رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه با تشریح اقدامات و عملکرد دانشگاه علوم پزشکی همدان در حوزه پدافند غیرعامل گفت: این مجموعه در حوزه پدافند غیرعامل هماره پیشرو و هوشیار است.

به گزارش پایگاه خبری وب‌دا در همدان، دکتر حبیب معصومی در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به مناسبت هفته پدافند غیرعامل در روزهای ۵ تا ۱۲ آبان ماه و نقش دانشگاه علوم پزشکی همدان در این موضوع اظهار کرد:  دبیرخانه پدافند غیرعامل و کاهش خطر و بلایای دانشگاه در مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی مستقر است، هرسال در هفته پدافند غیرعامل، برنامه‌هایی به همین مناسبت از سوی این مرکز برگزار می‌شد که امسال به دلیل شیوع بیماری کرونا، برنامه‌ها با محدودیت‌هایی دنبال و اجرا شد.

وی هدف از برگزاری برنامه‌ها و جلسات هفته پدافند غیرعامل را معطوف کردن توجهات و حساس نمودن بیشتر مسئولین، مدیران و مردم به این موضوع دارای اهمیت عنوان کرد و افزود: پدافند به معنی دفاع است که در دو حالت عامل و غیرعامل بروز و ظهور می‌یابد؛ دفاع عامل از طریق اقدامات مسلحانه در مقابله با هجمه دشمن صورت می‌گیرد اما دفاع غیرعامل اقداماتی غیرمسلحانه است که در زمره وظایف همه دستگاه‌های اجرایی گنجیده است.

رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه، پدافند غیرعامل را مجموعه اقدامات غیرمسلحانه‌ای برشمرد که باعث کاهش آسیب‌پذیری و رفع تهدیدات، حفظ سرمایه‌ها، پایداری خدمات و ارتقای امنیت می‌شود.

وی با بیان اینکه در هر شرایطی اهداف سازمان‌ها باید محقق شده و چرخه خدمت‌رسانی به مردم نباید مختل نشود تبیین کرد: یکی از اهداف مهم پدافند غیرعامل این است که در هر موقعیت تهدیدزا سازمان مورد نظر به اهداف خود جامه عمل بپوشاند و در ارائه خدمت به مردم دچار وقفه نشود.

**سلامتی، مهم‌ترین مطالبه مردم در تهدیدات پدافند غیرعامل است

دکتر معصومی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم در شرایط بحرانی پدافند غیرعامل مطالبه سلامتی است بنابراین یکی از مهم‌ترین برنامه‌ریزی‌ها در این شرایط باید بر مبنای حفظ چرخه خدمت‌رسانی در حوزه سلامت باشد که این مهم وظیفه دانشگاه را در موضوع پدافند غیرعامل سنگین‌تر می‌کند.

وی با اشاره به اینکه تهدیدات غیرطبیعی و انسان‌ساخت محور کار پدافند غیرعامل و تهدیدات طبیعی حوزه کار ستاد مدیریت بحران است خاطرنشان کرد: تهدیدات غیرطبیعی عمدتا از سوی دولت‌های متخاصم و یا گروه‌های تروریستی و خرابکار اتفاق می‌افتد که در هر صورت عمدی و انسان‌ساز بودن این تهدیدات محور راه‌های پیشگیرانه و مقابله است البته امروزه روند تهدیدات مثل گذشته با استفاده از سلاح‌های سرد، گرم و ... نیست بنابراین باید آمادگی لازم در برابر انواع تهدیدات ایجاد شود.

مدیر حوادث دانشگاه انواع تهدید‌ات در حوزه پدافند غیرعامل را هسته‌ای، شیمیایی، سایبری، زیستی، اقتصادی، مردم محور، نرم، رسانه و روانی دانست و تشریح کرد: مواد رادیواکتیو و نیروگاه‌های هسته‌ای محور تهدیدات نوع اول در پدافند غیرعامل است، گروه دوم تهدیدات که تهدیدهای شیمیایی هستند هم می‌توانند با اشتباه انسانی و هم با غرض‌ورزی دولت متخاصم شکل بگیرند که از نگهداری مواد شیمیایی درون آزمایشگاه‌ها تا جابجایی سوخت و مواد شیمیایی در  بین مسیرهای استانی و.. را شامل می‌شوند.

وی بیان کرد: سومین گروه از تهدیدات پدافند غیرعامل تهدیدات سایبری هستند که ناظر بر همه سیستم‌های هوشمند نگهداری اطلاعات، سامانه‌های HIS ، اتوماسیون اداری و ... است و این فضای دیجیتالی و الکترونیک هوشمند هم می‌تواند نقطه مثبت باشد و هم بستر تهدید، چراکه اگر این سیستم‌های هوشمند غیر قابل دسترس و یا محدود شوند بسیاری از امور جاری دستگاه‌ها و سیستم‌های خدمت‌رسان دچار مشکل می‌شود.

**افزایش ناباروری یا برخی بیماری‌ها می‌تواند متاثر از تهدیدات زیستی باشد

رییس اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه متذکر شد: گروه چهارم تهدیدات، مخاطرات زیستی است که دشمن می‌تواند با ایجاد آسیب در عوامل زیستی مشکلاتی ایجاد کند به عنوان مثال دولت متخاصمی می‌تواند با آلوده کردن آب، گوشت یا مواد آرایشی قاچاق و ارسال آن به کشور هدف در این نوع مخاطرات نقش‌آفرین شود، که افزایش زوج‌های نابارور یا بیماران دیابتی را می‌توان در برخی موارد متاثر از ایجاد عوامل تهدیدزای زیستی عنوان کرد.

وی در ادامه با بیان اینکه شناسایی و حفظ سرمایه‌ها و زیرساخت‌ها نخستین هدف پدافند غیرعامل است گفت: شناسایی منابع فیزیکی در مجموعه دانشگاه علوم پزشکی همدان، شناسایی تجهیزات اداری و بهداشتی درمانی و نیروی انسانی و حفظ این سرمایه‌ها مهم‌ترین رویکرد دانشگاه در حوزه پدافند غیرعامل است که حفظ و نگهداری از سرمایه‌هایی نظیر انبارهای دارویی تا نیروی انسانی دانشگاه را شامل می‌شود.

دکتر معصومی شناسایی عوامل تهدیدزای سرمایه‌ها و راهکارهای رفع این عوامل را دیگر هدف پدافند غیرعامل برشمرد و اظهار داشت: در برخی موارد مثل قطع شدن برق یک بیمارستان در ظاهر ساده می‌تواند بسیار مخاطره‌انگیز باشد بنابراین باید پیامدهای این آسیب‌ها از قبل پیش‌بینی شده و راه‌های جایگزین در این روند پیش‌بینی شود.

وی افزود: ارزیابی ریسک، نوشتن سناریو، اجرای رزمایش و در نهایت بازنگری و اصلاح، گام‌های بعدی در روند اجرای چارچوب‌های پدافند غیرعامل است که در این راستا از سال ۸۵ دانشگاه در تلاش بوده تا با آموزش کارکنان در زمینه‌های مختلف به خصوص آموزش کلیه مخاطرات پدافند غیرعامل زمینه حفظ سرمایه‌ها  شناسایی تهدیدات را ارتقا دهد.

**منابع جایگزین برای مقابله با تهدیدات پدافند غیرعامل در دانشگاه پیش‌بینی شده است

مدیر حوادث دانشگاه تشریح کرد: ایجاد ظرفیت‌ها و منابع جایگزین از جمله اقداماتی است که در دانشگاه در حوزه پدافند غیرعامل به آن عمل شده است به عنوان مثال خرید ۱۶ دستگاه تلفن ماهواره‌ای در کنار خطوط تلفن دانشگاه یا ایجاد منبع آب در کنار برخورداری بیمارستان از آب لوله کشی  و یا ایجاد مشعل دوگانه سوز با سوخت مایع از جمله این اقدامات است که در وقت نیاز جایگزین منبع اصلی خواهد بود.

وی همچنین تعیین جانشین مدیران و نیروهای انسانی و سازماندهی افراد را از دیگر اقدامات در راستای تحقق اهداف پدافند غیرعامل عنوان کرد و گفت: در هر حادثه و شرایطی باید امکان جایگزین کردن نیروهای انسانی و منابع وجود داشته باشد تا در صورت بروز سوانح عمدی چرخه خدمت‌رسانی دچار مختل نشود.