نشست خبری سومین کنفرانس ملی علوم پروتیینی و پپتیدی
نشست خبری سومین کنفرانس ملی علوم پروتئینی و پپتیدی با حضور دکتر رضا یوسفی، دبیر علمی کنفرانس، دکتر امین رضا ذوالقدر،دبیر اجرایی و دکتر داریوش خلیلی ، عضو کمیته اجرایی کنفرانس در تالار دکتر مصطفوی دانشگاه شیراز برگزار شد.
در این نشست ، اساتید دانشگاه شیراز ضمن اشاره به ضرورت و اهمیت علوم پروتیینی و پپتیدی ، به بیان اهداف و برنامه های کنفرانس پرداختند.
وی افزود: از جمله محورهای مهم این کنفرانس می توان به شیمی پروتیین- مهندسی آنزیم ها-پروتیین ها و پپتید های متابولیکی- داروها و بیومارکرهای پروتیینی- فناوری های پیشرفته در حوزه مطالعات پروتیینی- پپتید های فعال زیستی و کاربرد آنها در صنایع مختلف و کاربرد پروتیین در فناوری نانو اشاره کرد.
دبیر علمی سومین کنفرانس ملی علوم پروتئینی و پپتیدی خاطر نشان کرد : از مجموع حدود ۳۰۰ مقاله ای که به دبیرخانه کنفرانس ارسال شده ، ۲۵۰ مقاله بوسیله کمیته علمی کنفرانس پذیرش شده است که از این تعداد حدود ۲۰۰ مقاله به صورت پوستر و ۵۰ مقاله به صورت سخنرانی ارائه خواهد شد.
وی افزود : در این کنفرانس پروفسور روبرت هوبر (Robert Huber ) از موسسه ماکس پلانک آلمان و برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۸۸ در حوزه مطالعات ساختاری پروتیین سخنرانی خواهند نمود.
دکتر ذوالقدر ادامه داد: حدود ۱۰ نفر از پژوهشگران و دانشمندان فعال در این حوزه از کشورهای سوییس، آلمان، فرانسه، هلند، اتریش و روسیه نیز در کنفرانس شیراز سخنرانی خواهند کرد.
وی تصریح کرد : هم زمان با سومین کنفرانس علوم پروتئینی و پپتیدی پنج کارگاه تخصصی با مشارکت کارشناسان بین المللی درخصوص کاربرد تجهیزات با فناوری بالا در حوزه پژوهش های پروتئین و پپتید بوسیله کارشناسان کمپانی های بنام بین المللی سازنده این تجهیزات برگزار می شود.
به گفته ی دکتر ذوالقدر، سه شنبه 4 اردی بهشت و یک روز قبل از برگزاری کنفرانس ، سخنرانی پروفسور روبرت هوبر ، برنده جایزه نوبل شیمی ، با حضور عموم دانشجویان دانشگاه شیراز و سایر دانشگاه ها ، ساعت 16 در تالار حکمت واقع در پردیس ارم برگزار می شود.
دکتر خلیلی اضافه بیان کرد: این کنفرانس به میزبانی مشترک دو بخش زیستشناسی و شیمی دانشگاه شیراز در تالار حکمت برگزار می شود.
وی ادامه داد : مدیریت امورعلمی دانشجویان دانشگاه شیراز، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، انجمن شیمی ایران، نخبگان شهید فهمیده،انجمن بیوشیمی فیزیک ایران و انجمن پپتید ایران از جمله حامیان سومین کنفرانس ملی علوم پروتیینی و پپتیدی می باشند.
شایان توجه است با توجه به اهمیت ویژه حوزه پروتئین و پپتید اولین کنفرانس علوم پروتئینی و پپتیدی ایران به میزبانی و ابتکار دانشگاه شیراز 19 و ۲۰ آذرماه سال ۱۳۹۳ برگزار شد. دومین کنفرانس علوم پروتئینی و پپتیدی هم 8 و 9 اردیبهشت ماه ۱۳۹۵ و به میزبانی دانشگاه اصفهان برگزار شد.
کاربرد پروتئین ها و پپتیدها در صنعت دارویی
آغاز صنعت داروهای پروتئینی و پپتیدی به سال ۱۹۸۲ با ورود هورمون پروتئینی انسولین به حوزه درمان برمی گردد. از این سال به بعد سالانه تعداد جدیدی داروی پروتئینی و پپتیدی به حوزه درمان وارد شده است. درحال حاضر بیش از ۱۷۰ داروی پروتئینی و پپتیدی در حوزه درمان استفاده می شود که میزان فروش جهانی آنها بالغ بر ۲۰۰ میلیارد دلار می¬باشد. داروهای پروتئینی و پپتیدی یک رقیب سرسخت برای داروهای شیمیایی رایج محسوب می شوند و هر ساله نقش خود را در جامعه بیشتر اعمال می کنند. خصوصیاتی نظیر اثرات جانبی کم، ویژگی مناسب برای مولکول هدف و همچنین قدرت سلول برای از بین بردن این مواد و انباشته نشدن آنها در کبد، کلیه و دیگر اعضای بدن، باعث شده که توجه بسیاری از شرکت های دارویی به پروتئین ها و پپتیدهای درمانی معطوف شود. از جمله بیماری¬هایی که داروهای پروتئینی و پپتیدی برای آنها تجویز می شوند می توان به سرطان، نقص های متابولیکی مثل دیابت، چاقی و دیگر نقائص بالینی نظیر آلرژی، بیماری های قلبی-عروقی، بیماری های عفونی مثل HIV و هپاتیت، بیماری های دستگاه گوارش، بیماری های پوستی و بیماری های دستگاه ادراری اشاره کرد. همچنین پروتئین ها و پپتیدها کاربرد زیادی در صنایع دیگر نظیر بهداشتی، غذایی، نساجی و صنعت تولید سوخت زیستی دارند.
تولید داروهای پروتئینی و پپتیدی
تولید داروهای پروتئینی در گذشته اساساً از منابع طبیعی شان نظیر موجوداتی همچون گوساله یا خوک بود . سپس فناوری DNA نوترکیب این امکان را فراهم کرد تا بتوان موجوداتی ترانس ژنیک ایجاد کرد . از زمانی که داروهای پروتئینی و پپتیدی از این طریق تولید شده اند، تنوع این محصولات شتاب بیشتری به خود گرفته است. امروزه ارگانیزم های متنوعی جهت بیان پروتئین ها و پپتیدهای دارویی به کار گرفته می شود. داروهای پپتیدی نیز به دو روش شیمیایی و زیستی تولید می شوند.
مهندسی پروتئین ها و پپتیدهای دارویی
هدف از مهندسی داروهای پروتئینی و پپتیدی، افزایش کارایی بالینی آنها است. انسولین را می توان به عنوان مثالی از اولین پروتئین دارویی مهندسی شده نام برد. مهندسی این دارو اغلب با تعویض یک تا سه آمینواسید صورت می گیرد. هدف از این عمل تولید انسولینی است که اثر طولانی تری داشته باشد و بهتر بتواند نقش طبیعی اش را در بدن ایفا کند . امروزه از انسولین داروهای متنوعی تولید می شود که هر کدام به عنوان یک داروی انسولینی ویژگی های منحصر به فرد و حتی روش استفاده مختص به خود را دارد.
جنبه های اقتصادی داروهای پروتئینی و پپتیدی
در حال حاضر چند صد پروتئین و پپتید دارویی در فازهای مختلف آزمایش بالینی هستند و در سال های آتی به مرور به جمع داروهای پروتئینی و پپتیدی می پیوندند. همچنین صدها پروتئین و پپتید با توان بالقوه جهت استفاده در کاربردهای درمانی بوسیله آزمایشگاه های سراسر جهان مطالعه می شود. تعدادی از این پروتئین ها و پپتیدها نیز به مرور به مراحل مختلف آزمایش بالینی وارد خواهد شد. با توجه به آنچه ذکر شد صاحب نظران معتقدند که در حال حاضر بازار پروتئین و پپتید دارویی دوران طفولیت را طی می کند و برای سالیان مدیدی آینده مطمئن همراه با رشد چشمگیری را خواهند داشت. پیش بینی می شود که میزان فروش جهانی داروهای پروتئینی و پپتیدی در سال ۲۰۱۹ به ۲۳۰ میلیارد دلار برسد. با در نظر گرفتن آمارها، باید گفت که این داروها با رشد سالانه حدود ۱۰درصدی رو به رو است .
بومی سازی داروهای پروتئینی و پپتیدی در کشور و چشم انداز آینده آن
عمده تولیدات صنعت دارویی کشور مولکول های شیمیایی کوچک می باشد. از طرفی، سالانه جهت واردات تنها چند قلم داروی پپتیدی رقمی بیش از ۳۰ میلیون دلار ارز از کشور خارج می شود. دولت ایران اخیراً سرمایه ها و امکاناتی را جهت تولید داروهای زیستی اختصاص داده است. با این وجود یک مزیت بزرگ تولیدات داخلی قیمت مناسب آنها است.
آینده داروهای پروتئینی و پپتیدی
با توجه به بازار بزرگ پروتئین ها و پپتیدهای دارویی در جهان و با در نظر گرفتن تعداد قابل توجه نیروی انسانی متخصص کشور در حال حاضر این حوزه مهم ظرفیت بالقوه ای در ایجاد اشتغال و کمک به تولید ملی را دارا است. در صورتیکه با برنامه ریزی و سرمایه گذاری قابل توجه در این حوزه سهم تنها دو درصدی از بازار بزرگ جهانی داروهای پروتئینی و پپتیدی نصیب کشورمان شود گامی مهم در راستای تحقق آرزوی دیرینه ایرانیان مبنی بر تشکیل اقتصاد بدون نفت برداشته خواهد شد. همچنین این عرصه ظرفیت مناسبی جهت ایجاد اشتغال مولد برای نیروی کار جوان و متخصص کشورمان را دارا می باشد. در این راستا برخی از تلاش شرکت¬های داخلی طی سال های اخیر برای تولید داروهای پروتئینی و پپتیدی نیز محقق شده است به طوری که تا سال ۲۰۱۲میلادی حدود ۲۰ داروی پروتئینی و پپتیدی بوسیله شرکت های ایرانی تولید شده است که بیش از نیمی از آن هم اینک در حوزه درمان و در داخل کشور استفاده می شود. با توجه به رشد چشمگیر تعداد پژوهشگران ایرانی فعال در حوزه علوم پروتئینی و پپتیدی طی سالیان اخیر به نظر می رسد اینک یکی از ملزومات مهم برای اینکه کشورمان در آینده ای نزدیک با برنامه ای جدی یکی از چند کشور مهم در عرصه تولید و صادرات داروهای پروتئینی و پپتیدی باشد فراهم شده است.
عکس های بیشتر مرتبط با این خبر در آرشیو الکترونیکی روابط عمومی دانشگاه شیراز موجود است.
http://gallery.shirazu.ac.ir