نوانمندی گفتگو در شهروندان جامعه مفاهمه و صلح اجتماعی را در پی دارد / صلح محقق نخواهد شد، مگر با احترام به انتخابهای دیگران
همزمان با ۱۸ جولای، روز جهانی ماندلا نشست تخصصی "بازخوانی تجربههای ماندگار در حوزه صلح و گفتگو " روز پنجشنبه ۲۷ تیرماه ۱۳۹۸ در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
در ابتدای این نشست، پیام آقای "آنتونیو گوترش"، دبیرکل سازمان ملل توسط آقای محمد رجایی مقدم از مدیران دفتر اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران قرائت شد.
در ادامه نشست، دکتر ضیاءالدین صبوری رئیس انجمن علمی روابط بینالملل و دکتر آناهیتا معتضد راد نایب رئیس انجمن به سخنرانی پرداختند.
دکتر صبوری
در این سخنان خود، ناتوانی فرهنگی را مولد خشونت و افراطگرایی و رشد فرهنگی را موجب مفاهمه و صلح اجتماعی عنوان کرد.
وی گفت: جهل و ناتوانی فرهنگی، تبعات ناگوار اجتماعی ازجمله عدم پذیرش دیگری و افراطگرایی را به دنبال خود دارد که عموماً بدلیل خلاء زبان مشترک و ابزار گفتگو و کانالهای ارتباط با دیگران اتفاق میافتد.
وی همچنین وجدان فردی، چارچوبهای قانونی، تاسیس نهادهای مدنی و سازمانهای بینالمللی را از شیوههای تامین و ایجاد صلح در جوامع یادکرد و گفت: قدرت بین الاذهانی و گفتگو مهمترین رکن ارتباطات صلحمدار در میان ملتها و اجتماعات انسانی است.
رئیس انجمن روابط بینالملل با اشاره به تاریخ گفتگو بهعنوان هنر اصلی یونانیان و گفتگوهای سقراطی، دیالکتیک را، به نقل از افلاطون، هدیه خداوند به آدمیان دانست.
دکتر صبوری در ادامه با تشریح تفاوت انسانوار و انسان در تاریخ انسانشناسی فرهنگی، مهمترین هدف و غایت فرهنگ بهعنوان زیرساخت اجتماع را امنیت بخشیدن و بادوام ساختن زندگی نوع انسان یادکرد و گفت: فرهنگ مفهومی از قدرت و اعتماد به انسان میبخشد، جرات تاب آوری به او میدهد و او را مطمئن میسازد که زندگی ارزش زیستن دارد.
وی افزود: دلیل اصلی و منشاء اغلب تنازعات بشری درطول تاریخ، بدلیل عدم توانمندی در استفاده از ابزار گفتگو و تبادل فکر و اندیشه بوده است.
دکتر صبوری همکاری را را زاییده توان تبادل اندیشه و قدرت گفتگو دانست و گفت: کنشهای مبتنی بر رقابت منازعه آمیز و کنشهای مبتنی بر همکاری صلحآمیز بوده و تحول نظامهای فرهنگی در گرو همکاریهای گسترده تر و ثمربخش تر است.
رئیس انجمن روابط بینالملل در بخش دیگری از سخنانش به تبیین رویکردهای علمی درباره توانمندی گفتگو پرداخت و گفت: هرمنوتیک فلسفی و عقلانیت تفاهمی هابرماس نویدبخش عقلانی شدن جامعه انسانی و عرصه رندگی بشر برپایه مفهوم پرهیز جدی از خشونت و امکان ایجاد ارتباط و گفتگو است.
دکتر صبوری در پایان تاکید کرد: عقلانیت و کنش ارتباطی لازمه هم فهمی و مفاهمه است که هماهنگی در کنشهای موثر در متن اجتماع را درپی داشته و به صلح و برچیده شدن منازعات اجتماعات بشری میانجامد.
▪صلح محقق نخواهد شد، مگر با احترام به انتخابهای دیگران
در این نشست همچنین دکتر آناهیتا معتضد راد استاد دانشگاه آزاد اسلامی به ایراد سخنرانی پرداخت و گفت: ماندلا به عنوان نخستین رئیس جمهور آفریقای جنوبی، تاثیر فکری قابل ملاحظهای بر سیاست و سیاست ورزی، نه تنها در آفریقا بلکه در جهان گذاشت، به نحویکه هر سال ۱۸ جولای یاد وی به عنوان کسی که با فاصله گرفتن از نگرشهای کینه توزانه و با تزریق تفکر خشونت پرهیزی در گفتمان سیاسی ضد آپارتاید، ارمغان آور مفاهیمی چون "بخشش"، "آزادی"، "صلح" ، " عدالت" و "آشتی ملی" بود، گرامی داشته می شود.
نایب رئیس انجمن روابط بینالملل افزود: از ویژگیهای بارز ماندلا، هنر وی در حل و فصل اختلاف و درگیری ( conflict resolution) بود که بخشی از آن ریشه در آموزههای فلسفی معنوی جامعه تمبو قرار داشت.
وی دیگر ویژگی بارز ماندلا را "شجاعت " وی با طرفین مذاکره سیستم آپارتاید و نیز با مردم خشمگین و طالب خشونت و درگیری عنوان کرد و گفت: این ویژگی ها سبب شدند تا ماندلا بتواند جامعه بسیار متشنج آفریقای جنوبی را به سوی صلح و استقرار عدالت پیش ببرد.
این استاد دانشگاه گفت: ماندلا معتقد بود بدون عدالت نمی توان به صلح رسید، و البته بدون صلح عدالتی هم وجود نخواهد داشت. همچنان که او معتقد بود صلح محقق نخواهد شد مگر با استقرار آزادی، آزادی نه به مفهوم رهایی از قید خود، بلکه به معنای احترام به انتخابهای دیگران.
وی تاکید کرد : بر همین اساس، ماندلا موفق شد تا در ترویج ایده همدلی و اشتراک منافع انسانها، فراسوی تفاوتهای نژادی، فرهنگی و قومی گام بردارد.
گفتنی است؛ در پایان این نشست، سخنرانان و شرکت کنندگان به بحث و تبادل نظر در باره موضوعات مطرح شده پرداختنند.