استفاده از دادههای جمع آوری شده در «برنامههای پایش محیط های ساحلی و دریایی پیرامونی ایران» در توسعه دریامحور
به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، دکتر حمید علیزاده لاهیجانی معاون پژوهشی و فناوری پژوهشگاه دراینباره گفت: در برنامه پایش نواحی ساحلی دریاهای پیرامونی ایران که در مناطق بینکشندی و زیرکشندی (تا عمق ۳۰- متر) خلیجفارس و دریای عمان و آبهای ساحلی و دور از ساحل ( ۸۰۰- متر) دریای خزر صورت میگیرد، پارامترهای مختلف اقیانوسشناختی در جریان عملیاتهای منظم میدانی، استفاده از دادههای ماهوارهای و هواشناختی که برداشت میگردد میتواند در برنامههای مدیریت جامع مناطق ساحلی(ICZM) و توسعه با محوریت دریا (MSP) مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: این برنامه کلان همچنین نگاهی ویژه به رصد و مطالعه حوادث دریایی- جوی پیشبینینشده (کشند قرمز، اثرات سیلاب در محیط دریایی و طوفانهای دریایی دارد که از آن جمله میتوان به مطالعه پارامترهای مختلف هیدرولوژی و هیدروبیولوژی در مصب اروندرود، مند، خلیج گرگان و رودخانه باهو کلات در استانهای جنوبی و شمالی کشور و پس از سیلابهای فرودین ماه ۱۳۹۸ اشاره کرد.
دکتر علیزاده تصریح کرد: در برنامه پایش دور از ساحل خلیجفارس و دریای عمان، در فاز اول (۲ سال نخست) با توجه به عدم شناخت کافی از فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی حاکم بر این محیط و عدم اطلاع دقیق از تغییرات زمانی کوتاهمدت (ماهانه و چند سالانه) علائم و فاکتورهای محیطی، برنامهریزی برای پایش در برخی ایستگاههای منتخب در خلیجفارس، تنگه هرمز و دریای عمان با فرکانس زمانی ۴ بار در سال انجامشده است. از زمان آغاز فعالیت شناور تحقیقاتی کاوشگر خلیجفارس تاکنون، در راستای برنامه پایش اقیانوسشناسی خلیجفارس و دریای عمان، پنج گشت دریایی با کدهای PGE۱۸۰۱، PGE۱۸۰۲، PGE۱۸۰۳، PGE۱۸۰۴ و PGE۱۹۰۱ در محدوده آبهای خلیجفارس، تنگه هرمز و دریای عمان در چهارفصل مختلف سال (دیماه ۱۳۹۶، اردیبهشت ۱۳۹۷، شهریور و مهر ۱۳۹۷،آذر و دی ۱۳۹۷ و اردیبهشت ۱۳۹۸) برگزار گردیده است. درمجموع، طی حدود ۷۰ روز ماموریت دریایی (۸۵۰ نفر روز) تعداد ۱۴۰ ایستگاه (با احتساب تکرارهای فصلی در برخی از ایستگاهها) مورداندازهگیری و نمونهبرداری قرارگرفته است. بیشترین تعداد ایستگاهها (۵۸) در گشت دریایی PGE۱۹۰۱ مورد ارزیابی، اندازهگیری و نمونهبرداری قرار گرفته که ازنظر پوشش جغرافیایی از دهانه اروند در شمال غرب خلیجفارس تا روبروی خلیج چابهار در دریای مکران را پوشش میدهد. در این گشت دریایی نمونهبرداری از آب و رسوب و شناورزی های دریایی از مناطق کمعمق نزدیک ساحل (عمق حدود ۱۰ متر) تا اعماق بیش از ۱۰۰۰ متر در دریای عمان انجامشده است.
وی تدوین برنامه پایش بلندمدت در همه زمینههای مرتبط با محیطهای دریایی کشور را ضروری خواند و گفت: با توجه به اهمیت محیطهای دریایی پیرامونی کشور ازنظر منابع زیستی و غیر زیستی و مسائل راهبردی گوناگون و وجود استرس روزافزون بر این محیطهای دریایی ارزشمند، تدوین برنامه پایش بلندمدت در همه زمینههای مرتبط با آن ضروری است.
همچنین در این راستا کارگاه آموزشی «پایش دریاهای ایران» بهمنظور ارائه گزارشی از تاریخچه گشتهای دریایی در خلیجفارس، دریای عمان و دریای خزر و فعالیتهای اخیر پژوهشگاه در رابطه با پایش محیطهای دریایی ساحلی و دور از ساحل مورد در ۲۲تیر ۹۸ در محل پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی برگزار میگردد.
ل.م۵۴