روز دوشنبه مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۰۷، بیست و هشتمین سمینار "افق‌های آینده‌ مهندسی برق و کامپیوتر" توسط شاخه مهندسی برق و کامپیوتر گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با مشارکت صاحب ‌نظران برجسته با سخنرانی آقای دکتر علی قاضی زاده احسائی با موضوع «نوروساینس: دیروز، امروز و فردا» در تالار اجتماعات فرهنگستان علوم برگزار شد.

در ابتدا آقای دکتر جواد فیض رئیس شاخه مهندسی برق و کامپیوتر گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم ضمن خوش آمدگویی به حاضران در جلسه با ارائه شرح حال علمی آقای دکتر قاضی زاده، ایشان را به حضار معرفی کردند. آقای دکتر علی قاضی زاده احسایی متولد سال۱۳۶۰ در تهران، پس از گذراندن دوره متوسطه در دبیرستان مفید قیطریه در سال ۱۳۷۷ با کسب رتبه ۴۰ کنکور سراسری ریاضی فیزیک در رشته مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته شدند. پس از پایان دوره کارشناسی در گرایش الکترونیک، به دلیل علاقه به مطالعه مدارهای عصبی و علوم ادراکی به دانشگاه جانز هاپکینز در امریکا رفت و دوره کارشناسی ارشد را با مطالعه سیستم های یادگیری و کنترل حرکت در انسان در لابراتوار پروفسور رضا شادمهر به پایان رساند. تحﻘیﻘات این دوره منجر به کشف سیستم های موازی حافظه و یادگیری حرکتی در انسان شد و به مﻘالاتی پر ارجاع در مجله معتبر  PLOS   Biology منتج گردید. وی سپس دوره دکتری را در گرایش علوم اعصاب به طور مشترک در دانشگاه های کالیفرنیا در سانفرانسیسکو و برکلی گذراند. تمرکز تحﻘیﻘاتی آقای دکتر قاضی زاده در دوره دکتری، حوزه تصمیم گیری با بررسی مدارهای عصبی در قشر پیشانی مغز (prefrontal cortex) و عﻘده های قاعده ای(basal ganglia)  بوده است. مطالعات انجام شده در این دوره با استفاده از موش صحرایی و با استفاده از روش الکتروفیزیولوژی و دست ورزی دارویی همزمان انجام گرفت. این تحﻘیﻘات منجر به آشکارسازی دو مکانیزم تحریکی و مهاری ارتباط نورونی بین قشر پیشانی و عﻘده های قاعده ای برای تسهیل اعمال صحیح و جلوگیری از رفتارهای غیربهینه شد که طی مﻘالاتی در مجله Journal of Neuroscience منتشر شد. قاضی زاده پس از پایان دوره دکتری به موسسه تحﻘیﻘات سلامت امریکا(NIH)  پیوست و به مدت شش سال با فلوشیپ پسادکتری به تحﻘیﻘات مرتبط با یادگیری و حافظه در نخستینیان با استفاده از الکتروفیزیولوژی و اف ام آرآی پرداخت. حاصل این تحﻘیﻘات روشن شدن سیستم عصبی قشری و زیرقشری مغز در یادگیری و حافظه پاداش و نیز کشف گونه ای جدید از نورون های دوپامین دارای حافظه در مغز میمون بود که در چندین مﻘاله از جمله در مجلات معتبر  CellوPNAS  انتشار یافت. آقای دکتر قاضی زاده سرانجام پس از ۱۵ سال تحصیل و تحقیق در امریکا در سال ۱۳۹۷به کشور بازگشت و هم اکنون بعنوان هیات علمی در دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف مشغول به تدریس، تحقیق و آموزش دانشجویان در این حوزه نوین می باشد. ورود ایشان به دانشگاه صنعتی شریف همزمان با عزم دانشگاه برای ورود در حوزه علوم اعصاب بود که در این راستا آقای دکتر قاضی زاده مسئولیت راه اندازی رشته علوم و مهندسی علوم اعصاب در دانشگاه شریف و برگزاری سمپوزیوم سالیانه نوروساینس شریف را بر عهده گرفته است. ایشان بعلاوه هم اکنون عهده دار ریاست پژوهشکده علوم شناختی پژوهشگاه دانشهای بنیادی (IPM) می باشد.

سپس آقای دکتر علی قاضی زاده احسایی درباره «نوروساینس: دیروز، امروز و فردا» سخنرانی کردند.

آگاهی، اختیار، یادگیری، حافظه، تصمیم گیری و حرکت در انسان و سایر موجودات زنده چگونه و از کجا نشات می گیرد؟ کنجکاوی ما نسبت به این سوالات و اهمیت آن برای زندگی انسانها مهمترین عاملی است که علوم ادراکی را نسبت به سایر علوم ممتاز کرده است. نوروساینس یا علوم اعصاب روشی مدرن برای پاسخ به این سوالات قدیمی است. روشی که خاستگاه تمام پدیده های ادراکی را در عملکرد مغز از مولکول ها تا نورون-ها تا شبکه های عصبی جستجو می کند. امروزه پیشرفت حیرت انگیز نوروساینس در پرسشگری خود ملهم از سه حوزه علوم ادراکی، بیوتکنولوژی/ بیو افزار و هوش مصنوعی است. دو حوزه از این سه حوزه به وضوح متکی به مهندسی برق و کامپیوتر است. علاوه بر این سازوکار الکتریکی- شیمیایی ارتباطات و پردازش اطلاعات در مغز، علوم اعصاب را در ارتباط تنگاتنگ با رشته های مهندسی قرار می دهد.

آقای دکتر قاضی زاده در این ارایه به معرفی گذشته، حال و آینده نوروساینس با ذکر مثالهایی از هر سه حوزه پرداختند و ضمن آشنایی با برخی پدیده های مهم ادراکی پیش بینی هایی از افق های مشترک مهندسی و نوروساینس را برای حضار ترسیم کردند. افق هایی که برخی هم اکنون در حال محقق شدن هستند و برای برنامه ریزی پژوهشی و آموزشی کشور و آموزش محققین در حوزه های میان رشته ای حایز اهمیت خواهند بود.

در پایان ضمن تشکر و قدردانی از سخنرانی آقای دکتر قاضی زاده، جلسه پس از پرسش شرکت کنندگان و پاسخ آقای دکتر قاضی زاده به اتمام رسید و لوح سپاس فرهنگستان علوم به ایشان اهدا شد.

روابط عمومی فرهنگستان علوم