خاک ماه، تهدید جدی برای جان فضانوردان
براساس گزارش نیواطلس، محققان با انجام چند آزمایش دریافتند قرار گیری در معرض ذرات خاک ماه برای طولانیمدت میتواند ۹۰ درصد از سلولهای ریه انسان و سلولهای عصبی موشها را از بین ببرد و احتمال ابتلا به سرطان را افزایش دهد.
زمانی که اولین فضانورد آمریکایی در سال ۱۹۶۹ قدم روی خاک ماه گذاشت، یکی از اولین پدیدههایی که با آن مواجه شد، ویژگیهای عجیب و غریب خاکی بود که سطح تنها قمر سیاره زمین را پوشش دادهبود. برخلاف خاک زمین،خاک ماه محصول میلیونها سال برخورد ریزشهابسنگها، نوسانات شدید دمایی و تابش مداوم تشعشعات کیهانی در فضای خلائی بدون آب است.
بدون حضور اکسیژن، آب و فعالیتهای زیستی برای تلطیف بافت خاک، ذرات خاک ماه به ذراتی ریز، زبر و ساینده و به شدت واکنشپذیر تبدیل شدهاند که بار الکتریسیته ثابت بالایی دارند. محصول این وضعیت خاکی پودری شکل ناخوشایند به رنگ خاکستری تیره است که به راحتی به لباس فضانوردان میچسبد،مفاصل این لباسها را میساید و به دستکشها و کلاه ایمنی و دیگر تجهیزات آنها آسیب وارد میکند و نشانههای زکام را در آنها ایجاد میکند،با شدتی که حتی پس از بازگشت به زمین نیز این نشانهها باقی میمانند.
محققان علوم ژنتیکی دانشگاه استونی بروکز در آزمایشی با استفاده از خاک شبیهسازی شده ماه دریافتند علاوه بر نشانههای زکام،قرار گیری چند ماهه در معرض خاک ماه علائم وخیمتری در فضانوردان ایجاد میکند. به گفته محققان تاثیر خاک ماه بر فضانوردان شباهت زیادی به بیماری سیلیکوزیس دارد،نوعی بیماری شغلی که در میان کارگران معدن رواج زیادی دارد و در اثر تنفس گرد و خاک مسموم ایجاد میشود.
محققان سلولهای درحال رشد انسان و موش را در وضعیتی کنترل شده در معرض خاک شبیهسازی شده ماه قرار دادند و دریافتند زمانی که ذرات این خاک به اندازه کافی ریز باشند، میتوانند ۹۰ درصد از سلولها را از بین ببرند. این خاک به اندازهای سریع سلولهای انسانی را نابود کرد که فرصتی برای محاسبه آسیبهای ژنتیکی باقی نماند.
دلیل آسیبزایی شدید این خاک هنوز مشخص نیست اما دانشمندان احتمال میدهند بروز واکنشهای التهابی درون سلول و یا تحریک تولید رادیگالهای آزاد که بر عملکرد سلولها تاثیر منفی دارد، از عوامل آسیبزننده به سلولها باشند.
دانش >فضا - همشهری آنلاین