عمومی | موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

تصویبِ کلان‌طرح «میراث اخلاقی مسلمانان: مسائل اخلاقی در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی»

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، کلان‌طرح «میراث اخلاقی مسلمانان: مسائل اخلاقی در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی» به موضوعات اخلاقی که در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی مورد بحث قرار گرفته‌اند، پرداخته خواهد شد. اخلاق از حوزه‌­های بسیار مهم معارف اسلامی است، از این منظر، طرح حاضر، به «بازنگری متون، محتوا، و شیوه آموزش در مقطع دانشگاهی» به‌ویژه در رشته­‌ها (مثلاً فلسفه اخلاق، اخلاق اسلامی) و واحدهای درسی با موضوع اخلاق (مثلاً درس عمومی اخلاق و تربیت اسلامی) کمک خواهد نمود. بعلاوه، تاکیدی که این طرح بر بازشناسی مباحث اخلاقی در همه رشته‌­های علوم اسلامی (فلسفه، کلام، فقه، اصول، عرفان و ...) دارد، موجب گسترش مطالعات میان‌رشته‌ای (با تاکید بر نیازهای کاربردی جامعه و معارف اسلامی) خواهد شد. همچنین، در طرح حاضر تاکید بر معادل‌سازی مفهومی برای اصطلاحات تخصصی و ترویج آن‌ها در مجامع علمی و تلاش برای تبدیل زبان فارسی به زبان علم تقویت خواهد شد. این کلان‌طرح در هر مرحله محدود به نگارش مجموعه مقالات در سه زمینه زیر است: الف. مسائل اخلاقی در کلام: ۱. غایت‌های اخلاقی بعثت ۲. لطف ۳. فصل و حالات آن ۴. حسنِ فصل ۵. قبحِ فصل ۶. حسن و قبحِ فاعلی ۷. تکلیف ۸. الزام اخلاقی ۹. الهیات عملی ۱۰. کلامِ افعال ۱۱. آزادی اراده ۱۲. جبر ۱۳.م سئولیت اخلاقی ۱۴. اراده گرائی- عقل گرائی ۱۵. ذات گرائی- اسم گرائی ۱۶ف طرت ۱۷. استحقاق مدح و ذم ۱۸. معرفت اخلاقی ۱۹. مبناگرائی اخلاقی ۲۰. شریعت و اخلاق ۲۱. خطاهای اخلاقی و گناه ۲۲. توجیه اخلاق در کلام ۲۳. اعواض ۲۴. آلام ۲۵. احباط ۲۶. تکفیر ۲۷. امر به معروف و نهی از منکر ۲۸. عدالت ۲۹. بهشت و جهنم ۳۰. وعده و وعید ب. مسائل اخلاقی در فلسفه و منطق: ۱. حکمت عملی (اخلاق) ۲. نفس ۳. قوای نفس ۴. سعادت ۵. مراتب سعادت ۶. تفسیرهای ذهنی از سعادت ۷. تفسیرهای عینی از سعادت ۸. غایت آدمی و انواع آن ۹. چگونگی شناخت غایت (برهان ارکن) ۱۰. فضیلت و رذیلت (حد وسط) ۱۱. اجناس فضائل متعارف ۱۲. فضائل دینی ۱۳. عادت و اراده ۱۴. عدالت و انواع آن ۱۵. ظلم و انواع آن ۱۶. اختیار ۱۷. فطرت و وجدان ۱۸. عقل فعال و مستفاد ۱۹. عقل عملی ۲۰. فاعلیت اخلاقی و مبادی آن ۲۱. نیت ۲۲. طب روحانی ۲۳. شکاکیک اخلاقی ۲۴. دین و شریعت ۲۵. تاویل در حکمت عملی ۲۶. مثل (مثال خیر) ۲۷. اعتباریات ۲۸. شر اخلاقی ۲۹. عواطف و امیال ۳۰. مدینه فاضله ۳۱. هدایت نوعی ۳۲. خودگرائی (نظریه استخدام) ۳۳. بدیهیات اخلاقی ۳۴. الزام ۳۵. مسئولیت ۳۶. عبادت ۳۷. معاد ۳۸. مخالطات اخلاقی ۳۹. ا ستدلال اخلاقی ۴۰. برهان در اخلاق ۴۱. جدل و اخلاق ۴۲. مواضع اخلاقی (در جدل) ۴۳. آراء محموده ۴۴. تادیبات صلاحیه ج. مسائل اخلاقی در فقه و اصول: ۱. فقه و اصول فقه ۲. حکم فقهی و غایت آن ۳. احکام مختلف فقهی ۴. گناه ۵. گناه کبیره ۶. تجری و عصیان ۷. انقیاد و طاعت ۸. تعارض تکالیف ۹. تزاحم تکالیف ۱۰. طلب و اراده ۱۱. عرف متشرعه ۱۲. سیره عقلا ۱۳. حسن و قبح ۱۴. آراء محموده ۱۵. ملازمه عقل و شرع ۱۶. قاعده ضرر ۱۷. قاعده احتیاط ۱۸. قاعده برائت ۱۹. قاعده تسامح ( در ادله سنن) ۲۰. قاعده حمل بر صحت ۲۱. قاعده تسلط بر خود ۲۲. قاعده انصاف ۲۳. نیت ۲۴. اضطرار ۲۵. اکراه ۲۶. اعتباری ۲۷. امر به معروف و نهی از منکر ۲۸. آزادی بیان ۲۹. اثر مضاعف ۳۰. کسب با محرمات (خطاهای اخلاقی) ۳۱. عدالت عرفی ۳۲. عسر و حرج ۳۳. اباحه محظورات در حالت ضرورت ۳۴. کرامت انسان ۳۵. حق و حکم ۳۶. حقوق زنان.

لازم به ذکر است که این کلان‌طرح به سرپرستی محسن جوادی، استاد فلسفه دین دانشگاه قم، به انجام خواهد رسید و مدت‌زمان اجرای آن ۱۸ ماه در نظر گرفته شده است.