عمومی | پژوهشگاه فضایی ایران

از بین بردن زباله‌های فضایی یک گام دیگر به واقعیت نزدیک شد

چهاردهمین محموله‌ی تجاری اسپیس ایکس برای تامین اذوقه‌ی ایستگاه فضایی بین‌المللی که چند هفته‌ی قبل (۲ اوریل/ ۱۳ فروردین) به فضا پرتاب شد، لوازم و تجهیزات جالبی حمل می‌کرد. به همراه محموله‌های علمی برای بررسی چگونگی رشد گیاهان در فضا، اثرات بی‌وزنی روی مغز استخوان و نحوه‌ی رفتار مواد در فضا، موشک قابل استفاده مجدد، فالکون ۹ یک ماهواره‌‌ی زباله جمع‌کن را هم به ایستگاه فضایی رساند .

ماموریت RemoveDEBRIS که با همکاری سازمان‌های دولتی و خصوصی راه‌اندازی شده است، از نوعی ابزارهای تورمانند و هارپون برای به دام انداختن زباله‌های فضایی در مدار زمین بهره می‌برد، ابزارهایی که معمولا در ماهیگیری استفاده می‌شوند.

گوگلیلمو الیتی، پژوهشگر ارشد ماموریت RemoveDEBRIS، ان را پروژه‌ای برای اثبات فناوری می‌داند. الیتی می‌گوید این ماموریت می‌تواند نشان بدهد که جمع‌اوری زباله‌های فضایی نسبتا ارزان است. به این ترتیب، امکان فعالیت شرکت‌های تجاری یا سازمان‌های دولتی با بودجه‌ای مقرون‌به‌صرفه وجود خواهد داشت.

الیتی که مدیر مرکز فضایی سوری، یک موسسه‌ی پژوهشی وابسته به دانشگاه سوری و سازنده‌ی ماهواره‌های کوچک انگلیسی فناوری ماهواره‌ی سوری (SSTL)  است، در مصاحبه‌ای گفت:

می‌خواهیم تا حد امکان یاد بگیریم. حتی اگر برخی ازمایش‌ها دقیقا همانطور که برنامه‌ریزی شده‌اند انجام نگیرند، اما بتوانند اطلاعاتی در اختیار ما قرار دهند، هنوز هم نتیجه مثبت تلقی می‌شود.

ماهواره RemoveDEBRIS حدود ۱۰۰ کیلوگرم وزن دارد. اما فضاپیمای کوچکی که توسط شرکت سوری ساخته شده است، عملکردی فراتر از وزن خود دارد. ماهواره‌ی مادر RemoveDEBRIS دو ماهواره مکعبی یا کیوب‌ست را حمل می‌کند و از ابزارهای مختلفی شامل یک شبکه توری و هارپون، لیزر و بادبان بهره می‌برد.الیتی می‌گوید ماهواره‌ی RemoveDebris ، اواخر ماه می (اوایل خرداد) راه‌اندازی می‌شود؛ اما برنامه قطعی هنوز تایید نشده است.

الیتی می‌گوید:

امیدوارم ماموریت در اواخر ماه می یا اوایل ماه ژوئن شروع شود.

به این ترتیب، RemoveDebris به بزرگ‌ترین ماهواره‌ای تبدیل خواهد شد که از ایستگاه فضایی راه‌اندازی می‌شود. این ماموریت تحت نظارت دقیق مدیران ناسا قرار دارد که می‌خواهند اطمینان حاصل کنند این ماهواره هیچ خطری برای ایستگاه فضایی بین‌المللی نخواهد داشت. قرار بود ماهواره‌ی RemoveDebris، سال گذشته به فضا فرستاده شود؛ اما بنا به برخی تغییر این ماهواره با تاخیر امسال به فضا فرستاده شد.

سازندگان RemoveDEBRIS، می‌خواهند هزینه‌ی جمع‌اوری زباله‌های فضایی را به‌طور چشم‌گیری کاهش دهند

جیسون فورشاو، مدیر پروژه RemoveDebri در شرکت سوری، می‌گوید:

این ماهواره دارای یک شبکه توری، یک هارپون و یک بادبان است. ایده این است که این ماهواره بتواند ماهواره‌های کوچکی که به‌عنوان زباله‌های فضایی از ان‌ها نام برده می‌شود جمع‌اوری کند.

ناسا براورد می‌کند که بیش از ۵۰۰ هزار زباله فضایی در مدار زمین وجود دارد. این اجرام سرگردان با سرعت زیادی حرکت می‌کنند وخطر زیادی برای هر جسمی که در مسیر ان‌ها قرار بگیرد دارند. دانشمندان راهکارهای خلاقانه‌ی زیادی برای رفع خطر این اجرام پیشنهاد داده‌اند؛ اما تاکنون هیچ‌کدام در فضا ازمایش نشده است .

الیتی به Spaceflight Now گفت:

با موفقیت این ماموریت ازمایشی، همه می‌توانند در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند. همه موافقیم که در حوزه‌ی فضا، جمع‌اوری زباله‌های فضایی ایده خوبی است. اما در صورتی که هزینه برای انجام این کار گزاف باشد، همه ترجیح می‌دهند که برای ماهواره‌های جدید خود خطر برخورد احتمالی با زباله‌های فضایی را بپذیرند. اگر بتوانیم هزینه ماموریت‌های جمع‌اوری زباله‌های فضایی را کاهش دهیم، بسیاری از شرکت‌ها در این زمینه سرمایه‌گذاری خواهند کرد.

در پایان ماموریت، RemoveDEBRIS با انجام ازمون نهایی خود، بادبان‌های قابل انبساطش را باز خواهد کرد (البته باید به یاد داشته باشیم که در مدار پایین زمین هنوز هوا وجود دارد) سپس به جو داخلی زمین وارد می‌شود و می‌سوزد. این اتفاق، یک سالو نیم پس از شروع ازمایش رخ می‌دهد. این پایان کنایه‌امیزی است؛ چرا که ماهواره‌ی زباله جمع‌کن در پایان خود تبدیل به زباله‌ی فضایی می‌شود !

منبع:زومیت