به گزارش روابط عمومی دانشگاه شیراز، پس از دوازده فصل کاوش باستان‌شناختی هیات مشترک ایرانی-ایتالیایی در پارسه تخت جمشید در چارچوب پروژه «از کاخ تا شهر»، چشم‌اندازی نو از کهن‌ترین شهر پارسی ایران گشوده شد. این افق تازه، کشف دروازه شهر قدیمی پارسه است.

این دستاورد بزرگ حاصل ۱۲سال کاوش روش‌مند اعضای هیات‌‌علمی و دانشجویان دانشگاه شیراز و دانشگاه بولونیا با همکاری موسسه ایزمئو، پایگاه میراث جهانی تخت جمشید و پژوهشگاه باستان‌شناسی وزارت میراث فرهنگی در یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی شهر پارسه، موسوم به «تل آجری» است. به‌رغم تخریب شدید این محوطه باستانی، کاوش‌های دقیق و روش‌مند و مستندنگاری دقیق یافته‌ها، بازسازی شکل اصلی بنای این دروازه را در مقیاسی واقعی ممکن نمود.

در نتیجه این کاوش‌ها که به سرپرستی مشترک دکتر علیرضا عسکری چاوردی (عضو هیات‌علمی دانشگاه شیراز) و پروفسور پی‌یر فرانچسکو کالیری (عضو هیات‌علمی دانشگاه بولونیای ایتالیا) از تاریخ ۱۰مهرماه ۱۴۰۰ تا ۱۴ آذرماه ۱۴۰۰ انجام گرفت، علاوه‌بر آشکارشدن بخش‌های زیادی از بنا، پلان این دروازه به‌صورت نسخه‌ای کشابه از دروازه ایشتار بابل رسم شد و همچنین سه تکه کتیبه میخی به زبان‌های ایلامی و بابلی به‌همراه آجرهای لعاب‌دار منقش به‌ دست آمد. سرانجام، بازسازی‌های سه‌بعدی این بنا، روش تفسیر علمی و تحلیل مستند از ارزش‌های فرهنگی هنری، یادمان دروازه‌ای باشکوه در پردیس فیروزی شهر پارسه را فراهم آورد.

به‌گفته دکتر عسکری، باستان‌شناسان در دوازدهمین فصل از کاوش خود، فونداسیون (شالوده) دو برج بزرگ ضلع شمال شرقی و شمال غربی این دروازه تاریخی و همچنین ایوان و کریدور (راهرو) شمالی این بنا را به‌صورت کامل شناسایی و آشکار کردند .

وی افزود: طراحی‌های فنی از نقش و نگاره‌ها و شناخت علمی فنون ساخت بنا امکان بازسازی نقش و نگاره‌ها، بازسازی شکل اصلی بنای این دروازه را در مقیاسی واقعی ممکن نمود.

عضو هیا‌ت‌علمی دانشگاه شیراز ادامه داد: سرانجام، بازسازی‌های سه بعدی این بنا، روش تفسیر علمی و تحلیل مستند از ارزش‌های فرهنگی هنری یادمان دروازه‌ای باشکوه در پردیس فیروزی شهر پارسه را فراهم آورد.

وی خبر داد: در روند کاوش‌های این فصل، پلان این بنای تاریخی بیش از پیش به‌صورت نسخه‌ای مشابه از دروازه ایشتار بابل ظاهر شد که در آن ویژگی‌های جدید و بدیعی مانند هسته خشت و گلی دیوارهای آجر پخته نمایان شده است.

دکتر عسکری بیان داشت: در کاوش‌های این فصل سه تکه کتیبه میخی به زبان‌های بابلی و ایلامی به همراه آجرهای لعاب‌دار برجسته متعلق به تابلوهایی با نقوش گل رزت، گاو نر و مار-اژدهای موشخوشو نماد ایزد مَردوک از بین‌النهرین باستان از این دروازه به‌ دست آمد.

او عنوان کرد: همچنین، بخشی از سازه معماری مرحله دوم استقراری شامل یک فوانداسیون متشکل از پاره‌آجرهای شکسته نمایان شد که در بخش کریدور شمالی قرار داشت.

عضو هیات‌علمی بخش تاریخ دانشگاه شیراز یادآور شد: فعالیت‌های حفاظتی و مرمتی در زمینه تهیه طرح جامع پلان حفاظت از سازه‌های معماری این بنای باشکوه در این فصل با مستندنگاری و مرمت سازه‌های مکشوفه به انجام رسید و بخش عمده‌ای از آجرها حفاظت شد.

گفتنی‌ست، این پروژه محصول همکاری‌های بین‌المللی ایران و ایتالیا در حوزه میراث فرهنگی و راوابط دانشگاهی و باهمکاری و پشتیبانی موسسات هر دو کشور ازجمله وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران و ارگان‌های وابسته، پژوهشگاه میراث فرهنگی، پژوهشکده باستان‌شناسی، اداره کل پایگاه‌های میراث جهانی، دانشگاه شیراز، دانشگاه بولونیا، دانشگاه اوربینو و موسسه بین‌المللی مطالعات منطقه مدیترانه و شرق‌شناسی رم (ایزمئو) است.

برای مطالعه گزارش مشروح‌تر و مشاهده تصاویر بیشتر از این پروژه فایل پیوست را مطالعه نمایید.

سازه های معماری جدید از ایوان شمال غربی دروازه پردیس پارسه در کاوش تل آجری ۱۴۰۱

آشکار شدن ایوان شمال غربی دروازه پردیس پارسه در تل آجری ۱۴۰۱