پیشبینی رفتارسدهای خاکی از نظرپایداری و ایمنی در مراحل مختلف دارای اهمیت بسیاری است. با استفاده از نتایج حاصله از قرائت ابزاردقیق به‌‌کار رفته در بدنه سد و با تحلیل و پیش‌‌بینی رفتار سدها در مراحل ساخت و بهره برداری، از وقوع مشکلات جدید درحین بهره‌‌‌برداری از سد، به عنوان یکی ازگران‌‌ترین ساخته‌‌های دست بشرجلوگیری به‌‌عمل آورد. با استفاده از روش شبیه‌‌سازی رایانه‌‌ای این امکان برای متخصصان امر فراهم شده است که بدون صرف هزینه‌‌های گزاف به پیش‌‌بینی رفتار سد در شرایط بحرانی احتمالی و بررسی وضعیت پایداری این قبیل سدها و همچنین کنترل نکات ایمنی مذکور بپردازند. در پژوهش حاضر به بررسی رفتار دینامیکی سد گاران تحت زلزله حوزه دور آن پرداخته شده است. سد گاران یک سد خاکی بر روی رود گاران از شاخه‌های رود سیروان است که در ۱۵ کیلومتری شمال شرق مریوان در استان کردستان واقع شده است. سد مذکور ۶۲ متر ارتفاع داشته و با حجم ذخیره ۱۱۰ میلیون مترمکعب از جمله سدهایی است که بر اساس نشریه ۶۲۴ طراحی لرزه‌‌ای سدهای خاکی مطالعه آن به‌‌ صورت تحلیل دینامیکی اجباری بوده و تحلیل شبه‌‌استاتیکی آن نیز باید صورت پذیرفته باشد. نتایج تحلیل شبه‌استاتکی پژوهش حاضر با روش تعادل حدی نشان داد که ضریب ایمنی شیب بالادست در بالاترین مقدار شتاب ۰.۹۳ بوده که مقدار حداقل توصیه شده آن ۱.۰ است. با اندکی اغماض می‌‌توان آن را قابل قبول دانست. پس از تحلیل شبه‌‌استاتیک برای تحلیل دینامیکی سد ابتدا با استفاده از نرم‌‌افزار PSHA-TOOLS V ۸.۱ به تحلیل خطر تعینی و کاهش دامنه زلزله بر روی سد گاران پرداخته شده است. بدین ‌منظور با توجه به منابع لرزه‌‌زا بر روی سد گاران سه منبع گسل مروارید، گسل صحنه و گسل مریوان بر روی سد گاران شبیه‌‌سازی شده و منحنی کاهش دامنه آن بر سد گاران استخراج شده است. پس از مشخص شدن مقدار کاهش دامنه بر سد، دامنه کاهش یافته بر شتاب زلزله ازگله اعمال شده است که مقایسه شتاب محاسبه شده در بدنه سد با شتاب ثبت شده در ابزاردقیق سد انطباق بسیار مناسبی داشته است. در اثر زلزله حوزه دور ازگله میزان نشست ۰.۰۰۹ درصد ارتفاعی آن است. و در اثر زلزله ازگله ضریب قوس‌‌زدگی سد ۰.۶۴ محاسبه شده است.

---

ارائه دهنده: خانم مهندس نرگس میرزایی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران گرایش زلزله
استاد راهنما: آقای دکتر سعید سعیدی جم، استادیار رشته مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک
استاد ممتحن: آقای دکتر صلاح الدین حمیدی، استادیار رشته مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک
استاد ممتحن: آقای دکتر فریدون رضایی، دانشیار رشته مهندسی عمران گرایش سازه