مشکلات صنعت نشر کتاب ایران بررسی شد
«مشکلات صنعت نشر کتاب ایران: مبتنی بر مرور متون» نوشته داریوش مطلبی در شماره ۴۸ فصلنامه مطالعات فرهنگ- ارتباطات، نوبت زمستان ۱۳۹۸ به چاپ رسیده است.
هدف این مطالعه، شناسایی مشکلات صنعت نشر کتاب ایران، براساس دیدگاه منتشرشده متخصصان و پژوهشگران حوزه نشر است. از همینرو با استفاده از روش تحلیل محتوا، مقالات، کتابها و پایاننامههایی را که با موضوع نشر کتاب ارتباط دارد، مورد بررسی قرار داده است.
این پژوهش، مشکلات حوزه نشر را به دو حوزه درونی و بیرونی دستهبندی کرده و نابسامانی وضعیت توزیع کتاب، حرفهای نبودن بخش اعظم ناشران و نداشتن تخصص کافی در حوزه نشر، عدم توجه به اطلاعرسانی و تبلیغ کتاب از سوی آنها و بیتوجهی به سازوکارهای اقتصادی در «تولید، توزیع و مصرف کتاب» را ازجمله مهمترین مشکلات درونی صنعت نشر برمیشمارد و مهمترین مشکلات بیرونی آن را نبود فرهنگ کتابخوانی در ایران و عدم ترویج کتابخوانی از سوی نهادهای آموزشی و فرهنگی (مشکل فرهنگی)؛ نبود نهادهای صنفی و اتحادیه نشر تاثیرگذار و عدم توسعه کتابخانهها بهویژه کتابخانههای عمومی و مدارس و نبود آرامش فکری و روحی مردم (مشکلات اجتماعی)؛ نگرش صرفاً فرهنگی و بیتوجهی به سازوکارهای اقتصادی مرتبط با عرضه و تقاضای کتاب (مشکل اقتصادی) و ممیزی کتاب و نارکارآمدی قوانین مرتبط با حق نشر (مولف) و همچنین دخالت بیش از حد دولت در نشر (مشکلات سیاسی) اعلام میدارد.
بهطور کلی داریوش مطلبی در این مقاله، مشکلات موجود در صنعت نشر را به دو دسته عمده مشکلات درونی (درون صنفی) و بیرونی (برون صنفی و فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) قابل دستهبندی میداند که حل یکی بدون دیگری امکانپذیر نخواهد بود.