی را بازتاب دهد بلکه باید با رویکردی علمی و منصفانه، آسیب شناسی دقیقی از وضع موجود برای رسیدن به وضع مطلوب انجام دهد.
در این نشست دکتر عبدالحمید انصاری و دکتر محمد حسین معماریان از اعضای هیئت علمی دانشگاه یزد و مهندس راحله سادات حسینی نیز حضور داشتند.