" سلسله جلسات ارائه گزارش عملکرد سالانه سال ۱۳۹۸ مرکز  تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان  در سال جاری با حضور دکتر کامبیز بازرگان معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات آموزش¬ و ترویج کشاورزی، حجت الاسلام و المسلمین سعیدیان مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان، دکتر رسول زارع قائم مقام، معاونان و مدیران کل ستادی سازمان با دکتر منصور قدرتی رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سمنان در سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی به صورت مجازی برگزار شد .

دکتر بازرگان رئیس سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ¬با قدردانی از فعالیت های انجام شده در مرکز تحقیقات بیان داشت: هدفمندی فعالیتهای شما از اهمیت ویژه ای برخوردار است، در بخش جنگل و مرتع، گیاهان داروئی (مانند زیره سبز، آویشن، گل محمدی)، استان سمنان ظرفیت های اشتغال زایی خوبی دارد که باید توسعه یابد، لازم است دستاوردها به شکل یک بسته کامل از مرحله معرفی تا حصول نتیجه در عرصه کشاورزی، ارائه شود و درآمدزائی بهره برداران به عنوان یک هدف مدنظر قرارگیرد ما زمانی موفق هستیم که این استعدادها در استان توسعه یابد .

وی در سخنان خود با اشاره به کشت گیاهان علوفه ای و رفع نیاز در سطح ملی بیان داشت: مرکز تحقیقات اقدامات خود را با کمک همکاران در سایر موسسه های تحقیقاتی مانند موسسه خاک و آب، در جهت توسعه کشت گیاهان علوفه ای ادامه دهد. وی با اشاره به پژوهش هایی که بر روی کشت گیاه خارشتر انجام شده، خاطرنشان ساخت: مرکز تحقیقات می تواند با تعیین نقشه و مساحت کشت این گیاه، استقرار گیاه، داشتن بذر، و میزان تولید، به ارائه توصیه ها برای کشت در سطح ملی اقدام نماید و شرائط  قطع وابستگی علوفه به خارج کشور را فراهم کند.

دکتر بازرگان با تشریح این موضوع که اقدامات شاخص مرکز تحقیقات در زمان ارائه دستاوردها به بخش اجرا پایان نمی یابد، موضوع پایش مسائل کشاورزی را مطرح نمود و افزود: اینکه توصیه های مرکز تحقیقات در مرحله اجرا چگونه است و آیا در عرصه های تولید عملیاتی شده یا نقائصی وجود دارد، نیاز به پیگیری دارد، پایش زنجیره تولید و اشتغال و احیانا مشکلاتی که در کار دیده می شود، در کنار تحلیل مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی از وظائف مهمی است که باید به آن پرداخته شود .

دکتر منصور قدرتی رئیس مرکز تحقیقات و کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان با تشریح فعالیت های شاخص سال ۱۳۹۸ مرکز به چالش های استان طی چندسال اخیر اشاره داشت. وی کمبود علوفه در بخش دامپروری و عشایری را از موارد مهم استان برشمرد که با معرفی تعدادی از هالوفیت ها و گیاهان مقاوم به شوری به عنوان علوفه دام در اراضی شور استان، پیگیری شد همچنین وی خاطرنشان ساخت: این گونه ها قادرند ذخیره خشک و یا منبع تغذیه مکمل تحت شرایط خشک و نیمه خشک را فراهم نموده و به عنوان مکمل مواد مغذی برای سایر علوفه ها محسوب شوند. افزایش طول دوره چرای گیاهان علوفه ای از طریق بهره گیری از تنوع گیاهان با فنولوژی های متفاوت در مراتع قشلاقی – ۱۳ گونه، تولید علوفه به روش زراعت سیلابی در عرصه های پخش سیلاب استان و استفاده از سطوح مختلف گیاه خارشتر در جیره غذایی بزهای مهابادی، از دیگر روشهای مقابله با این معضل بوده است .

رئیس مرکز یکی از چالش های استان را  تغییر اقلیم و آثار مخرب آن به عنوان مهمترین مساله زیست محیطی دنیا در اثر افزایش میزان کربن جو برشمرد و فعالیت مرکز سمنان را با معرفی گونه های مرتعی Salsola rigida ، Halocnemum strobilaceum ، Seidlitzia rosmarinus و Allenia subaphylla به عنوان گونه های شورروی و Zygophylum eurypterum به عنوان گونه غیر هالوفیت برای اجرای طرح های ترسیب کربن سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری، بیان داشت .

وی با تشریح کمبود مواد اولیه برای تولید بیواتانول (تهیه ماده ضدعفونی کننده) به فعالیت مرکز شامل معرفی گونه Sueda vermiculata ( سیاه شور)  به عنوان گونه ای مناسب برای استحصال بیواتانول در اراضی شور و کم بازده و اقالیم خشک و بیابانی اشاره داشت .

دکتر منصور قدرتی در سخنان خود یکی از چالش های استان را تامین چوب در اراضی خشک و شور و تخریب جنگل های ارس استان، بیان داشت. وی از معرفی گونه های مناسب برای زراعت چوب با توجه به دیدگاه اقتصادی و حفاظتی در حاشیه مزارع استان سمنان شامل ۴ گونه اکالیپتوس، یک گونه پده  و یک گونه هیبریده پده – کبوده نام برد همچنین معرفی راهکارهای کنترل خسارات ارس واش در جنگل های استان سمنان، از جمله برنامه ها بوده است .

رئیس مرکز یکی از چالش استان را سطح درآمد بهره برداران بخش نظیر کشاورزان و مرتعداران نام برد. وی به تولید و معرفی گیاهان منتخب و سازگار دارویی (۱۰ گونه دارویی امیدبخش) برای کشت در اراضی زراعی در شرایط کم آبیاری و دیمزارهای رها شده استان اشاره نمود همچنین ایشان شناسایی و معرفی توده های با حداکثر عملکرد کمی و کیفی و خواص تغذیه ای برتر زیره سبز و تهیه شناسنامه مورفولوژیک و بیوشیمیایی آن ها، تولید بذر چهار گونه برتر آویشن دراستان سمنان و تولید نشا و توسعه کشت گیاهان دارویی، بهینه سازی و تدوین فرآیند تولید (استاندارد سازی) آروشه و چیکو (فروارده دامی) در استان سمنان و تولید سنتی به نیمه صنعتی و صنعتی، را از اقدامات سال گذشته برشمرد .

وی با تشریح مشکلات ناشی از انقراض گونه های گیاهی بومی و اندمیک استان به فعالیت های مرکز شامل: جمع آوری بذر و نمونه هرباریومی گیاهان اندمیک و در حال انقراض جهت حفاظت در بانک ژن بذر و اجرای برنامه های احیا (۱۴۰ نمونه)، بررسی ترکیبات متشکله تعدادی از گونه های اندمیک جنس فرولا کشور برای معرفی گونه های دارویی ارزشمند در استان (۱۹ گونه)، کشت و احیا و بررسی سازگاری و تولید بذر از گونه های در حال انقراض نپتا (۱۲ گونه نپتا لاکتون دار)، و افدرا (۱۱ گونه) اشاره نمود .

دکتر منصور قدرتی با توضیح درخصوص شرایط تغییر اقلیم برای مثال خشکسالی، سیلاب، کاهش سطح سفره های آب زیرزمینی به فعالیت هایی نظیر مدیریت جامع حوزه های آبخیز و ایجاد ایستگاه های تحقیقاتی – ترویجی پخش سیلاب در آبخوان پرداخت. وی ارزش ریالی و درآمد محاسباتی ناشی از تغذیه سفره آب زیرزمینی را ۳۳۲ میلیارد ریال برآورد نمود .

رئیس مرکز شاخص ترین دستاوردهای مرکز در طی دو سال اخیر را شامل: معرفی مدل مناسب برآورد فرسایش و رسوبدهی در حوزه های آبخیز استان سمنان به اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، معرفی گیاه خارشتر و مزایا و محدودیت های آن، روش برداشت مکانیزه، انبارداری، ارزش غذایی و نحوه تغذیه به دام، معرفی ژنوتیپ های برتر گل محمدی برای دو منطقه اقلیمی استان سمنان، مطالعه رستنی های پارک ملی توران، برآورد سطح زیرکشت باغات پسته شهرستان دامغان با بهره گیری از تکنیک های سنجش از دور، بررسی و معرفی میکروارگانیسم های مناسب در کشت نشا گیاهان دارویی – باکتری های افزاینده رشد گیاه و قارچ های میکو ریز آربسکولار و معرفی مالچ و مواد جاذب رطوبت برای افزایش کارایی مصرف آب، افزایش استقرار و عملکرد گیاه چند منظوره قره داغ در مناطق بیابانی، برشمرد .

وی با تشریح چند گزارش تحلیلی و پاسخ کارشناسی، به توضیح در راستای فعالیت محققین مرکز پرداخت همچنین وی در سخنان خود درآمد ناشی از دارایی های فکری یا نامشهود مرکز را شامل چهار طرح تحقیقاتی در سال گذشته عنوان داشت که این کارها سهم درآمدهای فکری ۶/۹ درصد کل درآمدهای مرکز را به خود اختصاص داده است .

دکتر منصور قدرتی فعالیت های انتشاراتی مرکز را شامل: چاپ ۶ عنوان کتاب، یک نشریه ترویجی و ۲ عنوان نشریه فنی و همکاری در تهیه دو نشریه ترویجی با همکاری موسسه علوم دامی(قرارگرفتن در تالار ترویج) در سال گذشته دانست همچنین مرکز در زمینه چاپ مقالات ژورنالی اقدام به انتشار ۱۰ عنوان مقاله در مجلات معتبر داخلی و خارجی، یک مقاله Q۱ با IF=۲.۹۸۷ ، ارائه ۹ عنوان مقاله در همایش های معتبر داخلی و ارسال یک مقاله به فصل نامه بازتاب تات، نموده است .

رئیس مرکز با تشریح مشارکت فعال محققین معین در نظام نوین ترویج به توضیح در خصوص برگزاری کارگاه های آموزشی توسط این همکاران، اجرای طرح های تحقیقاتی، اقدام در جهت ترویج و توسعه کشت گیاهان خوراکی و دارویی پرداخت همچنین وی توضیحاتی پیرامون ارتباط و همکاری مرکز با "شرکت های کشت و صنعت" و "تولید بذر و نهال، نشاء و قلمه" پرداخت .

وی برنامه های مشترک اجرا شده با موسسه آموزش و ترویج کشاورزی را شامل: همکاری در برگزاری روز مزرعه با عنوان "استفاده از علوفه شورزیست و کم آب بر در تغذیه دام با مدیریت هماهنگی ترویج استان" در سطح ملی، روز مزرعه با عنوان "معرفی منتخبی از گیاهان دارویی سازگار و اقتصادی مناطق ییلاقی استان" و روز مزرعه با عنوان "زراعت کینوا" در سطح استان، برشمرد .

دکتر منصور قدرتی برگزاری کارگاه های آموزشی – ترویجی را یکی دیگر از فعالیت های مرکز دانست که شامل: ۵ دوره آموزش گیاهان دارویی، آموزش برداشت علوفه خارشتر، برنامه ریزی برای کارگاه  آموزشی تولید آروشه همچنین سایر فعالیت ها نظیر ارتباط محققین معین و فعال سازی کانون های یادگیری و تدوین دستورالعمل های فنی و نشریات ترویجی، از دیگر موارد همکاری با موسسه آموزش و ترویج کشاورزی بوده است .

رئیس مرکز تحقیقات توانمندسازی اعضاء هیئت علمی جدیدالاستخدام را از اقدامات مهم مرکز در سال گذشته برشمرد که شامل: اعزام اعضاء جدید به گردهمایی ها و دوره های آموزشی برگزار شده توسط سازمان و موسسه ها، شرکت اعضاء جدید در دوره های آموزشی استانی، مشارکت اعضاء جدید در پروژه های تحقیقاتی به عنوان همکاری و تدوین مقالات علمی و برنامه ریزی هدفمند با تاکید بر آشنایی اعضاء جدید با ایستگاه های تحقیقاتی و مشارکت دادن آنها در امور ایستگاه های تحقیقاتی، می باشد .

وی در تشریح فعالیت های مرکز به تقویت زیر ساخت های پژوهشی مرکز پرداخت و آن را شامل اقداماتی نظیر: تجهیز و راه اندازی گلخانه تولید نشاء گیاهان دارویی، راه اندازی و احیاء و مرمت پایلوت عرق و اسانس گیری، توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار در کلکسیون ها و مزارع پژوهشی، ایجاد پایلوت گیاهان دارویی به منظور انجام تحقیقات مرتبط  (در محل مرکز  جهاد کشاورزی شهمیرزاد)، ایجاد فیبر نوری اختصاصی و اینترنت Mb/s۳۰ ، احداث باکس های پژوهشی و مطالعاتی گوسفند و بز در ایستگاه اصلاح نژاد قوچ سنگسری (شهرستان دامغان)، ایجاد آزمایشگاه عسل با اخذ مجوز از موسسه ذیربط و حمایت از واحدهای فناور و تقویت مرکز رشد – افزایش ۲ واحد در سال ۹۸، عنوان داشت .

روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی