دکتر محمد پاکروان، فلوشیپ گلوکوم ونوروافتالمولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به طرح غربالگری گلوکوم که 24 اسفندماه به صورت رایگان در بیمارستان شهید لبافی نژاد انجام شد، گفت:گلوکوم، بینایی را بدون اینکه بیمار متوجه شود، از بین می برد و همین موضوع، اهمیت معاینات روتین چشمی را نشان می‌دهد.

دکتر پاکروان، در خصوص این بیماری چشمی، گفت: گلوکوم یا آب سیاه بیماری است که عموما به علت افزایش فشار داخل چشم ایجاد می شود.

وی شایع ترین و اولین علت کوری یا نابینایی غیر قابل برگشت در دنیا را بیماری گلوکوم دانست و افزود: در حالت عادی در داخل چشم مایعی به نام زلالیه تولید و از برخی منافذ خارج می‌شود. هماهنگی تولید و خروج مایع زلالیه فشاری در چشم ایجاد می‌کند که به طور طبیعی بین 10 تا 21 میلی مترجیوه است. اگر به هر دلیلی این تعادل از بین برود، اختلال در راه های خروجی مایع ایجاد می شود؛ در این حالت فشار داخل چشم بالا (بیشتر از 21 میلی مترجیوه) می‌رود و عصب بینایی چشم دچار آسیب می‌شود.

دکتر پاکروان اظهار کرد: عصب بینایی حدود یک میلیون و دویست هزار رشته فیبر دارد که به آن آکسون می‌گویند. به تدریج این رشته ها شروع به تخریب شدن و از بین رفتن کرده و می‌میرند. این امر برگشتی ندارد و نتیجه آن نابینایی است.

به گفته وی، نوع مزمن گلوکوم شایع‌تر است و شیوع این بیماری در کشور، در جمعیت بالای 40 سال حدود 4 درصد است. به علت مزمن بودن، عموما بیماران در ابتدا متوجه بیماری خود نیستند.

این فلوشیپ گلوکوم ادامه داد: بیماری‌های گلوکوم در درصد کمی از افراد به صورت حاد بروز می‌کند و در بیش از 90 درصد موارد به صورت مزمن است.

وی عنوان کرد: بیمار مبتلا به این بیماری در ابتدا دید محیطی‌اش را از دست می‌دهد؛ دید بیمار از اطراف کم شده و چون مرکز را خوب می‌بیند ودرد هم ندارد، متوجه بیماری خود نمی‌شود.

دکتر پاکروان، گفت: لازم به ذکر است که با توجه به آسیب‌های غیرقابل برگشت این بیماری، بهترین حالت، حفظ وضعیت موجود است و سعی بر این است که مانع از بین رفتن باقیمانده دید با درمان‌هایی از قبیل دارو، لیزر یا جراحی شویم.

وی با اشاره به اینکه، به این بیماری دزد بینایی می‌گویند، ادامه داد: گلوکوم، بینایی را بدون اینکه بیمار متوجه شود، از بین می برد و همین موضوع، اهمیت معاینات روتین چشمی را نشان می‌دهد. در مطالعه علمی که در یزد انجام شد، 90 درصد بیماران قبل از انجام معاینات غربالگری نمی‌دانستند که به این بیماری مبتلا هستند.

دکتر پاکروان، با اشاره به اینکه هرچه سن بالاتر برود، شیوع گلوکوم بیشتر می‌شود، گفت: گلوکوم می‌تواند در یک نوزاد به صورت مادرزادی هم رخ دهد که البته علایم خاصی از جمله درشت شدن چشم‌ها و تحریک توسط نور به همراه دارد.

وی بیان کرد: به طور کلی شیوع این بیماری در افراد بالای چهل سال در جوامع مختلف بین 2 تا 6 درصد گزارش شده است. به همین دلیل با افزایش سن، علی رغم رضایت بیمار از دید خود، باید تعداد دفعات و فاصله معاینات چشم کوتاه‌تر شود.

دکتر پاکروان معاینات دوره ای را تنها راه پیشگیری از این بیماری اعلام کرد و افزود: افرادی که سابقه خانوادگی گلوکوم دارند، در ابتلا به این بیماری مستعدترند و شانس 4 درصدی را که پیش‌تر به آن اشاره کردیم، در این افراد بیشتر می‌شود.

وی با اشاره به اینکه استفاده بی رویه از داروهای کورتون دار به خصوص قطره‌های چشمی می تواند در بروز گلوکوم نقش داشته باشد، عنوان کرد: افرادی که نزدیک بین هستند و سیاه پوستان که در جامعه ما کمتر وجود دارند، ریسک گلوکوم بالایی دارند. ضربه چشمی چه به صورت نافذ و چه غیر نافذ به چشم بیمارانی که تحت جراحی‌های چشمی قرار گرفته باشند، چشم شان را مستعد بیماری آب سیاه می‌کند و این افراد باید بیشتر تحت معاینات ادواری قرار بگیرند.

مسئول سرویس گلوکوم بیمارستان لبافی نژاد، تصریح کرد: به همین منظور برای 24 اسفند برنامه‌ای جهت غربالگری بیماری گلوکوم به صورت رایگان در مرکز شهید لبافی نژاد انجام شد که ضمن معاینه، بروشورها و پمفلت‌های آماده شده‌ای را در اختیار بیماران و همراهان قرار دادیم تا با این بیماری و علایم آن آشنا شوند.

وی با بیان اینکه گلوکوم‌ها به دو نوع زاویه باز و بسته تقسیم می‌شوند و یکسری هم گلوکوم های ثانویه هستند که به دلایل دارو، جراحی، ضربه و بیماری‌های دیگر ممکن است اتفاق بیفتد، ادامه داد: در معاینات دیگر، عصب بینایی را معاینه می‌کنیم و اگر نکته مشکوکی درباره فشار، عصب یا زاویه چشم ببینیم، معاینات تکمیلی یا پاراکلینیک انجام می‌شود که شامل تست میدان بینایی و یکسری عکسبرداری از سر و قسمت‌های مختلف چشم است. وقتی به تشخیص قطعی می‌رسیم، تصمیم می‌گیریم که چه درمانی را برای بیمار شروع کنیم.

دکتر پاکروان یادآور شد: روش های درمانی می‌تواند با دادن قطره‌های چشمی، خوراکی یا حتی تزریقی در موارد حاد انجام شود. قدم بعدی لیزر و در نهایت در صورت پاسخگو نبودن لیزر، روش‌های جراحی مختلفی شامل فیلترینگ یا استفاده از بعضی از شانت‌ها و اخیرا نیز استفاده از استنت‌هایی شبیه استنت‌های استفاده شده در قلب انجام می شود.