جنبش نرم افزاری؛ چالش ها و راهکارها
دکتر سعید زیبا کلام در اغاز سخنرانی خود با موضوع بازشناسی پارادایم‌ علمی ایران در میان استادان این دانشگاه با اشاره به فرمان مقام معظم رهبری در سال ۸۱ مبنی بر ایجاد جنبش نرم افزاری برای حل معضلات کشور، تحقق این جنبش را یکی از ابرچالش های جامعه امروز ایران دانست.
وی بیان داشت: جامعه امروز ما دچار چالش های گوناگونی است که باید با ریشه‌یابی به رفع انها پرداخت.
دکتر زیباکلام با تفکیک سه دوره چالش‌برانگیز شامل:پیش از دستور جنبش نرم افزاری، در زمان ان و پس از صدور دستور، رفع این چالش‌ها را با حکم حکومتی و یا توصیه های بالادستی غیر ممکن خواند.
وی تصریح کرد:جنبش نرم افزاری تولید علم با رویه‌های جاری و مرسوم دانشجو پروری و عملکرد استادان و نظام علمی کشور محقق نخواهد شد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: با توجه به عدم تعامل میان استادان مختلف چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی، همچنین تعامل میان استادان و دانشجویان با همدیگر و تعامل میان دانشجویان با یکدیگر این جنبش هیچگاه محقق نخواهد شد، زیرا هنوز فرهنگ مفاهمه و گفتگوی سالم در این سه سطح محقق نشده است.
دکتر زیبا کلام با اشاره به نقش همایش‌ها و سمینارها در ایجاد و توسعه تعامل و مفاهمه بین صاحب‌نظران، همایش های علمی دانشگاهی ایران را بی ثمر معرفی کرد و گفت: هدف بیشتر این همایش‌ها ایجاد تبلیغات رسانه ای و رساندن این پیغام به دستگاههای دولتی است که کار مهمی در دست انجام است.

تحصیلات تکمیلی و معمای چالش تولید علم
وی  در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت تحصیلات تکمیلی در دانشگاه ها اشاره کرد و اشتغال دانشجویان، وضعیت دروس و برنامه ریزی درسی و همچنین وضعیت رساله ها را سه رکن بازدارنده تولید علم در حوزه تحصیلات تکمیلی خواند.
وی ادامه داد: بیشتر دانشجویان در سطح تحصیلات تکمیلی شاغل هستند و استادان نیز عملا وقت لازم را برای پرورش دانشجویان این سطح اختصاص نمی دهند و این وضعیتی است که به طور جدی از رشد و ورزیدگی پژوهشی پژوهشگران ممانعت خواهد کرد.
این استاد فلسفه ادامه داد: در وضعیت فعلی دانشگاهها، استادانی که به دانشجویان پر و بال بدهند کم هستند و ما شاهد هستیم که کمتر پایان نامه و رساله ای از سوی استادان دانشگاههای مختلف به دقت و کامل خوانده شود که این ضعف  بزرگی است و ما شاهد هستیم که پایان نامه ها ماه ها روی میز استادان خاک می خورند و اینها ضعف های بزرگ جامعه علمی کشور است.
بی ثمری بسیاری از فصلنامه‌های علمی - پژوهشی
این استاد دانشگاه تهران افزود: دانشجویان امروزه فن گرفتن مدرک با کمترین زحمت را در دانشگاههای مختلف یاد گرفته اند و امروزه ما شاهد این هستیم که جمعیت تحصیلات تکمیلی رشد بی حد و حساب و کمتر ثمر‌بخشی داشته است.
دکتر زیبا کلام به فصلنامه های چاپ شده علمی و اموزشی در مراکز دانشگاهی مختلف اشاره کرد و اظهار داشت: کاربرد این فصلنامه ها عمدتا کاربردی برای ترفیع دارند و کمتر استاد پیشکسوت با انرژی با این فصلنامه ها همکاری می کنند.

راهکارهای رفع مشکل تولید علم
دکتر زیباکلام در ادامه سخنان خود راهکارهای رفع موانع تولید علم را دارای دو بعد سلبی و ایجابی دانست.
وی در بعد اقدامات سلبی موارد ۲۱ گانه ای را به شرح زیر معرفی نمود؛
۱- جلوگیری روند تولید انبوه استادان عقیمِ جزو ه‌پرورده و جزوه‌پرور
۲- عدم تکثیر و تولید بی رویه و فله ای دانشجویان در هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، و دکترا برای ارائه امار نمایشی به خود و افرنگیان
۳- خودداری از تکثیر بی‌رویه و بی حاصل و حیف و میل کننده پژوهشکده و پژوهشگاه و دانشگاه
۴- پرهیز از تکثیر بی رویه فصلنامه‌های دانشگاهی و حوزوی بی‌مایه و بی‌محتوا
۵- پرهیز از از برگزاری جشن و جشنواره و همایش های نمایشی و تشریفاتی پرهزینه و بی ثمر ملی و بین المللی
۶- اجتناب از از صدور دستور و دستورالعمل و بخشنامه و فراخوان و حکم حکومتی، وزارتی، و امثال ان برای تولید نظریه، پژوهش، و چگونگی انجام پژوهش
۷- ممانعت از انحراف عالمان جدی محقق، نه مدرس ، که انگیزه و توانمندی لازم برای اندیشیدن و نظریه پردازی دارند با مشاغل و پست‌های خوش‌نام و اوازه
۸- جلوگیری از تخصیص هر گونه امتیازات و امکانات مالی و مقامی و ارتقایی به سمت های اجرایی و مدیریتی
۹- همسطح نکردن عالمان محققِ نواور جسور را با عالمان مدرسِ مقلدِ خوش حافظه و خوش خطابه و خوش سخن و مجلس اراء
۱۰- همسان نکردن دانشجویان و طلاب انگیزه‌مند و فکور و توان‌مند را با جریان انبوه‌سازی تحصیلات دانشگاهی و حوزوی
۱۱- عالمان محققِ فکورِ جسور را با ایما و اشاره، و با جوسازی های لاینقطع رسانه ای حکومتی خوار و خفیف و خائف، و دلواپس و نگران نکنیم تا جسارت اندیشه ورزی های نواورانه ناهمگون با مقبولات و مشهورات زمانه و زمینه را از دست بدهند.
۱۲- تعیین نکردن حدود ثغور برای عالمان محققِ فکورِ و جسور
۱۳- هیچ موسسه اموزش عالی یا پژوهشیِ غیرشخصی را نباید ملک طلق این یا ان رجل حکومتی کنیم.
۱۴- اجتناب از از مشارکت رجالِ سیاسیِ حکومتی در همایش های جدی و پژوهشی جهت ایراد سخنرانی های افتتاحیه و اختتامیه تشریفاتی
۱۵- خودداری از برگزاری هرگونه مراسم بزرگداشت، گرامی‌داشت، و نکوداشت که به نحوی عمدتاً اگر نه تماماً چیزی جز بیان و ترویج تملق و تکلف و تعارف نیست.

۱۶- پرهیز از از تصویب و اجرای هر نوع سیاست یا برنامه‌ای که تلویحاً معطوف به جلب نظر و رضایت افرنگیان است.
۱۷- برای چهره‌سازی و بزرگ و وجیه‌المله جلوه‌دادن برخی شخصیت‌هایی که در نظر داریم دیر یا زود انها را بر مسندی سیاسی بنشانیم، القاب دانشگاهی و حوزوی و به‌ویژه سمت‌های اجرایی دانشگاهی و حوزوی را خرج انها نکنیم. و با این رویه، ان القاب و مناصب را در چشم و دل عموم تحصیلکردگان و اهل مطالعه جامعه بی ارج و بی مقدار نکنیم.
۱۸- خودداری از بکارگیری صاحبان مدرک دکترای تخصصی، مگر در مواقع استثنایی، در مشاغل مختلف سیاسی و اجرایی و مدیریتی (چرا که اساسا دکتری دوره‌ای برای ورود به حوزه پژوهش است)
۱۹- اجتناب از از ایجاد گرایش های تخصصیِ بدون پشتوانه لازمِ هیئت علمی متخصص
۲۰- اجتناب از از پذیرش رساله های دکتری ساده و فاقد تز با توسل به انواع معاذیر و توجیهات فرامعرفتی
۲۱- اجتناب از پذیرش دانشجویان ارشد و دکترا که شغل دیگری دارند.
وی در ادامه گفت: فهرست بیست‌ویک گانه راهکارهای سلبی فوق به میزان قابل توجهی ما را از اغما و یا وضعیت محتضر فعلی خارج می‌کند،‌لیکن بر ان راهکارها باید راهکارهای ایجابی را نیز افزود تا حاصل جمع انها پارادایم علمی معاصر را به جنب‌وجوش و تکاپو و حیات بیاندازد. موارد ۱۳ گانه‌ عبارتند از؛
۱- شناسایی استادان فکور و متهور و فراهم نمودن امکانات پژوهشی متناسب برای انان
۲- شناسایی دانشجویان و طلاب فکور و مستعد در فرایند روابط استاد و شاگردی، همچون حوزه‌های علمیه سابق و هموار کردن راه برای تربیت و بالندگی انان
۳- بیشینه کردن امکانات و منابع پژوهشی و مالی و موقعیت‌های مر تبط با تصمیم‌گیری برای محققین، و کمینه کردن انها برای مدرسین و صاحبان منصب اجرایی و مدیریتی در راستای تولید پژوهشگر و محقق از طرق زیر؛
(الف) حذف هر نوع امتیاز علمی و مالی برای مسئولیت‌های اجرایی و مدیریتی.
(ب) مشروط کردن هر نوع ارتقاء مقام علمی به داشتن پژوهش‌های اصیل و جدی.
(ج) بازنشسته کردن زودهنگام استادانی که ظرف مدت تعیین شده هیچگونه تحقیق جدی و قابل قبولی نداشته‌اند.
(د) تعیین و رعایت یک میزان حداکثری برای ساعات تدریس و ممنوعیت اکید تجاوز از ان میزان.
۴- ایجاد زمینه‌های مناسب برای تعامل و گفتگوهای پژوهشگرانه صمیمانه و بی‌تکلف میان عالمان.
۵- تمهید زمینه‌های لازم برای ایجاد تعامل میان عالمان و دانشجویان.
۶- تمهید و ترغیب دانشجویان برای تعامل و گفتگو.
۷- تنظیم تعداد دانشجویان ارشد و دکترا و توزیع دروس برای استادان در راستای امکان ارزیابی مقالات دانشجویان و بهره‌مند کردن دانشجو از این بازخورد

۸- تمام رویه‌های معمول درباره رساله‌های ارشد و به ویژه دکترا
۹- خارج کردن مجلات علمی –پژوهشی از وضعیت محفلی و محتضر فعلی
۱۰- بازنگری در نسبت دروس کارشناسی با دروس ارشد و ایضاً با دروس دکترا
۱۱- بازنگری در در سازوکار و نقش موجود فرهنگستان‌های کشور، شورای پژوهش های علمی کشور و از همه خارق‌العاده‌تر و فضیحت بارتر، شورای عالی انقلاب فرهنگی
۱۲- تکریم کردن محققان با سهیم کردن ایشان در فرایندهای سیاست گذاری و تصمیم گیری های کلان، به صورت عضویت در هیئت های مشورتی نه جشن و جشنواره و همایش های حیف و میل کننده بودجه ملی
دکتر زیباکلام در پایان سخنان خود با اشاره به صدور فرمان هشت ماده‌ای مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۰، صدور فرمان حکومتی را برای رفع چالش‌های امروزین کافی ندانست و گفت: اگر قرار بود مشکلی با فرمان حکومتی رفع بشود و یا از بروز ان جلوگیری شود، پس از صدور این فرمان از عالی‌ترین مقام کشور، نباید امروز شاهد فسادهای اقتصادی می‌بودیم.
وی با تاکید بر عزم خودجوش و برامده از دل جامعه خواستار ایجاد فضای گفت و گو و تعامل برای رفع موانع کشور شد.

در ابتدای این نشست نیز دکتر حجت الله صادقی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد به معرفی سخنران مدعو پرداخت.

وی با اشاره به سوابق تحصیلی و شغلی دکتر سعید زیبا کلام وی را یکی از فیلسوفان بنام کشور خواند و گفت: محافل علمی از وجود وی بهره‌های فراوان برده اند و ایشان یکی از افتخارات جامعه علمی کشور محسوب می شوند.
دکتر صادقی افزود: ایشان تحصیلات علمی خود را در بریتانیا سپری کرده اند و در دوران دانشجوئی که من دچار نوعی پریشانی فکری شده بودم، با خشوع و تواضع به من کمک کردند که نشان از منش و شخصیت بالای ایشان دارد.
نشست پرسش و پاسخ و اهدای لوح یادبود از سوی دکتر علی اصغر علمدار مدیر دفتر نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاه یزد به دکتر زیبا کلام از دیگر برنامه های این نشست بود.