.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سیده سمیرا جعفری سر پرست هیات باستان شناسی امروز « شنبه »با اعلام این خبر گفت : تل سفیدک در شمال غرب شهر حاجی اباد مرکز شهرستان زرین دشت فارس به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم با توجه به در خطر بودن و تخریب بیشتر عوامل انسانی مورد کاوش و گمانه زنی قرار گرفت.
او با اشاره به این نکته که در اواخر دهه ۷۰ خورشیدی بخش حاجی اباد از شهرستان داراب جدا شد و با مرکزیت شهر حاجی اباد به شهرستان زرین دشت تغییر نام  داد تصریح کرد : در تابستان سال ۱۳۵۵ برای اجرای طرح کشاورزی در شهر حاجی اباد که در ان زمان روستایی از توابع شهرستان داراب بحساب می امد، بخشی از اراضی شمال روستا با بولدوزر تسطیح شد.
این باستان شناس افزود: اشکار شدن قطعات پُرشمار گچبری هنگام این فعالیتها نشان داد که محوطه از دیدگاه باستان شناسی در خور توجه است؛ پس از ان مرکز باستان شناسی ایران در زمستان سال ۱۳۵۶ نخستین کاوش های علمی را به سرپرستی زنده یاد مسعود اذرنوش در انجا سامان داد.
جعفری اظهار داشت :کاوش های هیئت مرکز باستان شناسی ایران در بنایی که بعدها « خانه اربابی» حاجی اباد نام گرفت ، موجب شد مجموعه ای با ارزش از معماری و هنر دوره ساسانی، که بر اثر نااگاهی و بی توجهی ساکنین در معرض ویرانی کامل قرار داشت، نجات یافته و نتیجه ان به گونه ای شایسته و علمی در قالب کتابی منتشر شود.
شهرت جهانی تل سفیدک

او تصریح کرد اهمیت تل سفیدک حاجی اباد و یافته های بدست امده از کاوش ان توسط زنده یاد دکتر اذرنوش باعث شد تا این محوطه شهرت جهانی بیابد و از جمله محوطه های مهم در شناخت دوره ساسانی باشد.
به گفته جعفری ،  به همین دلایل در تعیین عرصه و حریم این محوطه با حساسیت ویژه ای برخورد شد.
او درادامه مهمترین عامل را در تعیین عرصه وجود حقیقی عرصه محوطه دانست و گفت : و این به ان معنا است که بخش هایی به عنوان عرصه محوطه باستانی شناخته شود که دارای اثار باشد و محوطه در خارج از خط تعیین شده عرصه چه در سطح و چه زیر سطح عاری از هر گونه اثار باستان شناختی باشد.
وی تاکید کرد : این مهم در محوطه هایی که در زمین های با ارزش مانند زمین با کاربری مسکونی، باغ و کشاورزی حساسیت بیشتری دارد.
این باستان شناس با بیان اینکه این مسئله در مورد تل سفیدک حاجی-اباد نیز صادق است افزود: زیرا زمین های کشاورزی محوطه را محصور کرده و گاهی به درون عرصه نیز تجاوز می کنند.
افزایش ارزش روز افزون تل سفیدک

او افزود:امروزه تل سفیدک در حاشیه شهر حاجی اباد و انتهای بلوار امامزاده قرار گرفته است و رفته رفته به ارزش این زمینها در این شهر که اخیرا مرکز شهرستان زریندشت شده افزوده می شود از این رو این محوطه در معرض تخریب بیشتری قرار گرفته است.
او در تشریح انجام طرح تعیین عرصه و حریم این محوطه تاریخی گفت : به منظور گمانه زنی برای تعیین عرصه و حریم محوطه تل سفیدک، ابتدا از محوطه و زمین های اطراف ان به شعاع تقریبی ۳۰۰ متر نقشه توپوگرافی تهیه و سپس بر روی نقشه عوارض غیر طبیعی و موقعیت گمانه ها مشخص شد.
جعفری اظهار داشت :در این پروژه تعداد ۲۲ گمانه به ابعاد ۱×۱ با تاکید بر شمال جغرافیایی به منظور رسیدن به عرصه حقیقی محوطه زده شد.
او گفت :به دلیل قرارگیری محوطه تل سفیدک در میان زمینه های کشاورزی، ۲۲ گمانه ازمایشی با همکاری اداره میراث فرهنگی شهرستان زرین دشت و توجیه مالکان این زمین ها در اطراف محوطه و در زمین های کشاورزی حفر شد.
خانه ای متعلق به اشراف زادگان

به گفته این باستان شناس ، بقایای برجای مانده در تل سفیدک در واقع یک خانه دوره ساسانی است که به دلایلی از جمله ساختار و تزیینات به احتمال قریب به یقین متعلق به اشراف زاده ها یا به قولی اربابی بوده است.
او تصریح کرد :  اگرچه تنها اثار دیوارها  طاقچه ها و ته ستون ایوان ورودی بنا باقی مانده است ولی وجود اثار مکشوفه ان در شناخت تاریخ هنر و معماری و مذهب دوره ساسانی اهمیت زیادی دارد.
سرپرست هیات باستان شناسی گفت : این بنا از لحاظ کارکردی دارای سه قسمت مجزا بصورت واحدهایی با اتاق و حیاط مجزا بوده است.
جعفری گفت :  در بخشی از بنا (اتاق ۱۱۴) وجود نقاشیهای دیواری و گچ بربهای منحصر به فرد از جمله تصاویر صلیب شکسته در کنار مجسمه های ایزدبان و اناهیتا که در طاقچه های یک اتاق قرار داشته نشان می دهد که در این بنای مسکونی احتمالاً مکانی بعنوان محل نیایش وجود داشته است و دکتر اذرنوش ان بعنوان نیایشگاه ساختمان نام برده است.
این باستان شناس افزود: وجود مجسمه نیم تنه شاپور دوم که در سالهای ۳۰۹ تا ۳۷۹ میلادی حکومت می کرده نشان می دهدکه در دوره ساسانی همبستگی میان دین و دولت وجود داشته و ایرانیان باستان به مسائل مذهبی و انجام مراسم و نیایشهای دینی اهتمام ویژه ای داشتند.
به گفته این باستان شناس ، خانه اربابی حاجی اباد احتمالا در سال ۳۶۳ میلادی یا حوالی ان ساخته یا دوباره تزیین شده است.
کاوش و گمانه زنی به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تل سفیدک حاجی اباد مرکز شهرستان زرین دشت استان فارس ، به سرپرستی مشترک سیده سمیرا جعفری و محمدحسن پاک نژاد با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری انجام شد .