احتمال بروز سکته‌های مغزی و حملات قلبی در افراد سیگاری ۲ تا ۳ برابر بیشتر از غیر سیگاری‌ها است. برای کاهش مشکلات  قلبی و ریوی در افراد سیگاری، کاهش مصرف سیگار کافی نیست؛ باید آن را ترک کرد.

دکتر زینب السادات فتاح متخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی  دانشگاه علوم پزشکی جهرم اظهار داشت:  احتمال بروز سکته‌های مغزی و حملات قلبی در افراد سیگاری ۲ تا ۳ برابر بیشتر از غیر سیگاری‌ها است. عضله قلب تنها زمانی سالم باقی می‌ماند که یک جریان خون کافی توسط شریان‌های کرونر به آن برسد. در طی سال‌های زندگی، به منزله بخشی از فرایند طبیعی پیری، دیواره عروق به تدریج تنگ می‌شوند. در سیگاری‌ها این فرآیند بسیار سریع‌تر از افراد طبیعی پیشروی می‌کند و افراد سیگاری در سنین پایین‌تری دچار تصلب شرایین یا آترواسکلروز می‌شوند.

وی گفت: در هنگام سیگار کشیدن ضربان قلب ۱۰ تا ۲۰ ضربه در دقیقه و فشار خون ۵ تا ۱۰ میلی متر جیوه افزایش می‌یابد که علت آن منقبض شدن عروق خونی است. افزایش ضربان قلب و افزایش فشار خون سبب بالا رفتن میزان کار قلب می‌شوند. دود سیگار همچنین دارای مونوکسیدکربن یا CO است که در خون جای اکسیژن را می‌گیرد و باعث کمبود اکسیژن در قلب و سایر ارگان‌ها می‌شود. این افراد در درازمدت دچار ضایعات شدید قلبی و سیستم عروقی می‌شوند.


به گفته این متخصص قلب و عروق، استعمال دخانیات احتمال ایجاد لخته در خون را زیاد می‌کند. در افراد سیگاری عبور خون از عروقی که به دلیل مصرف سیگار تنگ شده‌اند منجر به ایجاد لخته در عروق از جمله عروق کرونر می‌شود. زمانی که لخته تشکیل شود،  دردهایی در ناحیه قلب بوجود می‌آید که آنژین قلبی گفته می‌شود. سکته قلبی نیز زمانی رخ می‌دهد که انسداد عروق کامل شود.

وی افزود: استعمال سیگارباعث اختلال در عملکرد بهینه قلب می شود، زیرا سیگار کشیدن سبب تخریب و آسیب رساندن به سیستم تجمع چربی و تجزیه آن در بدن خواهد شد و به همین دلیل قلب مجبور می شود سریعتر و سخت تر کار کند. کلسترول بد آسیب بیشتری به بدن افراد سیگاری می رساند زیرا سطح کلسترول خوب در بدن آنها پایین تر است.


به گفته وی مصرف سیگار حتی یک عدد در روز اثرات مخرب بسیاری براندام های درونی بدن دارد. احتمال وقوع بیماری‌های قلبی و عروقی برای کسانی که روزی یک نخ سیگار می‌کشند ۷۴ درصد بیشتر از کسانی است که اصلا سیگار نمی‌کشند.

این متخصص قلب و عروق با  توجه به اینکه مصرف سیگار  آسم را تشدید می کند بیان کرد:   نشانه های اولیه آسم، انقباضات برونشیتی دستگاه تنفسی است که با انقباض ماهیچه های دیواره ریه ها، مجرای عبور هوا تنگ شده و در تنفس فرد مشکل ایجاد می شود. انقباضات نای و مجرای تنفسی می تواند سبب ایجاد تنفسهای کوتاه و بریده بریده، خس خس سینه و نفس نفس زدن شود. این نشانه ها هم در مبتلایان به آسم و هم در افراد سیگاری دیده می شود. اما به دلیل اینکه دود سیگار به صورت عمیق تری در ریه ها نفوذ می کند، سبب بروز خسارات و آثار زود هنگام خواهد شد.


به گفته وی در ریه نوعی مایع لعابی، غلیظ و مخاط مانند وجود دارد. مخاط موجود در ریه وظیفه دارند هر چیز خارجی که به آنجا تعلق ندارد مانند دود سیگار و سایر سم ها را به دام انداخته و از نفوذ آنها به جداره ریه جلوگیری به عمل آورد. اما اگر مقدار مخاط موجود در ریه زیاد شود، با پوشاندن و مسدود کردن مجراهای کوچک تنفسی درون ریه ها، می تواند باعث سختی تنفس و تنگی نفس شود.

وی در ادامه افزود: در حالت عادی، حرکت موهای نازک و بسیار کوچک موجود در جداره درونی ریه ها که مژک نامیده می شوند، مخاطهای اضافی را جمع و دفع می کنند اما استعمال سیگار باعث از کار افتادن آنی مژکها که به عنوان یک فیلتر طبیعی عمل می کنند، در تمام طول روز خواهد شد و فقط در طول شب که فرد سیگاری در خواب به سر می برد، دوباره بازسازی شده و شروع به فعالیت و جمع آوری مخاط اضافی ریه خواهند کرد و به هنگام صبح، مژکهای ترمیم شده مخاط بسیاری را جمع آوری کرده اند. به همین دلیل است که افرادی که سیگاری شدید هستند و روزی چندین نخ سیگار می کشند به هنگام صبح سرفه های خلط دار و بسیار شدید دارند زیرا بدن آنها سعی می کند که از طریق سرفه کردن مخاط اضافی و سموم درون ریه ها را دفع کند.


وی با اشاره به مصرف قلیان و آثار مخرب آن گفت: دود قلیان، با اینکه در ظاهر کمتر از سیگار مصرف می‌شود، اما حجم دودی که با هر یک‌بار کشیدن قلیان وارد بدن می‌شود، ۱۰ تا ۲۰ برابر بیشتر از دود ناشی از سیگار است.

وی با بیان این مطلب که قلیان می‌تواند به عنوان جایگزین مناسب سیگار مورد استفاده قرار گیرد، عقیده ای اساساً اشتباه است گفت: تنباکوی قلیان درست به اندازه توتون سیگار حاوی مواد سمی است، با این تفاوت که هر یک سر قلیان (مصرف حدود یک ساعت) که تقریباً با ۲۰۰ کام همراه است، ۱۵۰ برابر هر سیگار دود وارد ریه‌ها می‌کند. در واقع هر یک ساعت مصرف قلیان معادل مصرف ۱۰۰ نخ سیگار است.

دکتر فتاح بیان کرد: مصرف قلیان می‌تواند باعث بروز بیماری‌هایی مثل سل و آنفولانزا شود. شیلنگ آلوده قلیان عامل مهمی در انتقال بیماری‌ها محسوب می‌شود.

به گفته وی  از یک قلیان، چندین نفر و با مدت طولانی‌تر استفاده می‌کنند که حتی اگر یک فردی با لوله‌ای جداگانه از قلیان استفاده کند، این اقدام از انتقال بیماری‌ها جلوگیری نخواهد کرد زیرا باکتری و ویروس‌ها در لوله و داخل محفظه قلیان باقی می‌مانند و می‌توانند بیماری‌های خطرناکی مانند سل و غیره در افراد ایجاد کنند.