آقای دکتر محمود نیلی احمدآبادی، رئیس هیات ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها ، در نشستی با موضوع مدیریت ریسک سیلاب که با رویکرد بررسی آثار سیل اخیر در فرهنگستان علوم برگزار شد، ضمن تاکید بر اهمیت بحث مدیریت دانش و استنادها از تجربه اندک کشور در این حوزه خبر داد و گفت: «برای بهره از مدیریت دانش و مستند سازی گام‌های خوبی در هیات ویژه برداشته شده است و در این جهت توانسته‌ایم توسط سامانه‌ای که در دانشگاه تهران است، زمینه ضبط همه اسناد به‌صورت دیجیتال را فراهم آوریم».
همکار مدعو گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم با بیان اینکه یکی از مهمترین دستاوردهای این هیات وجود اطلاعات بسیار گسترده‌ای است که در قالب مدیریت دانش شکل می‌گیرد، افزود: «تقریباً همه اخبار، اطلاعات و فیلم‌هایی که در رسانه‌های مختلف و فضای مجازی منتشر شده، در مدیریت استنادها قرار گرفته است. تمامی ارتباطات و حتی اسنادی که هیات تولید می‌کند نیز در این سامانه ضبط و مدیریت می‌شود».
دکتر نیلی احمدآبادی، با اشاره به استفاده از تجربیات جهانی خاطرنشان کرد: «اطلاعات مربوط به آخرین سیلاب‌هایی که در دنیا رخ داده، همچون گزارش اتحادیه اروپا، طوفان کاترینا، سیل‌های انگلستان و فرانسه که گزارش‌های خوبی از آنها تهیه شده است و هم‌چنین گزارش‌هایی درباره سیلاب‌های بزرگ ایران در سامانه مدیریت دانش جمع‌آوری شده است. بیش از یک میلیون و ۷۰۰ خبر منتشر شده در رسانه‌های مختلف و شبکه‌های اجتماعی ضبط شده و اخباری که قابلیت استفاده داشتند، مورد بررسی‌های لازم قرار گرفته‌اند».
رئیس هیات ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها، در ادامه تصریح کرد: «پس از رخداد سیل‌های اخیر، رئیس جمهور با توجه به تجربه موفق پلاسکو و برای بررسی علمی جوانب این حادثه حکمی را ابلاغ کرد که طی آن ۲۰ متخصص و صاحب‌نظر که عمده آنها از دانشگاه‌های تهران هستند را به‌عنوان عضو اصلی هیات گزارش ملی سیلاب مشخص و مسئولیت این هیات را به رئیس دانشگاه تهران سپرد. این هیات از همان ابتدا درباره ساختار، تشکیلات، اعضا و شیوه عمل اقدامات لازم را انجام داده و فعالیت خود را آغاز کرده است».
به گفته رئیس دانشگاه تهران، در کنار هم قرار گفتن ۲۰ عضو صاحب‌‌نظر و متخصصی که در یک موضوع دیدگاه واحدی دارند، اما به لحاظ کاری، اجرایی و انجام چنین کار بزرگی سابقه همکاری ندارند، خود یک تجربه اولیه است که با تشکیل هیات ویژه حاصل آمده است.
دکتر نیلی احمدآبادی، با بیان اینکه در هیات ویژه موضوع سیل از همه جوانب از جمله اجتماعی، هیدرولوژی، کسب و کار و اقتصادی مورد بررسی قرار خواهد گرفت، گفت: «یکی از اهداف هیات بررسی علل و عوامل مرتبط با آمادگی مدیریت سیلاب در حوزه‌های هواشناسی، اقلیم‌شناسی، محیط‌زیست، زیر ساخت‌ها، مدیریت منابع، سازه‌های آبی، ارزیابی وضعیت مدیریت بحران، نجات و امداد، ابعاد اقتصادی و حقوقی و اصلاحات ساختاری و قانونی برای افزایش تاب‌آوری و استفاده از تجارب جهانی برای بررسی سیل می‌باشد که عمدتاً برگرفته از متن حکم رئیس جمهور است».
وی، تصریح کرد: «حدود یکصد سوال در متن حکم رئیس جمهور قید شده بود که در قالب این سوال‌ها باید موضوعات بررسی و پاسخ داده شوند. مواردی که در هیات مورد بررسی قرار می‌گیرد رعایت حادثه، آسیب‌شناسی وضعیت موجود، درس‌هایی که از این رخداد می‌توان آموخت و در نهایت ارائه راهبردهایی برای عدم تکرار حوادث تخریبی ناشی از سیل است».
رئیس هیات ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها، با اشاره به تشکیل کار گروه‌هایی در هیات ویژه، حوزه کاری آنها را متنوع توصیف کرد و افزود: «از همان ابتدا کارگروه تلفیق در کنار دیگر کار گروه‌هایی که در زمینه‌های مختلف فعالیت دارند، تشکیل شد که به حداقل رساندن همپوشانی بین کارگروه‌های مختلف در هیات و تلاش و همکاری برای تدوین یک گزارش نهایی علمی و قابل استناد از وظایف این کارگروه است».
دکتر نیلی احمدآبادی، با عنوان اینکه در مجموع ۲۵۰ متخصص و صاحب‌نظر به‌طور مستقیم با کارگروه‌ها همکاری می‌کنند، گفت: «برای تمامی این اعضا حکم صادر شده است، البته این تعداد فارغ از دانشجویان و افرادی می‌باشد که ممکن است از طرف کارگروه به کار گرفته شوند. هم‌چنین این هیات ۱۵۸ عضو اصلی، ۷۸ همکار، ۱۴ مشاور دارد که تعداد افراد خارج از دانشگاه‌های تهران ۱۲۱ عضو و از مناطقی است که بیشتر مواجه با سیل بوده‌اند. از استان‌های خوزستان، فارس، لرستان و گلستان ۷۶ عضو در هیات فعالیت دارند و از ۱۳ استان دیگر هم افرادی برای همکاری دعوت شده‌اند».
رئیس دانشگاه تهران، شبکه دانشگاهی و تحقیقاتی کشور، دولت، سازمان‌ها، نهادهای عمومی، بخش خصوصی، موسسات تحقیقاتی و محققان بین‌المللی را حوزه سازمانی و تشکیلاتی که با هیات ویژه همکاری می‌کنند، برشمرد.
وی، استفاده حداکثری از ظرفیت علمی تخصصی و کارشناسی کشور و هم‌چنین تجارب بین‌المللی و دانش جهانی را از اهداف دیگر هیات بیان کرد و افزود: «شبکه دانشگاهی و تحقیقاتی کشور که با هیات همکاری می‌کنند متخصصان و صاحب‌نظرانی از ۵۴ دانشگاه هستند که حکم دریافت کرده‌اند و به‌عنوان عضو اصلی و یا همکار با هیات همکاری دارند. هم‌چنین از تجارب اتاق‌های بازرگانی، انجمن‌های علمی و مراکز و موسسات پژوهشی و مهندسین مشاور نیز بهره خواهیم برد».
رئیس هیات ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها، در بخش دیگری از سخنان خود ضمن ارائه گزارش بازدیدهای استانی و تشکیل جلسه با سازمان‌‌های مختلف، بر استفاده از ظرفیت و همکاری همه دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی استان‌ها و به‌ویژه استان‌هایی که بیشترین آسیب را در رخداد اخیر دیده‌اند، تاکید کرد.
دکتر نیلی احمدآبادی، با تصریح اینکه هیات همواره سعی دارد تا استقلال خود را حفظ کند، عنوان کرد: «تقریباً همه دانشگاه‌های استان‌های خوزستان، لرستان و گلستان با هیات همکاری دارند و با روسای این دانشگاه‌ها تفاهم‌نامه منعقد شده است تا در جهت استفاده بهینه از ظرفیت و تخصص این مناطق نیابت هیات را بر عهده بگیرند؛ در واقع پایگاه هیات در استان‌ها همین دانشگاه‌ها هستند. به نظر ما بهترین کسانی که می‌توانستند در استان‌ها همراه و همکار هیات شوند، دانشگاه‌ها بودند. اگر چه در بازدیدها و مذاکرات صورت گرفته تا کنون تمامی مسئولان این استان‌ها همکاری بسیار خوبی داشته‌اند».
رئیس دانشگاه تهران، از مکاتبه با بیش از ۲۰۰ سازمان، ۱۶۰ سازمان دولتی خصوصی، ارسال بیش از ۳۰۰ نامه برای درخواست اطلاعات ،۴۰ نامه برای معرفی سازمان‌ها و برگزاری ۷۰ نشست رسمی با سازمان‌های مختلف توسط کار گروه‌ها خبر داد.
به گفته وی، این هیات از آغاز کار خود مکاتبات و اعلام همکاری‌های بسیاری را دریافت کرده که این رویکرد پشتوانه بسیار خوبی بوده است و هیات ویژه وظیفه خود می‌داند تا بتواند از این استقبال و همکاری‌های اعلام شده به نحو مطلوب استفاده کند.
رئیس هیات ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها، در ادامه به تبیین گزارش‌های تهیه شده در اتحادیه اروپا و هم‌چنین دیگر گزارش‌های سازمان‌ها و نهادهای مختلف از میزان، وضعیت و دلایل ایجاد سیلاب‌های اخیر پرداخت و خاطر نشان کرد: «در هر صورت سیل به‌عنوان یک پدیده طبیعی اتفاق میفتد، اما تخریب ناشی از سیل و اینکه ما نتوانیم سیلاب را کنترل، مدیریت و از آن به نحو مطلوب استفاده کنیم، یک امر غیر طبیعی به شمار می‌آید. طبیعتاً بسیاری از مردم ما در این رویداد آسیب دیده‌اند و حتی کسانی که مستقیم با این حادثه درگیر نبودند، اما از اتفاقی که برای هموطنان آنها افتاد متاثر شدند».
دکتر نیلی احمدآبادی، افزود: «بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعی در کشور و به‌ویژه در سطح خرد و متوسط به شدت افزایش پیدا کرده است. همراهی، همفکری و کمک اقشار مختلف مردم به آسیب‌دیدگان سیل بیش از حد تصور بوده است واین یکی از اتفاقات بزرگ در پی رخداد سیلاب‌های اخیر است».
رئیس دانشگاه تهران در پایان با یادآوری فضای به وجود آمده و برداشت‌ها و اعلام نظرهای متنوعی که پیرامون سیل و حوادث بعد از آن مطرح شد، تشکیل هیات ویژه از سوی رئیس جمهور را تصمیم بسیار بزرگی دانست و اظهار کرد: «این گزارش به دلیل سرمایه اجتماعی دانشگاه‌ها و وجود صاحب‌نظران و متخصصان می‌تواند پایان‌دهنده همه حواشی‌ها باشد و یک گزارش مستند و دقیق ارائه دهد. سپردن این موضوع به دانشگاه نشان‌دهنده جایگاه ویژه آنها است. موقعیت علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها و استقلال هیات به تدوین یک گزارش دقیق، کامل و مستند کمک زیادی خواهد کرد و همواره باید به این نکته توجه کنیم که عدم استفاده از ظرفیت‌های علمی، تخصصی و کارشناسی می‌تواند آسیب‌های جبران ناپذیری را به کشور وارد کند».

روابط عمومی فرهنگستان علوم