عمومی | بنیاد ملی نخبگان

اقتصاد سالم و پویا، زیرساخت توسعه فرهنگ علم و فناوری است

ابراهیم واشقانی؛ رئیس بخش مهندسی شیمی دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌و‌گو با پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان با اشاره به فقدان‌وجود ‌ارتباط نظام‌مند میان دانشگاه و صنعت، عدم‌آگاهی از اهمیت و نقش تحقیق و پژوهش در پیشرفت صنعت را یکی از دلایل مهم این موضوع دانست و گفت: صنایع مادر و بزرگ کشور عمدتاً ریشه در دانشگاه ندارند و به همین دلیل صاحبان و مدیران آنها نه آگاهی لازم را از میزان اثرگذاری علم و تحقیق در دانشگاه دارند و نه احساس نیازی به حضور محققان و پژوهشگران می‌کنند.

وی افزود: صنعت کشور همچنان در غالب موارد و  چالش‌های موجود، دانشگاه را مرجع پاسخگویی به نیازهایش نمی‌داند.

واشقانی با اشاره به لزوم توانمندی و مهارت‌افزایی جامعه علمی و صنعتی کشور در برقراری ارتباط کاری، ادامه داد: یکی دیگر از مسائل موجود که موجب فقدان‌ارتباط منطقی بین صنعت و دانشگاه می‌شود، عدم‌مهارت دو طرف در برقراری ارتباط کاری است. در واقع یکی از ضعف‌ها اصلی امروز جامعه علمی و صنعتی، نداشتن مهارت و توانایی کافی در برقراری ارتباط کاری با یکدیگر است که البته این مهم تا حدی از عدم‌وجود ادبیات مشترک نشات می‌گیرد.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس اظهار داشت: برای رسیدن به نقطه مطلوب، مقررات و قوانین محکم و شفاف پیش‌نیاز اصلی است. اگر مقررات به خوبی و شفافیت وظیفه، رسالت، سهم و تقاضای هر یک از طرفین را مشخص کند، بسیاری از چالش‌ها و مشکلات به وجود نخواهند آمد و درنتیجه هر یک از طرفین می‌داند در قابل انجام چه اقداماتی و با چه کیفیتی، می‌تواند چه تقاضا و یا دریافتی‌ای داشته باشد.

وی اضافه کرد: کشور در حوزه علم و فناوری و تجاری‌کردن آن و در نهایت رسیدن به ثروت، هنوز در حالت گذار قرار دارد و طبیعی است که سیاست‌ها و رویکردها نیز عاری از خطا نباشد اما باید سرعت طی کردن این و مسیر و در نهایت رسیدن به حالت پایا، با ایجاد زیرساخت‌های مناسب تسریع شود.

واشقانی اقتصاد پویا و سالم را یکی از زیرساخت‌های توسعه علمی و استمرار موفقیت در حوزه تجاری‌سازی دانست و تصریح کرد: پیاده شدن ایده‌های علمی و دانش‌بنیان، نیازمند بستر اقتصادی و فرهنگی است. تبعاً در اقتصاد ناسالم که به بیماری‌هایی همچون دلالی دچار است، سرمایه‌گذاری و حمایت از ایده‌های علمی و خطرپذیری، کاهش می‌یابد در نتیجه موفقیت‌ها نیز پایدار نخواهد بود.

وی اضافه کرد: اقتصادی می‌تواند بستر لازم برای تجاری‌سازی ایده و طرح دانش‌بنیان را فراهم کند که الگوی توسعه‌ای مشخصی داشته باشد؛ به عنوان نمونه یکی از دلایلی که در برخی موارد چرخه تبدیل علم به ثروت روند طبیعی خود را طی نمی‌کند، بنگاه‌داری بانک‌ها است.

محقق برجسته مهندسی شیمی تاکید کرد: اصولاً بانک‌ها باید به عنوان رابط بین بخش‌های علمی و ایده‌پرداز و بخش‌های تولید و صنعتی عمل کنند؛ اما امروزه بانک‌های کشور خود به عنوان یک بنگاه اقتصادی عمل می‌کنند، رشد قارچ‌گونه بانک‌ها و ساختمان‌ها و سازمان‌های عریض و طویل آنها در کشور، نشان می‌دهد اقتصاد کشور بیمار است و یکی از بیماری‌های آن بنگاه‌داری بانک‌ها است.

رئیس بخش مهندسی شیمی دانشگاه تربیت مدرس ایجاد سازوکار پویا و عملیاتی در دفاتر ارتباط با صنعت دانشگاه‌ها را یکی دیگر از راه‌های تسهیل و تسریع روند تجاری‌سازی ایده‌‎ها و اثرگذاری دانش‌بنیان در صنعت دانست و خاطرنشان کرد: متاسفانه این دفاتر کارآیی لازم را ندارند چون به مهارت‌های لازم برای برقراری ارتباط با صنعت تسلط ندارند. شاکله این دفاتر چه به لحاظ نیروی‌انسانی کارآمد و چه مقررات نمی‌تواند اثرگذاری بالایی در جذب مدیران و صاحبان صنایع به دانشگاه داشته باشد.

وی در پایان تصریح کرد: مهارت بازاریابی، تسلط به مفاهیم حقوق تجارت، مهارت مذاکره و فروش ایده، قدرت تبدیل ادبیات علمی به ادبیات بازار و تجاری، همگی از توانمندی‌هایی هستند که دانشگاه خاصه دفاتر ارتباط با صنعت، برای حضور موفق در صنعت به آنها نیاز دارد. در همه کشورهای توسعه‌یافته استاد و محقق دانش حاصل از پژوهش را بیان می‌کند و این دفاتر این دانش را برای حضوری مستمر و موفق در بازار و صنعت توانمند می‌کنند.