نشست تخصصی «نبوشت »ساسانی ، «دزنبشت »اسلامی ، «نقش رستم » کنونی برگزار شد
.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، فرهاد صولت کارشناس و پژوهشگر پژوهشکده زبان شناسی ، کتیبه ها و متون پژوهشگاه در این نشست گفت : کتیبه شاپور بر دیوارهای کعبه زرتشت به سه خط و زبان؛ یکی یونانی در هفتاد سطر در ضلع جنوبی، دیگری پهلوی اشکانی در سی سطر در ضلع غربی و بعدی پهلوی ساسانی در سی و پنج سطر در ضلع شرقی نوشته شده است.وی با بیان اینکه کتیبه کرتیر نیز در نوزده سطر به زبان پهلوی ساسانی در زیر تحریر پهلوی ساسانی کتیبه شاپور قرار دارد اظهار داشت : شاپور پس از ذکر پیروزیهای خود بر رومیان، به برپایی آتشهای مقدس فراوان اشاره میکند که برای حفظ نام و روان وی و خاندانش برپا شده بود.
صولت خاطرنشان ساخت : واژه مورد بحث یعنی «نبوشت (nibušt) نیز در همین بخش از کتیبه قرار دارد.
او گفت : در پایان نیز شاپور فهرستی بلند از افراد صاحبمنصب و نیز خاندان خودش ارائه میدهد که به گفته شاپور شهبازی تقریباً نیمی از کتیبه را دربرگرفته است و با اینکه این عناوین و فهرست اسامی به نظر خسته کننده میآید اما برای مورخ و پژوهنده دوران اولیه ساسانی بزرگترین فایده را داراست.
این پژوهشگر افزود: شاپور پس از اینکه متصرفات خود را برمیشمارد، اینگونه ادامه میدهد که در هریک از آن سرزمینها آتش بهرام برپا کرده است و برای مغمردان (روحانیون زرتشتی) بسیار کار خیر انجام داده و ایزدان بزرگ را ستایش کرده است.
وی گفت :در بند ۳۳شاپور (برپایه تقسیمبندی Corpus Inscriptionum Iranicarum )به ذکر جزئیات بنای آتشگاههایی که ایجاد کرده است، میپردازد که ترجمه این بند بر اساس نظر اکثر محققان چنین است:« و نیز در اینجا بنابر این نبشته، نشاندیم ( برقرار کردیم): آتشی ( آتشگاهی) به نام خسرو شاپور، برای روان خودمان و ماندگاری ناممان؛ آتشی به نام خسرو آذر اناهید برای روان و ماندگاری نام دخترمان آذر اناهید، شهبانوی شهبانوان، آتشی به نام خسرو هرمزد اردشیر برای روان و ماندگاری نام پسرمان، هرمزد اردشیر، شاه بزرگ ارمنستان.»
او خاطرنشان کرد :درصورتی که املای واژه «نبوشت» (nibušt) با املای کلمه «نبشت» (از ریشه نبشتن/نوشتن) متفاوت است.
صولت در ادامه دلایلی بر رد معنی «کتیبه» یا «نوشته» برای واژه nibušt ذکر و یادآور شد: با توجه به شواهد ابتدای این گفتار، این که نام بنای موسوم به «کعبه زرتشت» در اوایل دوره ساسانی «بنخانگ» بوده است، تقریباً قطعی است.
او تصریح کرد : بنابراین، به نظر میرسد که واژه پهلوی اشکانی nibušt یونانی: νιβυστ مذکور در کتیبه شاپور بر کعبه زرتشت، در دوره ساسانی به محوطه تاریخی موسوم به نقش رستم اطلاق میشده است که در سدههای نخست اسلامی به صورت «دزنبشت» (یعنی قلعهای به نام نبشت) یا «دزنفشت» در متون فارسی، عربی و حتی پهلوی زرتشتی تداوم داشته است.