شناسایی رنگدانه های تاریخی سطح فن آوری هر دوره را مشخص می کند
.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، رویا بهادری در نشست کرسی ترویجی که با موضوع شناسایی رنگدانه های به کار رفته در برخی از آثار رنگ و نقاشیهای دیواری از پیش از تاریخ تا دوره صفویه در این پژوهشگاه و به همت معاونت فناوری و کاربردی سازی برگزار شد تصریح کرد: شناسایی رنگدانه های به کار رفته در دوره های مختلف تاریخی و درک چگونگی ساخت و فن آوری آنها از شاخص های مهم در بررسی سطح فن آوری در هر دوره است.
وی با بیان اینکه می توان در نبود و یا کمبود منابع مکتوب در حوزه رنگدانه های تاریخی از روش های آزمایشگاهی بر روی آثار به جامانده از دوران پیش از تاریخ به نوع این رنگدانه های و روش تهیه آنها دست یافت افزود: این اطلاعات برای بازسازی رفتار فرهنگی انسانها در جوامع و استقرارهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد همچنین با پیگیری و تعیین منشا مواد اولیه می توان به بررسی ارتباطات تجاری بین اقوام مستقر در نواحی مختلف پیش از تاریخ نیز پرداخت.
عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت و مرمت پژوهشگاه ادامه داد: جهت بررسی و ساختار شناسی رنگهای به کار رفته در نقاشیها به دلیل کم بودن مقدار نمونه باید از روشهای دستگاهی غیر تهاجمی و غیر تخریبی استفاده شود تا صدمه اندکی به اثر تاریخی وارد شود.
وی با اشاره به اینکه این روش های غیر تخریبی شامل کار با میکروسکوپ نوری پلاریزان (PLM)، پراش نگاری پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تجزیه شیمیایی پاشندگی پرتوی ایکس (SEM-EDX)، طیف نگاری فلورسانس پرتو ایکس پرتابل (micro-XRF)، طیف نگاری زیرقرمز تبدیل فوریه (FTIR) و طیف نگاری رامان می شود افزود: در این روشهای دستگاهی نمونه مورد نیاز بسیار کم (در حد میلی گرم ) یا بدون نمونه برداری صورت می گیرد.
بهادری در ادامه گفت: با استفاده از روش های ذکر شده تا به حال توانسته ایم رنگهای به کار رفته در تعدادی از آثار رنگ باقیمانده بر روی بقایای معماری و نقاشیهای دیواری محوطه ی باستانی شهداد کرمان (هزاره سوم پیش از میلاد)، تپه زاغه قزوین (هزاره سوم پیش از میلاد)، ملیان فارس (هزاره سوم پیش از میلاد)، محوطه تاریخی تخت جمشید (دوره هخامنشی)، کوه خواجه زابل (دوره اشکانی)، آجرهای باباجان لرستان(هزاره اول پیش از میلاد)، مسجد جامع کاشان (دوره تیموری) و کاخ جهان نما در اصفهان (دوره صفوی)را مورد بررسی قرار داده و مواد تشکیل دهنده آنها را شناسایی کنیم.
وی در خصوص نتایج به دست آمده از این بررسی ها نیز گفت: نتایج بررسی های ما نشان داد که در این آثار رنگدانه های اخرا، سرنج و شنگرف در رنگهای قرمز، آبی مصری، آزوریت، لاجورد و اسمالت در رنگهای آبی، مالاکیت و ترکیبات مس در رنگهای سبز و کلسیت، گچ و سفید سرب در رنگهای سفید به کار رفته است.